I SAB/Wa 315/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę.

B.M. (powoływany dalej również jako: "skarżący", "strona skarżąca"), pismem z [...] listopada 2020 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (powoływany dalej również jako: "organ", "Prezydent") w przedmiocie wydania zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w trybie ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r., poz. 2040, powoływana dalej jako: "ustawa"), dla nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] ([...]) z obrębu [...],[...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W skardze wniósł o: 1) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania żądanego zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia, 3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – powoływana dalej jako: "ppsa") lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa, 4) zasądzenie kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu wskazał, że poprzedni właściciel nieruchomości – A.T. wystąpił do Prezydenta o wydanie zaświadczenia w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], a postępowanie w tym przedmiocie toczy się przed organem od [...] czerwca 2019 r. B.M., nabył przedmiotową nieruchomość [...] września 2019 r., o czym poinformował organ, poprzez przekazanie wypisu z aktu notarialnego. Jego zdaniem, przeniesienie prawa własności nieruchomości, skutkowało następstwem prawnym w odniesieniu do – A.T. i od dnia powiadomienia organu o tym zdarzeniu, Prezydent winien uznać legitymację skarżącego w żądaniu wydania zaświadczenia. Podniósł, że w zaistniałej sytuacji, obejmuje go przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, a wiec wydanie zaświadczenia winno nastąpić w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku właściciela nieruchomości. W zakreślonym terminie organ zaświadczenia nie wydał. Pismem z [...] listopada 2019 r. skarżący zgłosił zamiar wniesienia opłaty jednorazowej wraz z wnioskiem o udzielenie bonifikaty. Następnie, pismem z [...] maja 2020 r., przedstawił dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Kolejnym pismem, z [...] sierpnia 2020 r., B.M. wniósł ponaglenie w sprawie wydania zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności dla nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] ([...]), z obrębu [...],[...]. Przysługujący mu udział w prawie użytkowania wieczystego, podlegającego przekształceniu na zasadach ustawy, wywiódł z prawa odrębnej własności lokalu nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz z udziałem w garażu podziemnym nr [...], księga wieczysta nr [...]. Jednocześnie wskazał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało charakter rażący, albowiem upłynął rok od momentu, kiedy został on zawiadomiony o zmianie właściciela nieruchomości. Podniósł również, że Prezydent w trakcie prowadzonego postępowania, nie dokonywał zawiadomień o stanie sprawy pomimo złożonych przez skarżącego wniosków. Do dnia wniesienia skargi B.M. nie otrzymał ani zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ani też odpowiedzi na wniosek zawierający zamiar wniesienia opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego wraz z wnioskiem o udzielenie bonifikat. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, powołując się na brak legitymacji czynnej strony wnoszącej, ewentualnie o umorzenie postępowania oraz o oddalenie wniosku o nałożenie grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, na podstawie art. 154 § 7 ppsa. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze Prezydent wskazał, że o wydanie wyżej opisanego zaświadczenia nie wnioskował skarżący, ale poprzedni właściciel nieruchomości – A.T. Zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydaje się zaś osobie, która w dniu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności była właścicielem nieruchomości. Jednocześnie organ zauważył, że [...] stycznia 2019 r. właścicielem nieruchomości lokalowej nie był B.M., ale A.T., który [...] czerwca 2019 złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie. Zaświadczenie dla pierwszego właściciela zostało wydane [...] grudnia 2020 r. dla lokalu [...] i [...] grudnia 2020 r. do stanowiska postojowego [...] - jemu też zostało doręczone. Organ podniósł, że skarżący nie składał wniosku o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie działał również jako pełnomocnik A.T.. W ocenie Prezydenta, nie miał on legitymacji do wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia, o które wnioskowała osoba trzecia. Organ odmówił mu również uznania legitymacji do złożenia ponaglenia, w którym zawarto żądanie, aby zaświadczenie, zostało wydane na jego rzecz. Prezydent argumentował, że sam fakt nabycia nieruchomości uprawniał skarżącego jedynie do ewentualnego wystąpienia o wydanie zaświadczenia na podstawie ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – powoływany dalej jako: "kpa") w imieniu własnym i na swoją rzecz. Taki stan sprawy uzasadnia wniosek o oddalenie skargi, ze względu na brak legitymacji czynnej. W kwestii wydania zaświadczenia o wysokości opłaty przekształceniowej i okresu jej wnoszenia – stosowny dokument został wydany skarżącemu [...] grudnia 2020 r. (nr: [...]). Organ podniósł jednocześnie, że nie pozostawał w bezczynności, bowiem podejmował w sprawie szereg czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego. Wskazał, że przy wydawaniu zaświadczeń o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ma obowiązek zbadać wszystkie źródła informacji o nieruchomości i dokonać ich rzetelnej oceny, pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy. Prezydent przeprowadził postępowanie wyjaśniające, opisane w art. 218 § 2 kpa, w zakresie ustalenia stanu prawnego oraz charakteru zabudowy nieruchomości, liczby lokali mieszkalnych i niemieszkalnych i zakwalifikował przedmiotową nieruchomość do wydania zaświadczeń. W celu ustalenia właściwego okresu pobierania opłat oraz zbadania spełnienia przesłanek, organ pismem z [...] września 2019 r. zwrócił się o wyjaśnienia do ówczesnego właściciela nieruchomości. Obecny właściciel złożył takie oświadczenie [...] maja 2020 r. Jednocześnie Prezydent zauważył, że przedmiotowy lokal i miejsce postojowe zostały nabyte przez skarżącego we wrześniu 2019 r., tj. po zaistnieniu skutków prawnych przekształcenia. Wpis własności w księdze wieczystej [...], prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr [...], został dokonany [...] listopada 2019 r., koniecznym więc było uprzednie wydanie zaświadczenia, stanowiącego podstawę wpisów przekształcenia w księgach wieczystych dla poprzedniego właściciela tych nieruchomości, a dopiero następnie dla skarżącego. Dodatkowo organ wskazał, że pierwsze zaświadczenie dla przedmiotowej nieruchomości zostało wydane [...] września 2019 r. - a następnie przekazane do Sądu Rejonowego dla [...] w [...], prowadzącego jej księgę wieczystą. Podniósł przy tym, że ustawowy termin potwierdzenia przekształcenia został dochowany, o czym świadczą wpisy w księdze wieczystej [...]. Zaprezentowaną argumentację oparł ponadto, na przepisie art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) wskazując, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie trzeba wskazać, że Sąd uznał skargę B.M. na bezczynność za dopuszczalną. B.M. jej wniesienie poprzedził skierowanym do organu (na podstawie art. 37 kpa) ponagleniem z [...] sierpnia 2020 r., a więc wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 52 § 2 ppsa. Skarga na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia miała swe oparcie w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. Sąd podziela stanowisko Prezydenta, że B.M. nie miał własnego interesu prawnego we wniesieniu niniejszej skargi, o którym mowa w art. 50 § 1 ppsa. B.M. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie wydania zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie ustawy motywując to nabyciem, na podstawie umowy z [...] września 2019 r. Rep. [...] nr [...], lokalu nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...], dla którego prowadzona jest Kw nr [...], z którym to prawem związany był stosowny udział w użytkowaniu wieczystym obciążającym działkę nr [...] z obrębu [...], zapisaną w Kw nr [...]. Tymczasem o wydanie zaświadczenia o przekształceniu przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wnioskował A.T. w piśmie z [...] czerwca 2019 r., tj. poprzedni właściciel wskazanego wyżej mienia. Wnioskodawca opierał żądanie wydania zaświadczenia na konkretnej podstawie prawnej – art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy. Przepis ten uprawnia do otrzymania zaświadczeń potwierdzających przekształcenie praw konkretnie określoną kategorię zainteresowanych, w ściśle określonych sytuacjach i w konkretnym terminie, tj.: 1) właścicieli lokali, którzy zamierzają dokonać czynności prawnej mającej za przedmiot lokal albo 2) właścicieli gruntu, którzy zamierzają ustanowić odrębną własność lokalu – w obu przypadkach w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. A.T. należał do pierwszej kategorii uprawnionych do otrzymania zaświadczenia. Uszło uwadze B.M., że niniejsze postępowanie o wydanie zaświadczenia o przekształceniu praw ma charakter zindywidualizowany, co do podstawy prawnej żądania i osoby wnioskodawcy. Postępowanie to ma charakter uproszczony i do tego postępowania nie stosuje się wszystkich przepisów ogólnej procedury administracyjnej. W niniejszym postępowaniu zaświadczeniowym nie miał zastosowania art. 30 § 4 kpa, który w sprawach dotyczących praw zbywalnych w razie zbycia prawa przez stronę w toku postępowania umożliwia jej następcom prawnym wstąpienie do postępowania (z mocy prawa) w miejsce dotychczasowej strony postępowania. W niniejszym postępowaniu zaświadczeniowym nie występowała strona postępowania (w rozumieniu art. 28 kpa), ale osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia odwołująca się do własnego, indywidualnego, bezpośredniego, aktualnego i skonkretyzowanego interesu prawnego w żądaniu potwierdzenia przez organ administracji określonego stanu prawnego (art. 217 § 1 i 2 pkt 2 kpa). W konsekwencji w niniejszym postępowaniu zaświadczeniowym nabywca lokalu wraz z odpowiednim udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu nie mógł wstąpić w miejsce zbywcy tego lokalu (wnioskodawcy), ponieważ nie mógł uzyskać statusu osoby wymienionej w art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy, a na tej konkretnej podstawie prawnej było oparte żądanie wniosku o wydanie zaświadczenia. Zatem B.M. nie był uprawniony do domagania się wydania zaświadczenia o przekształceniu praw jako sukcesor praw po A.T., skoro wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony w reżimie prawnym niedotyczącym skarżącego, a on sam nie składał odrębnego wniosku o jego wydanie. Zdaniem Sądu interes prawny do uzyskania zaświadczenia w niniejszej sprawie posiadał wnioskodawca A.T. i ta osoba miałaby interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 ppsa, we wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność organu. Sąd zwraca uwagę, że ustawa usytuowała skarżącego B.M. (nabywcę lokalu wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu) w innym reżimie prawnym. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy organ wydaje zaświadczenie na wniosek właściciela - w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do art. 4 ust. 5a ustawy w przypadku dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal stanowiący odrębną nieruchomość przed wydaniem zaświadczenia notariusz przesyła wypis aktu notarialnego właściwemu organowi. Według zaś art. 4 ust. 6 ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 5a, właściwy organ doręcza zaświadczenie na adres nabywcy lokalu wskazany w akcie notarialnym. Z powyższych przepisów wynika, że B.M. nie powinien domagać się wydania zaświadczenia, które miało być wydane w trybie art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy. To prawo służyło bowiem A.T. Zdaniem Sądu B.M., po nabyciu lokalu i po otrzymaniu przez organ od notariusza wypisu aktu notarialnego dotyczącego tegoż lokalu, mógłby wystąpić do Prezydenta, w oparciu o inną podstawę prawną, tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy (na zasadach ogólnych) z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o przekształceniu praw. Gdyby zaś organ wydał zaświadczenie, a pozostawał w zwłoce z jego doręczeniem wnioskodawcy, B.M. mógłby wystąpić do organu, na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy, z wnioskiem o doręczenie zaświadczenia o przekształceniu praw. Dopiero gdyby organ zwlekał z wykonaniem opisanych wyżej działań wówczas B.M. przysługiwałyby środki prawne zwalczające: 1) w pierwszym przypadku - zwłokę organu w wydaniu zaświadczenia na jego wniosek oparty na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, 2) w drugim przypadku – zwłokę organu polegającą na niedoręczeniu zaświadczenia skarżącemu w trybie art. 4 ust. 6 ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 50 § 1 oraz art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji.