I SAB/Wa 311/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku W. J. z [...] lipca 2019 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego W. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W. J. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] września 2020 r., uzupełnionym pismami z [...] listopada 2020 r., [...] grudnia 2020 r. i [...] lutego 2021 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] lipca 2019 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ zamiast rozpoznać ww. wniosek, zbędnie prowadzi postępowanie w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami z wniosku K. R., który nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). W konsekwencji, mimo upływu ponad roku od złożenia przez skarżącego wniosku o odszkodowanie, organ nie zakończył przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że brak jest możliwości zakończenia przedmiotowego postępowania, bowiem postępowanie z wniosku K. R. z [...] lutego 1962 r. o zwrot ww. nieruchomości zostało zawieszone postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...] do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłych stronach postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności, czy też przewlekle prowadzi postępowanie, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłość organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent dopuścił się bezczynności, bowiem do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku, jest termin jednego miesiąca od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość jest w toku, zaś postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...] zawieszono postępowanie administracyjne, ale dotyczące wniosku K. R. z [...] lutego 1962 r. o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Terminy załatwienia sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania nadal zatem biegną. Sąd uznał jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, po otrzymaniu w dniu 9 lipca 2019 r. wniosku skarżącego o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, organ rozpoczął gromadzenie materiału dowodowego. I tak, w dniu [...] sierpnia 2019 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie terenu przed dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (żądane dokumenty wpłynęły w dniu [...] września 2019 r.); w dniu [...] października 2019 r. wystąpił do: Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział [...] o wydanie odpisu wykazu hipotecznego obejmującego dział I, II i III z księgi hipotecznej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, jak również innych dokumentów znajdujących się w dokumentacji sądowej (odpowiedź wpłynęła w dniu [...] grudnia 2019 r.); do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie uwierzytelnionych kopi wszystkich dokumentów dotyczących ww. nieruchomości (odpowiedź wpłynęła w dniu [...] listopada 2019 r.); do Urzędu [...] Wydziału Gospodarowania Nieruchomościami dla [...] o udzielenie informacji, w jakim okresie nieruchomość wykorzystywana była pod zakład [...] prowadzony przez A. J. i A. J., a także podania daty istniejącej na powyższym gruncie zabudowy i okresu jej powstania (odpowiedź wpłynęła w dniu [...] października 2019 r.). Jednocześnie w dniu [...] października 2019 r., [...] i [...] lutego 2020 r., [...] marca 2020 r. organ poinformował strony postępowania, że brak jest możliwości rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie do czasu zakończenia postępowania dotyczącego zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby bezczynność Prezydenta w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie bez znaczenie jest również okoliczność, że w toku rozpatrywania wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r., zawieszeniu uległy terminy załatwienia sprawy (od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r.), na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania. ----------------------- 4