I SAB/Wa 298/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wezwania do wypłaty odszkodowania za wyrządzenie szkody niezgodnym z prawem zaniechaniem postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. C. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych).

A. C. (dalej jako "skarżący") wniósł w dniu 6 listopada 2023 r. pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zatytułowane jako "Skarga na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w zakresie rozpatrzenia wezwania o zapłatę odszkodowania na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2022r. sygn. akt I SAB/Wa 94/22, wydanym w przedmiocie bezczynności Ministra Rozwoju i Technologii". W piśmie tym skarżący zażądał zobowiązania Ministra Rozwoju i Technologii (dalej jako "Minister") do załatwienia sprawy; stwierdzenia, że Minister dopuścił się bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od Ministra na rzecz skarżącego kwoty 15 000 zł tytułem sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., przywoływanej dalej jako "p.p.s.a."), jak również zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pismo z dnia 18 sierpnia 2022 r. będące wezwaniem o zapłatę odszkodowania (k. 9 akt sądowych) zostało złożone Ministrowi w dniu 20 sierpnia 2022 r., na dowód czego skarżący dołączył potwierdzenie nadania przesyłki (k. 11 akt sądowych). Świadczy o powyższym również złożona wraz ze skargą kopia owego pisma, na której widnieje prezentata Kancelarii Głównej Ministerstwa Rozwoju i Technologii (k. 12 akt sądowych). Skarżący wniósł do Ministra również pismo z 3 października 2023 r., w którym na podstawie art. 37 § 1 oraz § 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako "k.p.a.") zażądał rozpoznania złożonego przez niego pisma z dnia 18 sierpnia 2022 r., a wobec tego do załatwienia sprawy, wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych tej bezczynności. W odpowiedzi na skargę radca prawny M. Z. działający w imieniu Ministra, wniósł o odrzucenie złożonej skargi na bezczynność organu z uwagi na brak toczącego się postępowania administracyjnego przed tymże organem, którego stroną miałby być skarżący. Pełnomocnik organu wyjaśnił także, że uprzednio Minister prowadził postępowania związane z osobą skarżącego, jednak wszystkie już przed wniesieniem skargi zostały zakończone. W ocenie Ministra pismo skarżącego z 18 sierpnia 2022 r. należy uznać za będące w istocie przedsądowym wezwaniem do zapłaty, nie zaś pismem wszczynającym postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Za dopuszczalną uznaje się skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wymienionego wyżej przepisu wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Katalog przywołanych powyżej aktów i czynności jest wyczerpujący, stanowi tym samym katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona w innym przedmiocie niż określony powyżej, nie podlega kontroli sądów administracyjnych i winna zostać odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast jak stanowi § 3 ostatnio przywołanego artykułu, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W wyniku dokonania kwalifikacji prawnej przedmiotu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza że jest nim bezczynność Ministra wobec rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego pisma z 18 sierpnia 2022 r., którym skarżący wezwał organ do zapłaty odszkodowania. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący zarzuca bezczynność Ministra w sprawie rozpoznania złożonego przez niego wezwania. Tym samym, z wniesionego wezwania, jak i dołączonych do niego załączników można wyprowadzić wniosek, że skarżący skierował do organu przedsądowe wezwanie do zapłaty określonej kwoty tytułem odszkodowania. Prawidłowe jest zatem stwierdzenie pełnomocnika organu, jakoby wniesione przez skarżącego pismo nie mogło zainicjować postępowania administracyjnego. Konsekwencją niespełnienia żądania skarżącego mogłoby być wystąpienie z powództwem do właściwego sądu powszechnego, natomiast nie wszczęcie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, choć skarżący wskazał w treści swojej skargi zarzuty oparte na przepisach dotyczących bezczynności organu administracji publicznej w rozpatrzeniu sprawy administracyjnej, to jednak z uwagi na charakter wniesionego pisma, nie można uznać że takowe postępowanie, na które skarga na bezczynność przysługuje, jest prowadzone. Jak już wcześniej przywołano, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w tym zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności, a nadto aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Skarżący precyzyjnie wyjaśnia w uzasadnieniu swojej skargi przebieg postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 6 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2086/22, jak również wskazuje na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1343/22. Można zatem przyjąć, że skarżący ma świadomość które z toczących się postępowań administracyjnych były przez organ prowadzone, następnie zakończone, natomiast samo już pismo z 18 sierpnia 2022 r. zawiera jedynie pośrednio odnoszące się do tych postępowań oświadczenie skarżącego. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym skarga na bezczynność Ministra jest niedopuszczalna. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny, w sytuacji stwierdzenia że bezczynność dotyczy pisma nieinicjującego postępowanie administracyjne, czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Ministrze ciążył obowiązek rozpoznania wezwania z 18 sierpnia 2022 r. byłaby możliwa, a zatem dopuszczalna, tylko wówczas, gdyby pismo wzywające inicjowało postępowanie administracyjne. Złożenie przez skarżącego pisma, wobec którego organ administracji publicznej nie może podjąć czynności w toku postępowania administracyjnego, przesądza o niedopuszczalności skargi na bezczynność organu. W tym stanie rzeczy, skoro przedmiotem sprawy była bezczynność Ministra, dotycząca rozpatrzenia wezwania skarżącego o zapłatę żądanego odszkodowania na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 94/22, organ ten nie był obowiązany do wydania jakiegokolwiek z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kontroli sądu administracyjnego. Wobec powyżej wskazanych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.