I SAB/Wa 267/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K., E. K., I. W., M. W. na przewlekłość Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 154/SD/2025 postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 17 kwietnia 2026 r. K. K., E. K., I. W., M. W. (dalej: "skarżący") wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Mazowieckiego postępowań odwoławczych dotyczących trzech decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 marca 2025 r.: nr 153/SD/2025, znak SD-W-IV-I.6821.407.2023.IKR, nr 154/SD/2025, znak SD-W-IV-I.6821.408.2023.IKR oraz nr 155/SD/2025, znak SD-W-IV-I.6821.409.2023.IKR. Wskazali, że odwołania od tych decyzji zostały wniesione 9 kwietnia 2025 r., a następnie przekazane Wojewodzie, który prowadził je pod wspólnym znakiem SPN-V.7534.1.29.2025. Skarżący wnieśli między innymi o zobowiązanie organu do rozpoznania odwołań w terminie 14 dni, stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz przyznanie sumy pieniężnej. W skardze podali również, że skierowali do organu ponaglenie. Z uwagi na to, że skarga dotyczyła przewlekłości trzech postępowań odwoławczych, została zarejestrowana odrębnie w zakresie każdego z nich. Zarządzeniem z 8 czerwca 2026 r., doręczonym pełnomocnikowi 12 czerwca 2026 r., Sąd wezwał skarżących do wskazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wnieśli ponaglenie przewidziane w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi z 15 czerwca 2026 r. pełnomocnik przedłożył ponaglenie z 15 kwietnia 2026 r. dotyczące odwołania skarżących od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 marca 2025 r., nr 153/SD/2025, znak SD-W-IV-I.6821.407.2023.IKR. Wyjaśnił przy tym, że wszystkie odwołania były prowadzone pod jednym znakiem, a według informacji telefonicznej uzyskanej od organu nie wyodrębniono innych spraw. Powołał się też na jedno pismo Wojewody Mazowieckiego z 20 kwietnia 2026 r. skierowane do Prezydenta m.st. Warszawy. Jednocześnie wskazał, że 6 maja 2026 r. Wojewoda Mazowiecki wydał trzy decyzje odwoławcze: nr 1502/2026, nr 1503/2026 i nr 1504/2026. W ocenie pełnomocnika ponaglenie odnosiło się do całego postępowania oznaczonego wspólnym znakiem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 53 § 2b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Regulację tę należy odczytywać łącznie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 37 § 1–3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: "k.p.a."). Z przepisów tych wynika, że wniesienie ponaglenia poprzedzającego skargę stanowi warunek jej dopuszczalności. Nie jest natomiast konieczne oczekiwanie na rozpoznanie ponaglenia. Ponaglenie musi dotyczyć tego postępowania administracyjnego, którego przewlekłość jest następnie przedmiotem skargi do sądu. Wymóg ten nie ma wyłącznie formalnego charakteru. Na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie ocenia sposób prowadzenia konkretnego postępowania i w razie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości zobowiązuje organ prowadzący to postępowanie do załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych. Ponaglenie realizuje tę funkcję tylko w granicach sprawy, którą składający w nim wskazał. Zakres ponaglenia ustala się na podstawie całej treści pisma, a nie wyłącznie oznaczenia umieszczonego w jego nagłówku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2021 r., II OZ 622/21). W rozpoznawanej sprawie nagłówek ponaglenia z 15 kwietnia 2026 r. zawiera wprawdzie wspólny znak SPN-V.7534.1.29.2025, jednak jego uzasadnienie jednoznacznie odnosi się tylko do odwołania od decyzji nr 153/SD/2025, znak SD-W-IV-I.6821.407.2023.IKR. W piśmie użyto liczby pojedynczej ("odwołanie") i wskazano wyłącznie tę decyzję oraz wyłącznie jej znak. Nie wymieniono decyzji nr 154/SD/2025 ani nr 155/SD/2025, nie wskazano odpowiadających im znaków i nie użyto sformułowania, z którego wynikałoby, że ponaglenie obejmuje wszystkie trzy odwołania. Tego jednoznacznego zakresu pisma nie zmienia nadanie trzem postępowaniom wspólnego znaku kancelaryjnego, udzielenie pełnomocnikowi określonej informacji telefonicznej ani skierowanie przez Wojewodę Mazowieckiego jednego pisma do organu pierwszej instancji. Są to okoliczności dotyczące sposobu organizacji pracy organu. Nie prowadzą one do połączenia przedmiotów trzech spraw wszczętych odwołaniami od trzech odrębnych decyzji. Odrębność tych postępowań potwierdza również wskazana przez samych skarżących okoliczność, że Wojewoda Mazowiecki zakończył je trzema decyzjami odwoławczymi. Nie chodzi przy tym o możliwość dołączenia tego samego dokumentu do więcej niż jednej sprawy sądowoadministracyjnej, lecz o materialny zakres środka wniesionego na podstawie art. 37 k.p.a. Ponaglenie z 15 kwietnia 2026 r. wyczerpało warunek z art. 53 § 2b p.p.s.a. wyłącznie w odniesieniu do postępowania dotyczącego decyzji nr 153/SD/2025. Niniejsza sprawa jest jedną ze spraw dotyczących postępowania nieobjętego tym ponagleniem. Późniejsze wyjaśnienie pełnomocnika, złożone już po wniesieniu skargi, nie mogło rozszerzyć zakresu ponaglenia ze skutkiem wstecznym. Brak uprzedniego wniesienia ponaglenia w tej sprawie nie jest brakiem formalnym skargi podlegającym uzupełnieniu, lecz oznacza jej niedopuszczalność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2020 r., I OZ 774/20). Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 53 § 2b p.p.s.a., odrzucił skargę. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym.