I SAB/Wa 243/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 24 stycznia 2013 r., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Adwokat I. R. działając w imieniu M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia 24 stycznia 2013 r., o ustalenie w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261, poz. 2603 ze zm.) odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), a przejętej dekretem z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. nr 50, poz. 279 ze zm.). W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przed wniesieniem skargi wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia i wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi termin rozpoznania sprawy do dnia 31 sierpnia 2013 r. Jednakże, pomimo wskazania takiego terminu Prezydent [...] nie podjął czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Skarżąca podkreśliła również, że mimo, iż postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostało podjęte z urzędu zgodnie z postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] sprawa nie została do tej chwili rozstrzygnięta, jak również organ nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy i nie podał kolejnych przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. W ocenie strony skoro w niniejszej sprawie wszystkie kwestie formalne zostały już ustalone, nic nie stało na przeszkodzie wydaniu decyzji administracyjnej. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r., pełnomocnik strony został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu, ponadto jako przewidywalną datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy postępowaniu uproszczonym zgłosił skarżący w skardze zaś organ w odpowiedzi nas skargę nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w tym trybie. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym w nim terminie. Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kognicja sądu administracyjnego obejmuje między innymi kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwienia spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., ale także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznaczało to obowiązek podjęcia celowych działań zmierzających do rozpoznania wniosku strony z dnia 24 stycznia 2013 r., o odszkodowanie. Przy czym, z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne wpłynął do Prezydenta [...] w dniu 25 stycznia 2013 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Urzędu [...]. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem mimo upływu ponad półtora roku Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione obligując Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia do dnia 31 sierpnia 2013 r. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu, pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy bezczynność organu - aczkolwiek naganna - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Od dnia bowiem wpłynięcia wniosku M. M. o odszkodowanie organ podejmował czynności nakierowane na zgromadzenie pełnej dokumentacji administracyjnej. Zwracał się m.in. do Kolegium o nadesłanie akt administracyjnych sprawy (por. pismo z dnia 5 marca 2013 r.), do Urzędu [...] o nadesłanie danych ewidencyjnych (por. pismo z dnia 24 kwietnia 2013 r.) i akt lokalizacyjnych (por. pismo z dnia 25 kwietnia 2014 r.), do pełnomocnika skarżącego o nadesłanie dokumentów spadkowych (por. pismo z dnia 2 października 2013 r.), oraz do Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie akt archiwalnych (por. pismo z dnia 25 kwietnia 2014 r.). Organ wykonywał ponadto obowiązki informacyjne o których mowa w przepisie art. 36 k.p.a., w szczególności w skierowanym do skarżącej piśmie z dnia 25 kwietnia 2014 r., wskazał, ze decyzja zostanie wydana do dnia 31 sierpnia 2014 r. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru bezczynności jest również to, że pomiędzy 22 października 2013 r., a 28 stycznia 2014 r. postępowanie administracyjne było zawieszone, a zatem bieg terminów ustawowych dla załatwienia wniosku został wstrzymany. Wskazać również należy, że Sądowi z urzędu znane są okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...]. Postępowania prowadzone w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603), są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Z powyższego wynika, iż działanie organu nie było wyrazem jego złej woli i nie cechował tego działania tak poważny stopień naruszenia prawa. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.