I SAB/Wa 24/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność i przewlekłość postępowania Ministra Finansów w przedmiocie wyjaśnienia jednostki pieniężnej o nazwie polski złoty postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz M. B. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 30 grudnia 2022 r. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia podania dotyczącego wyjaśnienia kwestii jednostki pieniężnej o nazwie polski złoty, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 15, art. 104 § 1 i art. 232 § 1 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Skarżący wniósł o 1) stwierdzenie bezczynności i/lub przewlekłości postępowania Ministra Finansów i zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie jego podania w terminie 7 dni od otrzymania takiego wskazania, 2) przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty grzywny 50.000 zł, tj. 25.000 zł, 3) rozpoznanie sprawy na rozprawie, 4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 - 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.) W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że skarga na bezczynność (przewlekłość) jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione szczegółowo w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłość postępowania Ministra Finansów dotycząca rozpoznania podania skarżącego zawierającego pytanie następującej treści: "Czy przy obrocie walutą Polski Złoty, który składa się z 1 złotego czyli 100 groszy z najniższym realnym nominałem 1 grosz czy 0,01 grosza, zasadne jest emitowanie obligacji, handel akcjami, walutami nominowanymi po cenach z 0,0999 groszami i 0,9999 groszami przy braku tych nominałów w polskiej walucie na giełdach i pobieranie z tego tytułu prowizji przez giełdy i domy maklerskie od tych transakcji, z których po cenie kupna lub sprzedaży za akcję np. 2,5467 PLN nie da się realnie wypłacić gotówki z taką ceną z powodu braku nominału ...67". W ocenie Sądu, sprawa będąca przedmiotem postępowania przed Ministrem Finansów nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a, a więc sprawy indywidulanej rozstrzygającej w formie decyzji administracyjnej albo załatwianej milcząco. Konstytutywnym elementem definiującym pojęcie sprawy administracyjnej w świetle powyższego przepisu jest powiązanie z kompetencją danego organu formy prawnej decyzji administracyjnej. Jeżeli dana sprawa z zakresu administracji publicznej nie jest normatywnie powiązana (za pośrednictwem odpowiedniego przepisu kompetencyjnego) z formą prawną decyzji administracyjnej, to organ administracji publicznej nie jest uprawniony do domniemywania tego rodzaju prawnej formy działania (zgodnie z zasadą wykładni literalnej i restryktywnej przepisów kompetencyjnych) (por. wyrok NSA z 4 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2268/19). Z przepisów k.p.a. nie można wyprowadzić zasady, iż każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07). Po to, aby wydać decyzję administracyjną, trzeba dysponować wyraźną podstawą prawną, i to w niewątpliwy sposób wynikającą z ustawy, a nie wyinterpretowaną w drodze wykładni (por. glosa E. Łętowskiej do wyroku NSA z 20 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 2869/2000). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że brak jest przepisów prawa materialnego, które – wbrew żądaniu skarżącego - zobowiązywałyby Ministra Finansów do udzielenia skarżącemu odpowiedzi na jego podanie w formie decyzji administracyjnej. Stwierdzić zatem należy, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, nie dotyczy ona bowiem wskazanego wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Zauważyć należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący otrzymał na swoje podanie odpowiedź ze strony Ministra Finansów – w dniu 21 czerwca 2021 r. drogą e-mailową i w dniu 19 stycznia 2023 r. drogą ePUAP. W tych warunkach Sąd, na podstawie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.