I SAB/Wa 227/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.U. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r., nr [...]; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz P. U. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. P. U., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r., nr [...], o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...]. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do rozpoznania ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku uwzględniającego niniejszą skargę, stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącej bezczynności, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wyjaśnił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. postanowienia z dnia [...] października 2017 r. i jednocześnie złożyła do WSA w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. W związku z tym zaistniała konieczność przekazania odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy do WSA w Warszawie. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2017 r. strony postępowania zostały powiadomione o złożonym wniosku oraz o przysługującym im prawie do zapoznania się z zebranymi dokumentami, uzupełnienia materiału dowodowego, składania ewentualnych pisemnych wyjaśnień i dokumentów, a także złożenia końcowego oświadczenia. Jednocześnie Minister poinformował strony, że uwagi na fakt wniesienia skargi na bezczynność w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] wgląd do akt sprawy, jak również rozpatrzenie złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy będzie możliwe po zwróceniu akt administracyjnych przez WSA w Warszawie. Wobec powyższego oraz w celu zagwarantowania stronom czynnego udziału w postępowaniu, w tym umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, Minister ustalił termin rozpatrzenia sprawy nie później niż 30 dni od dnia otrzymania akt z WSA, wskazując jednocześnie, że zainteresowane strony zostaną powiadomieni o tym fakcie odrębnym pismem. Podał, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018r., sygn. akt I SAB/Wa 657/17 oddalił skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...]. Akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] kwietnia 2018 r. Minister pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. zawiadomił strony o przysługującym im prawie zapoznania się z zebranymi dokumentami, uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, składania pisemnych wyjaśnień i dokumentów oraz złożenia końcowego oświadczenia i wskazał termin rozpatrzenia sprawy do dnia.[...] lipca 2018r. Minister zaznaczył, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. utrzymano w mocy zaskarżone ww. postanowienie z dnia [...] października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Uprzednie wniesienie przez skarżącą ponaglenia do Ministra wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra postanowienia z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], którym rozpoznano wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r. i wydanie postanowienia w sprawie powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postanowienie Ministra stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...] października 2017 r. Analizując akta sprawy Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby stwierdzona bezczynność miała rażący charakter. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Sąd, dokonując takiej oceny, wziął pod uwagę okoliczność, że organ nie dysponował aktami administracyjnymi, które znajdowały się w sądzie administracyjnym w związku ze skargą skarżącej na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. (sygn. akt I SAB/Wa 657/17), co skutecznie uniemożliwiło rozpoznanie przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd miał na względzie również, że Minister w niedługim czasie, po otrzymaniu w dniu [...] kwietnia 2018 r. akt administracyjnych, rozpatrzył przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji nie sposób zarzucić Ministrowi, że jego bezczynność w sprawie ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z powyższych względów, w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.