I SAB/Wa 198/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 29 sierpnia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

J. K. (dalej jako "skarżący") pismem z 15 maja 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 29 sierpnia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mimo przesłanego w dniu 21 września 2017 r. ponaglenia, organ pozostaje w bezczynności od dwóch lat. Wobec powyższego skarżący wniósł o wyznaczenie organowi 14-dniowego terminu na rozpoznanie wniosku; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) i wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w powołanym przepisie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania gromadzone są dokumenty potwierdzające prawo własności do przedmiotowej nieruchomości; stwierdzające, czy przedmiotowa działka w chwili przejęcia była zabudowana; kiedy teren został przejęty przez inwestora oraz kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji. Konieczne jest również określenie przeznaczenia przedmiotowego terenu w planach zabudowy [...] na 1945 r., tj. czy działka mogła być zabudowana domem jednorodzinnym. W celu uzupełnienia materiału dowodowego organ w dniu 17 maja 2018 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Następnie zwrócono się do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo [...] w dniu [...] sierpnia 1931 r. oraz wydanie kopii dokumentów z akt nieruchomości i Biura [...] dotyczących przedmiotowego gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od 13 września 2016 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżącego z 29 sierpnia 2016 r., do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Istotne jest również, że po uzyskaniu akt własnościowych nieruchomości w dniu 12 maja 2017 r., pierwsze czynności w sprawie podjęto dopiero po roku, bowiem w dniu 17 maja 2018 r. wystąpiono do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielny [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy domów mieszkalnych znajdujących się obecnie na przedmiotowej nieruchomości (dokumenty te uzyskano w dniu 20 czerwca 2018 r.) oraz do Archiwum Państwowego w [...] o przesłanie kopii dokumentów archiwalnych dotyczących powyższego gruntu. Organ nie zastosował się także do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem z akt sprawy nie wynika, aby do dnia wniesienia niniejszej skargi, choć raz poinformował stronę o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, czy też o przyczynach zwłoki. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z 29 sierpnia 2016 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku skarżącego, jest termin czterech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Sądowi z urzędu wiadomym jest bowiem, co pośrednio wynika również z akt administracyjnych, że aktami przedmiotowej nieruchomości od 8 listopada 2012 r. do 16 czerwca 2016 r. dysponował Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (później Minister Infrastruktury i Budownictwa), przy czym we wskazanym czasie akta te dwukrotnie przekazywano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargami J. K. na bezczynność tego organu (tj. od 8 października 2013 r. do 22 stycznia 2014 r. oraz od 23 czerwca 2015 r. do 16 grudnia 2015 r.). Z kolei od 16 czerwca 2016 r. akta ponownie znajdowały się w ww. Sądzie ze skargą J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie. Do Urzędu [...] akta te przekazano dopiero po prawomocnym zakończeniu powyższego postępowania, tj. w dniu 12 maja 2017 r. Od tej daty organ podejmował dalsze czynności w sprawie zmierzające do ustalenia, czy w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości spełnione zostały przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.). Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. oraz o wymierzenie organowi grzywny i w tym zakresie skargę oddalił. Wskazać przy tym należy, że powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny bądź przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, że skarżący poniósł szkodę w związku z bezczynnością organu. Wręcz przeciwnie, skarżący podniósł, że nie zależy mu na karaniu organu, ale na uzyskaniu decyzji. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 ww. ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.