I SAB/Wa 19/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D., E. M. i W. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. "[...]"działka nr [...] z działu [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących A. D., E. M. i W. J. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. D., E. M. i W. J. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia 29 listopada 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 maja 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ([...]) ozn. nr hip. "[...]" działka nr [...] z działu [...] bloku [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że będąc następcami prawnymi byłych właścicieli gruntu, w dniu 26 stycznia 2015 r. wystąpili do organu o rozpoznanie powyższego wniosku, zaś w dniu 18 kwietnia 2016 r. z zażaleniem na bezczynność. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. uznał to zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi termin rozpoznania sprawy wynoszący trzy miesiące. Od daty otrzymania tego postanowienia Prezydent [...] nie podjął żadnych czynności w sprawie, co czyni skargę zasadną. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o wyznaczenie organowi terminu załatwienia sprawy oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności niezbędnych do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj. zgromadzono akta własnościowe nieruchomości, wystąpiono do innych instytucji o nadesłanie dokumentów niezbędnych do wydania decyzji, jak również pismem z dnia 4 stycznia 2018 r. wezwano skarżących do wyjaśnienia kręgu stron postępowania. Pismem z tej samej daty poinformowano również skarżących o przyczynach zwłoki oraz o terminie wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 Kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od dnia 11 maja 1949 r. (w dacie tej Zarząd Miejski w [...] otrzymał wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy - Dz. U. Nr 50, poz. 279) do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Przy tym, jak wynika z akt sprawy, o akta własnościowe nieruchomości wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] dopiero w dniu 22 czerwca 2015 r., już po wystosowaniu przez skarżących pisma z dnia 26 stycznia 2015 r. wzywającego do rozpoznania wniosku dekretowego. Jednak mimo ponaglenia oraz wniesienia w dniu 18 kwietnia 2016 r. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, organ nie podjął już żadnych czynności w sprawie, jak również nie zastosował się do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 Kpa. Jedyne pismo informujące o przewidywanym terminie zakończenia postępowania oraz o przyczynach zwłoki wystosowano do stron w dniu 4 stycznia 2018 r., tj. po wniesieniu skargi na bezczynność organu. Co istotne, organ nie zastosował się także do terminu wyznaczonego mu przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., mimo że akta sprawy zwrócono do Urzędu [...] już w dniu 26 sierpnia 2016 r. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z dnia 11 maja 1949 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.), termin, w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania, jak również datę złożenia wniosku. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie przedmiotowego wniosku, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Organ od 1949 r. nie zakończył przedmiotowego postępowania, zaś czynności zmierzające do gromadzenia materiału dowodowego podejmowane były tylko dwukrotnie, tj. w dniu 22 czerwca 2015 r. oraz w dniu 4 stycznia 2018 r. Przed tą ostatnią datą organ nie informował także stron postępowania o przewidywanym terminie jego zakończenia i przyczynach zwłoki. Wobec powyższego należy stwierdzić, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 i art. 36 Kpa. Organ w przedstawionej sprawie działa opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia, w sytuacji gdy niewątpliwie mogła ona być rozstrzygnięta w terminie dużo krótszym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis dopuszcza stosowanie tego trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.