I SAB/Wa 152/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. T. na przewlekłość Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie doręczenia odpisu wyroku zaocznego postanawia odrzucić skargę.

W dniu 15 maja 2023 r. H. T. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w zakresie doręczenia skarżącemu odpisu wyroku zaocznego w sprawie [...]. Organ – Prezes Sądu Rejonowego w [...] – w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 ppsa, alternatywnie o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 oraz pkt 4 ppsa, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, o ile organ skorzysta z profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego wynika zatem, że skarga na bezczynność, czy też przewlekłość organu administracji publicznej, przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W niniejszej sprawie, jak zostało wyżej wskazane skarga dotyczy przewlekłości Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie doręczenia skarżącemu odpisu wyroku zaocznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność co do dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność (przewlekłość) w przedmiocie doręczenia decyzji (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III SAB/Łd 87/17, czy postanowienie NSA z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1539/06, cbosa). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela jednak stanowisko dominujące w orzecznictwie, że czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a ppsa. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa– przepis ten odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie jest natomiast bezczynnością (przewlekłością) w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi (patrz m.in. postanowienia NSA: z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 171/15, z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 397/15, z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2269/19, cbosa; m.in. postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB 1684/19 oraz z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 340/19, cbosa). W ocenie Sądu, skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu, jednak przede wszystkim dlatego, że dotyczy działalności sądu powszechnego tj. kwestii doręczenia orzeczenia sądu powszechnego w postaci wyroku zaocznego, a nie decyzji administracyjnej Prezesa tego sądu. W konsekwencji uznać należy, że niewykonanie takiej czynności czy też ewentualna przewlekłość w tym zakresie, skoro nie jest czynnością administracyjno-prawną (np. w zakresie dostępu do informacji publicznej) - nie podlega kognicji Sądu administracyjnego, co ma ten skutek, ze skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyniąc to w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa.