I SAB/Wa 151/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o zasiłek chorobowy postanawia odrzucić skargę.

Pismem z 21 kwietnia 2024 r. D. K. (zwana dalej "skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku chorobowego. Uzasadniając wniesioną skargę, skarżąca wskazała na okoliczności związane z jej możliwościami finansowymi, na które wpływ ma tak długie, w jej ocenie, rozpatrywanie sprawy zainicjowanej wnioskiem z 24 stycznia 2024 r. Wniosek ten dotyczył przyznania zasiłku chorobowego na okres od 22 stycznia 2024 r. do 19 lutego 2024 r. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie wniósł o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę poparł powołując przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 t.j., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j., powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Stwierdzenie przez sąd administracyjny braku swojej właściwości do rozpoznania skargi prowadzi do odrzucenia tejże na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia objętym niniejszą skargą jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie uprawnienia do świadczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego, konkretnie prawa do zasiłku chorobowego. Ustalenie uprawnień do świadczeń następuje w drodze decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 t.j.). Stosownie do treści art. 83 ust. 2 powołanej ostatnio ustawy, od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 859, powoływanej dalej także jako "k.p.c." lub "Kodeks postępowania cywilnego"). Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia, o czym stanowi ust. 3 wyżej wskazanego artykułu 83. Kodeks postępowania cywilnego w art. 1 definiuje pojęcie sprawy cywilnej. Kodeks ten normuje zatem postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, które zostały w tym przepisie wymienione jako będące sprawami cywilnymi. Zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, natomiast o właściwości sądów rejonowych w sprawach o zasiłek chorobowy stanowi art. 4778 § 2 pkt 1 k.p.c. Prawo do wniesienia odwołania w razie niewydania decyzji przez organ rentowy w terminie zostało powtórzone w art. 4779 § 4 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Podkreślenia wymaga, że właściwość rzeczowa sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ograniczona jest do spraw, wymienionych enumeratywnie w art. 83 ust. 4 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przedmiot postępowania nie mieści się jednak w zakresie wymienionych tam spraw. Sprawy dotyczące zasiłku chorobowego, a tym samym i zarzucana przewlekłość w prowadzeniu postępowania w tym przedmiocie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarga z 21 kwietnia 2024 r. stanowi skargę niedopuszczalną z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do kontrolowania przebiegu postępowania objętego skargą. W powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Marginalnie zaznaczyć również należy, że w piśmie z 10 maja 2024 r., a więc już po złożeniu skargi, organ rentowy wyjaśnił skarżącej okoliczności związane z ustaleniem prawa do zasiłku chorobowego i ostatecznie świadczenie to we wnioskowanym okresie skarżącej przyznał. Zostało ono wypłacone skarżącej w dniu 15 maja 2024 r., jak wynika to z oświadczenia pełnomocnika organu.