I SAB/Wa 147/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty w sprawie rozpoznania pism postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. J. wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.

M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty w sprawie rozpoznania pism dotyczących zapisu dziecka do szkoły. Skarżący zarzucił, że podmiot nie dochował właściwego nadzoru i nie chronił interesu dziecka i rodzica oraz ich praw zagwarantowanych ustrojowo. Wskazał, że we wrześniu 2025 r. mimo braku jego zgody wypisano syna K. J. ze szkoły SP [...] w W. i zapisano do Niepublicznej Szkoły Podstawowej ul. [...] w W. Podkreślił, że w sprawie nie tylko nie reagowano na monity mailowe do obydwu szkół, ale zaniedbano gwarancje ustawowe dziecka i ojca. Podkreślił, że Kuratorium w sposób rażący nie dochowało nadzoru. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Kurator Oświaty wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wskazał, że skarżący w latach 2022–2025 kierował do Kuratorium liczną korespondencję e-mailową dotyczącą sytuacji dziecka w szkołach, w tym w szczególności w Szkole Podstawowej nr [...] w W., a w 2025 r. w odniesieniu do Niepublicznej Szkoły Podstawowej (adres wskazywany przez skarżącego: ul. [...] w W. oraz oddział ul. [...]). Kurator podał, że pisma skarżącego były kierowane często równolegle do wielu podmiotów (m.in. szkoły, organu prowadzącego tj. m.st. Warszawa, policji, innych instytucji), przy czym część ww. korespondencji była kierowana do Kuratorium jedynie "do wiadomości", bez jednoznacznego określenia żądania oraz bez wskazania, której instytucji dotyczy. Podkreślił, że w sprawach, w których z treści pism wynikało, że adresatem żądania lub wniosku jest Kuratorium, a sprawa mieści się w zakresie nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty, organ analizował sprawę i udzielał skarżącemu odpowiedzi w zakresie posiadanych kompetencji. Jeżeli sprawa nie znajdowała się w kompetencji Kuratora, wskazywał właściwość np. dyrektora szkoły lub organu prowadzącego oraz - w razie potrzeby - uzyskując stanowisko szkoły i przekazując je skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) dalej: "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie, m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, tj. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo istnienia obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się od organu podjęcia działań nadzorczych wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 820) związanych z rozpatrzeniem wnoszonych przez niego pism. Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności: sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami oraz kolegiami pracowników służb społecznych, które znajdują się na obszarze danego województwa, z zastrzeżeniem art. 53a i art. 53b. Stosownie zaś do art. 55 ust. 1 ustawy nadzór pedagogiczny polega na: 1) obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; 2) ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; 3) udzielaniu pomocy szkołom i placówkom, a także nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych; 4) inspirowaniu nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów. Jak stanowi art. 55 ust. 2 ww. ustawy, w zakresie wymienionym w ust. 1 pkt 1 i 2 nadzorowi podlega w szczególności: 1) posiadanie przez nauczycieli wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przydzielonych im zajęć; 2) realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania; 3) przestrzeganie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, a także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki; 4) przestrzeganie statutu szkoły lub placówki; 5) przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach; 6) zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Z uwagi na zgłaszane zarzuty i podstawę działania organu istotny jest także przepis art. 55 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe. Stanowi on, że w razie stwierdzenia istotnych uchybień w działalności szkoły lub placówki, organ sprawujący nadzór pedagogiczny niezależnie od środków, o których mowa w ust. 4, zawiadamia o stwierdzonych uchybieniach organ prowadzący szkołę lub placówkę. Szczegółowe uregulowania odnoszące się do nadzoru pedagogicznego zostały dookreślone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 15 ze zm.). Zgodnie z § 4 tego aktu nadzór pedagogiczny jest sprawowany z uwzględnieniem: 1) współdziałania organów sprawujących nadzór pedagogiczny z organami prowadzącymi szkoły lub placówki, dyrektorami szkół i placówek oraz nauczycielami; 2) tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi szkół i placówek; 3) pozyskiwania informacji zapewniających obiektywną i pełną ocenę działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły lub placówki. Stosownie zaś do § 4a ww. rozporządzenia organ sprawujący nadzór pedagogiczny może występować do dyrektora szkoły lub placówki o przekazanie informacji i danych dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły lub placówki. Z treści przywołanych regulacji wynika, że realizacja zadań z zakresu nadzoru nad szkołami i innymi podległymi placówkami nie jest realizowana na wniosek osób trzecich i nie przybiera form, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ppsa. Tym samym zarzucane przewlekłe prowadzenie postępowania nie odnosi się do żadnej z form działania organu wymagających wydania wobec skarżącego decyzji, postanowień, aktów, czy czynności wskazanych w art. 3 § 2 ppsa. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarga M. J. podlega odrzuceniu, gdyż nie dotyczy wskazanego wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Dlatego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.