I SAB/Wa 1353/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. K. (dalej jako skarżący) wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Skarżący zarzucił Kolegium uchybienie terminu do załatwienia sprawy oraz brak wyjaśnienia przyczyn zwłoki i wskazania przewidywanego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako Kolegium) wniosło o oddalenie skargi i wskazało, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...] rozpoznało przedmiotowe zażalenie skarżącego. Ponadto Kolegium stwierdziło, że zwłoka w załatwieniu sprawy była spowodowana okresem urlopowym oraz dużą ilością spraw, jakie wpływają do Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Pojęcie bezczynności ograniczyć należy przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej bądź postanowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. II OSK 1031/12). Stosownie do art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "kpa") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 kpa). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i wtedy gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Odnosząc się do odpowiedzi na skargę trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa. Nie może ujść uwadze, że niezałatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Odnosi się to również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw (art. 35 kpa). Niewątpliwie też, obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki zawarty w art. 35 § 1 kpa, pozostaje w bezpośrednim związku z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego, w tym zasadą praworządności - art. 7 kpa oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów - art. 8 kpa. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe zażalenie skarżącego organ rozpoznawał ponad trzy miesiące, a zatem przekroczył termin przewidziany na to przepisami kpa. Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie tego przepisu Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia. Jednakże z uwagi na nieznaczne przekroczenie terminu do załatwienia sprawy, charakter sprawy, a także okoliczność, iż w dacie wyrokowania Sądu – wniosek został już przez Kolegium rozpoznany – Sąd uznał, iż przekroczenie terminu nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. W pozostałym zakresie, co do zobowiązania organu do wydania aktu Sąd umorzył postępowanie (jako że Kolegium rozpoznało wniosek i wydało stosowne orzeczenie). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1sentencji wyroku. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.