I SAB/Wa 129/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] pochodzących z dawnej nieruchomości hipotecznej [...] w zakresie w jakim dotyczy on działek oznaczonych obecnie nr [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A.B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z [...] grudnia 2017 r. A.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu wniosku o ustanowienie w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) prawa użytkowania wieczystego do części dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako [...], położonej przy ul. [...] w [...], a stanowiącej obecnie działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Skarżąca podnosiła, iż wniosek dekretowy obejmujący m.in. ww. część nieruchomości hipotecznej [...] złożony został w 1949 r. i do dania wniesienia skargi nie został rozpoznany. Przy czym, mimo upływu określonego w kodeksie postępowania administracyjnego terminu na załatwienie sprawy nim wywołanej, organ nie podjął w niej żadnych działań. Zwracała jednocześnie uwagę, że w postępowaniu biorą udział wszystkie uprawnione osoby, a do akt złożone zostało opracowanie geodezyjne dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Sama natomiast skarga poprzedzona została wniesionym w trybie art. 37 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. W związku z tym wnosiła o zobowiązanie go do wydania w sprawie decyzji w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc m.in., że w piśmie z [...] listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej zobowiązała się do przedłożenia opracowania geodezyjnego dotyczącego działek nr [...], a mimo to opracowanie to do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę nie zostało złożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona jedynie w części. Jej przedmiotem jest bezczynność Prezydenta [...], polegająca na nierozpoznaniu jej wniosku z [...] stycznia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do części nieruchomości hipotecznej [...] położonej w [...] przy ul. [...], której właścicielem był poprzednik prawny skarżącej – A.B. Przy czym bezczynność ta do dotyczyć ma nierozpoznawania ww. wniosku w zakresie odnoszącym się do aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]. W pierwszej kolejności zatem wskazać należy, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ będąc do tego zobowiązanym nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu. Aby zatem można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", musi istnieć na dzień wnoszenia skargi zawisła przed organem i będąca w toku sprawa administracyjna, którą organ ów jest zobligowany do załatwienia w przewidzianej w kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych formie. W konsekwencji zatem w sytuacji wniesienia skargi już po wydaniu przez organ aktu administracyjnego kończącego merytorycznie sprawę, w której rzekomo miał pozostawać on w zwłoce, nie jest możliwe jej uwzględnienie. Analogicznie nie jest możliwe uwzględnienie skargi, jeśli wprawdzie organ sprawy meriti nie załatwił, ale podjął przed wniesieniem skargi akt procesowy, skutkujący wstrzymaniem biegu określonych w kodeksie terminów jej załatwienia. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, zwrócić należy uwagę, iż postępowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 1949 r. w zakresie w jaki dotyczy ono aktualnych działek nr [...] z obrębu [...] postanowieniem Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] (k. 269 akt administracyjnych) zostało zawieszone do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, czy grunty objęte żądaniem podpadały pod działanie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13). Z przekazanych do Sądu akt nie wynika przy tym by zawieszone wówczas postępowanie zostało podjęte. Zawieszenie postępowania, stosownie do art. 103 k.p.a., wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Skoro zatem w sprawie, w zakresie w jakim dotyczy ona działek nr [...] przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego terminy jej załatwienia nie biegną, to nie można także skutecznie postawić organowi zarzutu, że pozostaje w niej bezczynny. Z tych też względów w tej części skarga, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegać musiała oddaleniu. Odmiennie przedstawia się natomiast sytuacja w odniesieniu do tej części dawnej nieruchomości hipotecznej, która obejmuje aktualne działki nr [...]. W tym zakresie bowiem postępowanie pozostaje w toku po uchyleniu w dniu [...] grudnia 1998 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjętej w sprawie przez Burmistrza Gminy [...] decyzji z [...] października 1997 r. nr [...] i skierowaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Do organu pierwszej instancji akta sprawy po wydaniu przez Kolegium ww. decyzji kasacyjnej wpłynęły 4 stycznia 1999 r. – co wynika z umieszczonej na decyzji prezentaty Kancelarii Ogólnej Urzędu [...] (k. 250 akt administracyjnych), do której to decyzji owe akta załączono . Od tego też momentu rozpoczął ponownie swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a. dwumiesięczny termin w jakim organ zobowiązany był do rozpoznania wniosku. Tym samym postępowanie w sprawie winno ulec zakończeniu co do zasady najpóźniej w marcu 1999 r. Tymczasem, mimo upływu ponad 18 lat od uchylenie pierwotnej decyzji, Prezydent [...] nie podjął w niej merytorycznego rozstrzygnięcia. Z akt nie wynika przy tym, by w tym czasie informował strony o przyczynach zwłoki, jak też wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy do czego obliguje go przepis art. 36 § 1 k.p.a. Nie wynika z nich także by w odniesieniu do wniosku z 1949 r., w zakresie dotyczącym gruntów stanowiących obecne działki nr [...], podejmował ona jakikolwiek czynności ukierunkowane na jego rozpoznanie, Analiza akt administracyjnych prowadzi przy tym do wniosku, że do dnia wniesienia skargi ograniczał się on w istocie li tylko do włączania do nich kolejnych dokumentów przedkładanych przez stronę. Przy czym, jak się wydaje, nawet ich analizując, o czym może świadczyć nieoparte na prawdzie stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż strona nie przedłożyła opracowania geodezyjnego dotyczącego przedmiotowych nieruchomości, choć do tego się zobowiązała. Podczas gdy owo opracowanie wpłynęło do organu 7 kwietnia 2016 r. i znajduje się teczce opisanej jako [...]. Godzi się zaś zwrócić uwagę, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a swoją aktywność ograniczał w tym zakresie wyłącznie do przyjmowania dokumentów składanych przez strony. Z zasada tą koresponduje wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek organu podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prowadzić to musi do wniosku, że od ponad 18 lat pozostaje on w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy - przybiera postać kwalifikowaną, tj.-rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu realnych działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy administracyjnej, pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8, 12 oraz 35 § 1 i 3 k.p.a. Wyznaczając, stosowanie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania dekretowego. Stąd za adekwatny do okoliczności niniejszej sprawy, zważywszy na skomplikowaną materię w jakiej organ będzie rozstrzygał, Sąd uznał termin dwumiesięczny, a nie jak domagała się strona termin jednego miesiąca. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W zakresie, w jakim skarga dotyczy bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku w odniesieniu do działek nr [...] (pkt 3 wyroku), orzeczono na podstawie art. 151 powołanej ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozpoznanie zaś skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.