I SAB/Wa 117/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz E. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 25 marca 1998 r. ponowionym pismem z dnia 15 lipca 2008 r. Z. S. wniósł o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy jako następca prawny J. S. i F. S. Wobec faktu, że od 1998 r. sprawa nie została rozpoznana Z. S. wniósł pismem z dnia 10 maja 2013 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] uznał wniesione przez Z. S. zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta W. 15 października 2013 r. Termin na podjęcie rozstrzygnięcia upłynął zatem 15 stycznia 2014 r. Pismem z dnia 3 lutego 2014 r. Z. S. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w w/w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazano również, iż ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Ponadto wskazano, iż pismem z dnia 3 marca 2014 r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu określonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu nr [...] z dnia [...] października 2013 r. oraz że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 31 lipca 2014 r. Na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. stawiła się E. S. i złożyła do akt sprawy akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że skarżący Z. S. zmarł dnia [...] czerwca 2014 r., a ona jest spadkobiercą w całości. Oświadczyła ponadto, że wstępuje do postępowania w miejsce zmarłego męża. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 25 marca 1998 r. ponowionym pismem z dnia 15 lipca 2008 r., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 25 marca 1998 r., inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu Rejonowego w dniu 27 marca 1998 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu ponad 16 lat Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] października 2013 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione przez stronę, za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na załatwienie sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia (tj. do dnia 15 stycznia 2014 r.). W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Z uwagi na to, że Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując więc pod tym kątem oceny sprawy należy uznać, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że w przeciągu pierwszych 10 lat do momentu ponowienia wniosku pismem z dnia 15 lipca 2008 r. organ podjął w sprawie tylko dwie czynności – zwrócił się do Urzędu Gminy W. Wydział Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej i Geodezji (pismem z dnia 7 września 1998 r.) o udzielenie informacji, czy przedmiotowa nieruchomość stała się własnością gminy – zgodnie z ustawą z dnia 10 maja 1990 r przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, ustawę o pracownikach samorządowych, oraz (pismami z dnia 9 października 1998 r. i z dnia 18 listopada 1998 r.) zwrócił się o przesłanie wypisu z rejestru gruntów oraz odbitki z mapy ewidencyjnej dot. przedmiotowego terenu. Następnie po ponowieniu wniosku pismem z dnia 15 lipca 2008 r. o ustalenie wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość organ pismem z dnia 8 września 2008 r. oraz pismem z dnia 5 czerwca 2009 r. wystąpił do centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA Wydział Ochrony Informacji Niejawnych o udostępnienie danych ze zbioru PESEL w stosunku do ośmiu współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca ich pobytu. Następnie pismem z dnia 30 czerwca 2009 r. Prezydent W. zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...] sierpnia 1931 r., zdjęć budynku przy ul [...] i budynków sąsiednich, inwentaryzacji zniszczeń Biura Odbudowy [...] oraz decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] listopada 1972 r. pod budowę ośrodka rekreacyjno – sportowego dla K.. Zwrócono się również do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. (pismem z dnia 30 czerwca 2009 r.) o przesłanie w/w decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] listopada 1972 r. i poinformowanie czy na teren przedmiotowej nieruchomości wydane były inne decyzje lokalizacyjne. Pismami z dnia 15 grudnia 2009 r. organ złożył do sądu rejonowego wnioski o ustanowienie kuratora dla nieobecnych i nieznanych z miejsca pobytu współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniami z dnia [...] ustanowiono kuratora dla nieobecnych i nieznanych z miejsca pobytu współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości – E. S. Ostatnią czynnością jaką organ powziął celem zebrania pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia - przed złożeniem skargi do Sądu było zwrócenie się do Biura Geodezji i Katastru Wydział Udostępniania Danych Gruntów i Budynków pismem z dnia 25 lipca 2011 r. o przesłanie kopii odbitki z mapy ewidencyjnej z wykreślonymi granicami hipotecznymi nieruchomości położonej przy ul [...] oraz granicami tych działek ewidencyjnych, w skład których wchodzi niniejsza nieruchomość, jak również rozliczenie w/w nieruchomości hipotecznej według aktualnych działek ewidencyjnych. Innych czynności w sprawie – poza w/w – do dnia wniesienia skargi organ nie podejmował, zaś te które podjął po dniu wniesienia skargi nie doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto jak wynika z akt sprawy, pomimo wyznaczenia terminu jej zakończenia, Prezydent W. wyznaczył kolejny termin jej rozpoznania – do dnia 31 lipca 2014 r. ( o czym poinformowano strony pismem z dnia 3 marca 2014 r.) Powyższe działania Prezydent W. podejmował więc w znacznych odstępach czasowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9. art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.