I SAB/Wa 113/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania skargi na działalność Rzecznika Praw Obywatelskich postanawia odrzucić skargę.

W. P. (dalej zwany "skarżącym") w dniu 23 października 2024 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wniosek został złożony na formularzu PPF, w którego punkcie piątym (uzasadnienie wniosku) skarżący zawarł treść skargi na bezczynność Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania skargi na działalność Rzecznika Praw Obywatelskich. W treści swojej skargi skarżący wyjaśnił okoliczności złożenia skargi na działalność Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący w dniu 4 czerwca 2021 r. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, którego adresatem była Prokuratura Okręgowa w Warszawie. W zawiadomieniu tym został wskazany Marszałek Sejmu RP, który jak wynika to z treści pisma, zawiadomienie otrzymał jedynie do wiadomości, co też nastąpiło w dniu 10 czerwca 2021 r. (data prezentaty). Wobec powyższego, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie przewlekłości (bezczynności) w rozpoznaniu wniesionej do Rzecznika Praw Obywatelskich skargi, wraz z tym o zasądzenie od Marszałka Sejmu RP na jego rzecz oznaczoną w skardze kwotę za cyt. "naruszenie z jawną i pełną premedytacją prawa do merytorycznego i nie zgodnego z prawem rozpoznania skargi skarżącego w postępowaniu tj. w trybie art. 210 (zdanie ostatnie) w związku z art. 208 ust. 1 Konstytucji RP, której skarga ta dotyczy bez nieuzasadnionej zwłoki (...)". Oryginał skargi przekazano Marszałkowi Sejmu RP jako organowi właściwemu, na podstawie art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), do udzielenia odpowiedzi na skargę. Udzielona przez Marszałka Sejmu RP odpowiedź na skargę zawierała odniesienie się do nadesłanego przez skarżącego pisma z dnia 4 czerwca 2021 r. W szczególności odniesienie do kompetencji Marszałka Sejmu RP w zakresie nadzorowania postępowań karnych. Organ Sejmu wniósł w konsekwencji o oddalenie skargi. Wobec doręczonej skarżącemu odpowiedzi na wniesioną przez niego skargę, skarżący złożył replikę. W jej treści skarżący wyjaśnił, że wniesione przezeń skarga dotyczy rażącej bezczynności i przewlekłości organu w zakresie złożonej skargi na działalność Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyjaśniono przy tym ponownie, że skarga została oparta na podstawie art. 208 ust 1. oraz art. 210 Konstytucji RP. Konkludując replikę skarżący powtórzył swoje wnioski zawarte w treści wniesionej w dniu 23 października 2023 r. skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Za dopuszczalną uznaje się skargę, która podlega kognicji sądu administracyjnego. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty wskazane w ww. przepisie (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Katalog przywołanych powyżej aktów i czynności jest wyczerpujący, stanowi tym samym katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona w innym przedmiocie niż określony powyżej, nie podlega kontroli sądów administracyjnych i winna zostać odrzucona w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast jak stanowi § 3 ostatnio przywołanego artykułu, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Wyjaśnienia wymaga, że zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Ujęta w piśmie stanowiącym skargę bezczynność Marszałka Sejmu RP, która ma miejsce w ocenie skarżącego wobec wniesionego w dniu 4 czerwca 2021 r. pisma, nie może zostać potraktowana jako bezczynność podlegająca kontroli sądowej z perspektywy przepisów prawnych regulujących postępowanie administracyjne. Wyjaśnić należy, że nawet kwalifikując pismo skarżącego z dnia 4 czerwca 2021 r. jako skargę skierowaną do Marszałka Sejmu RP na podejmowane czynności (lub ich niepodejmowanie) przez Rzecznika Praw Obywatelskich, to nie mieści się ona w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu. Wniesienie skargi na działalność Rzecznika Praw Obywatelskich, jak również zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, które zdaniem skarżącego powinny być rozpoznane przez Marszałka Sejmu RP, nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny, w sytuacji stwierdzenia że bezczynność dotyczy pisma nieinicjującego postępowanie administracyjne, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Marszałku Sejmu RP ciążył obowiązek rozpoznania pisma z dnia 4 czerwca 2021 r. byłaby możliwa, a zatem dopuszczalna, tylko wówczas, gdyby pismo to inicjowało postępowanie administracyjne. Wobec powyżej wskazanych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.