I SAB/Wa 1074/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. i D. N. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia 15 października 2015 r. o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących T. S. i D. N. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASDADNIENIE T. S. i D. N. pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1958 r. nr [...]odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...] rej. hip. [...], w części gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, zawieszonego postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. nr [...]. Skarżące zarzuciły organowi naruszenie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy oraz art. 37 § 2 K.p.a. i wniosły o zobowiązanie Ministra do podjęcia zawieszonego postępowania, o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 22 października 2015 r. wystąpiono do Ministra o podjęcie zawieszonego postępowania, w dniu 21 marca 2016 r. zwrócono się o przyspieszenie terminu jego zakończenia, a następnie 16 maja 2016 r. wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa. Pisma pozostały bez odpowiedzi. Organ nie poinformował też o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania podkreślając, że postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1958 r. do czasu przedłożenia do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. B. - następczyni prawnej dotychczasowych właścicieli nieruchomości. W dniu [...] października 2015 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wpłynął wniosek skarżących o podjęcie zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 K.p.a. w związku z ustaleniem spadkobierców Z. B.. Do wniosku nie załączono dokumentów potwierdzających następstwo prawne. Organ zaznaczył, że pismami z dnia [...] lipca 2016 r. wystąpiono do Sądu Rejonowego dla [...] o nadesłanie postanowienia spadkowego po Z. B., M. B., Z. B. oraz do Sądu Rejonowego dla [...] o nadesłanie postanowienia spadkowego po W. B.. Do dnia dzisiejszego do akt sprawy nie wpłynęły stosowne postanowienia spadkowe. Po otrzymaniu w/w dokumentów organ podejmie działania mające na celu podjęcie zawieszonego postępowania. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że czas procedowania uległ przedłużeniu m.in. ze względu na zmiany organizacyjne w urzędzie oraz że ze względu na złożony charakter i stopień skomplikowania spraw dotyczących gruntów warszawskich konieczne jest podejmowanie licznych, czasochłonnych i nie zawsze widocznych dla stron postępowania czynności, związanych m.in. z gromadzeniem i analizą całości materiału dowodowego, analizą orzecznictwa, badaniem dokumentów, weryfikacją danych. Organ zaznaczył, że sprawy rozpatrywane są według kolejności wpływu, przy czym w wydziale dotyczącym gruntów warszawskich prowadzonych jest ponad 500 spraw rozpatrywanych przez 4 pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Analiza dokumentów przekazanych do Sądu wraz ze skargą na bezczynność wskazuje, że wniosek z dnia [...] października 2015 r. o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. wpłynął do Kancelarii Głównej Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w dniu 22 października 2015 r. Pierwsze czynności w sprawie podjęte natomiast zostały przez organ dopiero w lipcu 2016 r. i ograniczyły się do wystosowania w dniu [...] lipca 2016 r. czterech pism skierowanych do właściwych Sądów Rejonowych zawierających prośbę o nadesłanie stosownych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych uczestnikach postępowania. Z nadesłanych akt sprawy nie wynika, aby organ podejmował jakiekolwiek inne działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy. Istotne jest przy tym, że powyższe czynności podjęte zostały po wniesieniu skargi z dnia [...] lipca 2016 r. na bezczynność Ministra do sądu administracyjnego. Organ nie informował też stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia. Skarga jest więc w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy tym zaznaczyć trzeba, że podawane w odpowiedzi na skargę przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, tj. reorganizacja organu, duża ilość spraw z zakresu gruntów [...], charakter i stopień skomplikowania sprawy, w żaden sposób nie usprawiedliwiają bezczynności organu. Zwłaszcza w świetle przedstawionej wyżej analizy, z której wynika, że sprawa zawieszona została w 2001 r., a po wystąpieniu z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania organ niemal przez rok nie podejmował w sprawie żadnych działań prowadzących do jej zakończenia Sąd uznał jednocześnie, że wobec znacznego przekroczenia terminów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i ograniczenie czynności mających na celu rozpoznanie wniosku i zakończenie postępowania do wystosowania jedynie pisma z dnia 28 lipca 2016 r., a także z uwagi na fakt nieinformowania stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy, bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).