I SAB/Wa 103/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. D. i W. D. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę

Pismem z [...] marca 2019 r. E. i W. D. (dalej jako skarżący) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej jako organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. W skardze podniesiono, że decyzją z [...] kwietnia 2010 r., nr [...],[...] Wójt Gminy [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej we wsi[...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] w taki sposób, że w wyniku podziału powstała m.in. działka nr ew. [...], położona na terenie przeznaczonym pod drogę gminną. Wójt Gminy [...] do dnia złożenia skargi nie podjął ze skarżącymi rokowań w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej jako ugn). Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do podjęcia rokowań w terminie 7 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności przy ustaleniu odszkodowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie znajduje podstaw. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu o przyznanie odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne na podstawie art 98 ust. 1 ugn przeprowadzenie negocjacji w trybie art. 98 ust. 3 ugn jest obligatoryjne i bez ich przeprowadzenia nie jest możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego, zaś same negocjacje mają charakter cywilnoprawny. Dopiero po zakończeniu negocjacji rozpoczyna się postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie przepisów kpa i od tego momentu może być dokonana ocena ewentualnej bezczynności organu, polegającej na niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3046/18, LEX nr 2654148). Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie nie został złożony wniosek ustalenie odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej a jedynie złożono datowane na [...] marca 2019r. ponaglenie co do przeprowadzenia rokowań. W dacie składania skargi rokowania nie zostały zakończone, a pismem z [...] kwietnia 2019 r. organ wezwał skarżących do stawiennictwa w urzędzie w terminie 14 dni w celu ich przeprowadzenia. Skoro zatem rokowania w trybie art 98 ust. 3 ugn nie zostały zakończone, to uznać należy, że w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne nie zostało dotychczas wszczęte, z akt nie wynika zresztą aby został w tym zakresie złożony wniosek, a to wyklucza stwierdzenie bezczynności organu przy ustalaniu odszkodowania w trybie administracyjnym. Ocenie Sądu może podlegać wyłącznie bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a to nie zostało dotychczas zainicjowane. Pierwszym wnioskiem w sprawie odszkodowania było owo ponaglenie co do przeprowadzenia rokowań. Wątpliwości nie budzi również, że postępowanie odszkodowawcze co do zasady jest postępowaniem wnioskowym. Z tego względu, na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.