I SAB/Wa 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę.

M. K. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 sierpnia 2025 r. oraz ponaglenia z 11 września 2025 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie Kancelarii Prezydenta RP do rozpatrzenia jego wniosku oraz stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazał, że 7 sierpnia 2025 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, skierował do Prezydenta RP wniosek o zlecenie Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli w trzech wskazanych obszarach dotyczących wydatkowania środków publicznych. Podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi na złożone pismo. Podał również, że 11 września 2025 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, skierował ponaglenie, w którym domagał się rozpatrzenia ww. wniosku. Podkreślił, że pomimo upływu kolejnych miesięcy organ nie podjął żadnych działań ani nie poinformował go o sposobie załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę wskazano, że skarżący pismem z 7 sierpnia 2025 r. zwrócił się do Prezydenta RP o zlecenie Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia trzech kontroli doraźnych, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli: kontroli wydatków publicznych na [...]; kontroli działalności Poczty Polskiej S.A. w związku z nieprawidłowym wypełnianiem awizo, szczególnie w kontekście pism sądowych; kontroli działań Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie w zakresie prawidłowości przesyłania pism sądowych. Podkreślono, że złożenie przez Prezydenta RP wniosku o przeprowadzenie kontroli przez Najwyższą Izbę Kontroli, ujęte w art. 144 ust. 3 pkt 10 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest jedną z prerogatyw Prezydenta. Prerogatywy głowy państwa są rozumiane jako uprawnienia osobiste będące wyrazem autonomicznej i dyskrecjonalnej sfery działania głowy państwa, zaś ich natura jest ujmowana, jako kompetencje zwolnione spod wymogu kontrasygnaty, podejmowane swobodnie na podstawie osobistego rozeznania co do celowości takiego działania. Wskazano, że działania Prezydenta RP podejmowane w ramach prerogatywy nie stanowią dosłownie stosowania prawa ani spełniania funkcji administracyjnej. Natomiast pisma skarżącego, tj. wniosek z 7 sierpnia 2025 r. oraz "ponaglenie" z 11 września 2025 r. stanowiły w istocie wnioski kierowane w interesie publicznym i własnym, uregulowane w art. 63 Konstytucji RP oraz w dziale VIII kpa. Z kolei pismo z 5 grudnia 2025 r. stanowi w istocie skargę w rozumieniu art. 227 i następnych kpa zatem skargę na niezadowolenie z rozpoznania sprawy, w związku z którą udzielono skarżącemu odpowiedzi pismem z 2 stycznia 2026 r. Wskazano na niedopuszczalność skargi na bezczynność Prezydenta z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i wniesiono o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, ponieważ sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres skargi na bezczynność wyznacza regulacja art. 3 § 2 pkt 1-4 w zw. z pkt 8 i 9 ppsa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1- 4 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oznacza to, że zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim samym zakresie, jak zaskarżenie działania organu administracji publicznej. Legalną definicję bezczynności prawodawca zawarł w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej jako kpa), zgodnie z którym bezczynność występuje, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony (wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 547/04). W rozpoznawanej sprawie, skarżący domaga się od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zlecenia przeprowadzenia kontroli przez Najwyższą Izbę Kontroli. Przedmiotowa sprawa nie mieści się w kompetencji sądu administracyjnego, a zatem nie może być przedmiotem kontroli tego sądu, gdyż kwestionowana bezczynność nie dotyczy aktów i czynności z zakresu administracji publicznej wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ppsa. Jak wyżej podano zakres skargi na bezczynność wyznacza regulacja z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa, zgodnie z którą zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08). Właściwość przypisana sądom administracyjnym jest określona precyzyjnie i obejmuje, w zakresie określonym w przepisach ppsa, kontrolę działalności administracji publicznej, a nie kontrolę działalności wszystkich organów władzy publicznej. Żądanie skarżącego wykracza więc poza sferę działalności administracyjnej i nie jest wykonywaniem administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 ppsa. Z wyżej wskazanych przyczyn przedmiotowa skarga nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Dlatego Sąd, z mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia