I SAB/Sz 8/26

Sygn. [...] I SAB/Sz 8/26 P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu [...] stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie podpisania umowy o grant z krajowego programu odbudowy postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...](słownie: [...]) złotych.

M. P. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie podpisania umowy o grant z krajowego programu odbudowy. Skarżąca wskazała, że pismem z 30 października 2025 r. (w istocie było to pismo z 6 listopada 2025 r. - przyp. sądu) zwróciła się do organu o zawarcie umowy o powierzenie grantu w ramach projektu nr [...] pod nazwą "Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)" (Projekt), realizowanego w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021 - 2027 dla miejsca udzielania świadczeń w Ś.. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w piśmie z 5 grudnia 2025 r., w którym organ poinformował, że brak jest podstaw do zawarcia wnioskowanej umowy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie go do zawarcia umowy o powierzenie grantu w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Ponadto organ wniósł o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według nom przepisanych. Organ wskazał, że skarga na bezczynność nie została poprzedzona ponagleniem, a ponadto organ załatwił sprawę już pismem z 5 grudnia 2025 r., więc nie był bezczynny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi pomimo wezwania (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca z jednej strony dostrzega, iż odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie stanowi akt podjęty na podstawie bezpośrednio działającej normy prawnej i może być zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., z drugiej zaś strony wnosi skargę na bezczynność organu i zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stosownie do którego sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Sąd nie znalazł zatem podstaw, aby odstąpić od uznania wniesionej skargi jako skargi na bezczynność, zgodnie z wyraźnie wyartykułowaną wolą skarżącej. Z akt sprawy oraz wyjaśnień organu zawartych w piśmie z 5 grudnia 2025 r. wynika, że lista podmiotów zakwalifikowanych do Projektu została opublikowana na stronie internetowej feniks.nfz.gov.pl 5 lutego 2025 r. Pismem z 19 grudnia 2024 r. poinformowano C. M. M. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością o otrzymaniu pozytywnej oceny wniosku nr [...] Umowa z tym podmiotem nie została podpisana w terminie 30 dni, który wynika z § 7 ust. 1 Procedury realizacji naboru do Przedsięwzięcia "Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)" (Procedura). Z akt sprawy nie wynika, aby C. M. M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością po tym terminie wystosowała ponaglenie lub wniosła skargę na czynność organu w postaci odmowy podpisania umowy. Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby skarżąca po złożeniu wniosku z 6 listopada 2025 r. o zawarcie umowy o powierzenie grantu wystąpiła następnie do organu z ponagleniem w tej sprawie. Po otrzymaniu odpowiedzi z 5 grudnia 2025 r. skarżąca wniosła skargę do sądu na bezczynność organu wobec niepodpisania umowy o grant. Jak stanowi art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie natomiast z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Sąd wyjaśnia, że złożenie ponaglenia jest warunkiem formalnym dopuszczalności skargi na bezczynność. Niedopełnienie wskazanego warunku stanowi podstawę do odrzucenia skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt I OZ 774/20). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie złożyła takiego ponaglenia, co skutkuje odrzuceniem skargi na bezczynność, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Ponadto sąd zwraca uwagę, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności (braku działania), a więc załatwienie sprawy przez organ. W związku z tym nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność w sytuacji, w której przed wniesieniem skargi do sądu organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wniosek z 6 listopada 2025 r. W piśmie z 5 grudnia 2025 r. organ szczegółowo wyjaśnił skarżącej powody nieuwzględnienia wniosku o podpisanie umowy o grant. Organ zwrócił uwagę, że zawiadomienie o otrzymaniu pozytywnej oceny wniosku nr [...] z 20 sierpnia 2024 r. dotyczyło wniosku złożonego przez inny podmiot, co wyklucza wyrażenie przez NFZ zgody na zawarcie umowy ze skarżącą, z uwagi na brak tożsamości podmiotowej. Organ uznał, że nie było również podstaw, aby zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż umowa, na podstawie której placówka medyczna w Ś. została przeniesiona przez C. M. M. sp. z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz skarżącej w trybie art. 552 Kodeksu cywilnego, obejmowała przeniesienie praw wynikających z Projektu. Organ wskazał dalej, że w obrocie prawnym nie obowiązywała umowa, która miałaby stanowić podstawę umowy grantowej. Ponadto lista podmiotów zakwalifikowanych do Projektu została opublikowana na stronie internetowej feniks.nfz.gov.pl 5 lutego 2025 r., a trzydziestodniowy termin do zawarcia umowy, o którym mowa w § 7 ust. 1 Procedury, dawno minął. Organ wyjaśnił, że wprawdzie § 9 ust. 4 pkt 4 Procedury dopuszcza możliwość dokonania zmiany podmiotowej po stronie grantobiorcy po zawarciu umowy, jednak w sprawie umowa z C. M. M. sp. z ograniczoną odpowiedzialnością nie została w ogóle zawarta. Oznacza to, że ani C. M. M. sp. z ograniczoną odpowiedzialnością, ani skarżąca, nie posiadają statusu grantobiorcy. Jednocześnie organ poinformował, że w najbliższym czasie zostanie otwarty nabór nr [...], w ramach którego skarżąca będzie mogła złożyć wniosek o przyznanie grantu. Pogląd o niedopuszczalności skargi na bezczynność w sprawie z uwagi na udzielenie przez organ odpowiedzi w piśmie z 5 grudnia 2025 r. znajduje pośrednie wsparcie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podobne wnioski wynikają również z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 dotyczącej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesionej po jego ostatecznym zakończeniu i poprzedzonej ponagleniem. Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd odrzucił skargę na bezczynność organu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).