I SAB/Sz 36/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Starosty Drawskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Starosta Drawski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku P. B. z dnia 16 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty Drawskiego do rozpoznania wniosku P. B. z dnia 16 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej; IV. w pozostałym zakresie oddala skargę; V. zasądza od Starosty Drawskiego na rzecz strony skarżącej P. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 3 lutego 2026 r. P. B. (dalej: "skarżący") złożył skargę na bezczynność Starosty Drawskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 1 ust.1, art. 10 ust. 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") i wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności/nienależytego załatwienia wniosku, 2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a.), 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art.149 § 2 p.p.s.a., 4. zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu 16 stycznia 2026 r. złożył do Starosty Drawskiego wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu [...] na lata 2026-2042, obejmujący m.in.: analizy i materiały wykorzystane przy opracowaniu WPF, informację o alternatywnych wariantach WPF i analizach ryzyk, analizy ryzyk finansowych (szpital, kadry, wsparcie podmiotów zewnętrznych), dokumenty dotyczące zabezpieczeń WPF na wypadek wzrostu stóp procentowych lub braku nadwyżki operacyjnej, harmonogram i limity inwestycyjne po 2026 r., zasady aktualizacji WPF. Pismem z dnia 2 lutego 2026 r. (nr S.1431.4.2026.LK) Starosta Drawski odmówił udostępnienia zasadniczej części żądanych informacji, twierdząc, że mają one charakter "materiałów roboczych" lub "nie stanowią informacji publicznej". Zdaniem skarżącego odpowiedź organu ma charakter ogólnikowy i nie wskazuje konkretnych procedur, trybu, ani kryteriów aktualizacji WPF. Tym samym, w ocenie skarżącego, wniosek nie został załatwiony merytorycznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Starosta wyjaśnił, że w dniu 16 stycznia 2026 r. o godzinie 20:15, na skrzynkę elektroniczną Starostwa Powiatowego w D. P. wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu [...] na lata 2026-2042, obejmujący m.in. analizy, symulacje, warianty prognozy, analizy ryzyk, dokumenty zabezpieczające WPF, harmonogram inwestycji oraz zasady aktualizacji WPF. Wnioskodawcą był P. B.. Organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 2 lutego 2026 r. (nr S.1431.4.2026.LK), odnosząc się do poszczególnych punktów wniosku oraz wskazując zakres informacji posiadanych przez organ. Niezależnie od powyższego, działając w celu pełnej realizacji zasady jawności, organ pismem uzupełniającym z dnia 25 lutego 2026 r. (numer jak wyżej) doprecyzował stan faktyczny, jednoznacznie wskazując, że przy opracowywaniu założeń makroekonomicznych do WPF nie powstały odrębne wewnętrzne dokumenty analityczne (symulacje, własne prognozy, notatki analityczne), nie sporządzono odrębnych wariantów WPF ani sformalizowanych analiz ryzyk finansowych, nie istnieją odrębne dokumenty "zabezpieczające" WPF poza samą WPF i jej objaśnieniami oraz, że nie istnieją sformalizowane procedury aktualizacji WPF. W zakresie informacji opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej organ wskazał skarżącemu konkretne miejsce publikacji (uchwała wraz z WPF i załącznikami). Zdaniem organu powyższe potwierdza, że podejmował realne czynności zmierzające do rozpoznania wniosku skarżącego. Końcowo Starosta zaznaczył, że nawet przy hipotetycznym przyjęciu, że w którymkolwiek zakresie doszło do uchybienia, nie sposób przypisać organowi rażącego naruszenia prawa. Organ działał w oparciu o obowiązujące przepisy u.d.i.p., podejmując czynności zmierzające do rzetelnego rozpoznania wniosku, co potwierdza także pismo uzupełniające z dnia 25 lutego 2026 r. Ewentualne rozbieżności interpretacyjne nie mają charakteru oczywistego i kwalifikowanego naruszenia prawa. Pismem z dnia 31 marca 2026 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, skarżący podtrzymał wniesioną skargę w całości i wniósł o: - nieuwzględnienie stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę, - stwierdzenie, że skarga była zasadna w dacie jej wniesienia, - stwierdzenie, że organ dopuścił się co najmniej nienależytego załatwienia wniosku z dnia 16 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, - ewentualnie - w razie uznania przez Sąd, że po wniesieniu skargi organ podjął czynności zmierzające do uzupełnienia odpowiedzi - uwzględnienie skargi z oceną, że pierwotne załatwienie sprawy było niepełne, niejednoznaczne i wadliwe, a dopiero późniejsze pismo miało charakter spóźnionego doprecyzowania, - zobowiązanie organu do przedłożenia pełnych i kompletnych akt sprawy, w tym wszelkiej korespondencji wewnętrznej, dekretacji, przekazań do komórek organizacyjnych, projektów odpowiedzi, adnotacji, notatek służbowych oraz innych utrwalonych materiałów związanych z rozpoznaniem wniosku, - zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący w całości podtrzymał skargę i nie zgodził się ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę. Zdaniem skarżącego, odpowiedź organu nie obala zarzutów skargi, lecz potwierdza, że pierwotne załatwienie jego wniosku było wadliwe, niepełne i niejednoznaczne, a zasadnicze doprecyzowanie stanowiska organu nastąpiło dopiero po wniesieniu skargi. Co istotne, skarga nie dotyczy odmowy wytworzenia nowych analiz, statystyk lub opracowań, lecz tego, że organ nie udzielił w pierwotnej odpowiedzi jednoznacznej informacji, czy takie materiały zostały sporządzone i czy istnieją jako utrwalone dokumenty, mimo że wniosek obejmował ich udostępnienie wyłącznie o tyle, o ile zostały wytworzone. Skarżący zarzucił, że pierwotna odpowiedź organu nie załatwiała jego wniosku w sposób kompletny, skoro dopiero później organ uznał za konieczne przedstawienie tak szerokiego doprecyzowania. Nie można zatem uznać, że skarga była niezasadna tylko dlatego, że organ już po jej wniesieniu doprecyzował stanowisko, którego wcześniej nie wyraził w sposób jasny. W ocenie skarżącego, organ próbuje sprowadzić sprawę do tezy, że skoro udzielił odpowiedzi, to nie pozostawał w bezczynności. Taka argumentacja jest zbyt uproszczona. Tym samym co najmniej na dzień wniesienia skargi organ dopuścił się nienależytego załatwienia wniosku, a także stanu odpowiadającego bezczynności materialnej polegającej na braku prawidłowego, kompletnego i jednoznacznego rozpoznania jego żądania. Odpowiedź z dnia 2 lutego 2026 r. miała charakter co najmniej materialnie niepełny, niejednoznaczny i pozornie wyczerpujący, zaś pismo z dnia 25 lutego 2026 r. oraz odpowiedź na skargę stanowią następcze uzupełnienie braków wcześniejszego załatwienia sprawy. A zatem skarga była co najmniej zasadna w dacie jej wniesienia. Końcowo skarżący podkreślił, że nie żądał od organu tworzenia nowych analiz, statystyk lub opracowań, lecz oczekiwał wyłącznie udostępnienia materiałów już istniejących, o ile zostały sporządzone, albo jednoznacznej informacji o ich braku, czego organ w pierwotnej odpowiedzi nie uczynił w sposób pełny i niebudzący wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej "u.d.i.p.") o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w u.d.i.p. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art.1 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 10 i art. 4 u.d.i.p. udzielenie informacji publicznej następuje na wniosek, zaś podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia są m.in. organy władzy publicznej. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art.14 ust. 2 u.d.i.p.). Przepisy omawianej ustawy nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Ustawa przewiduje też załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Z kolei, jeśli żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Podkreślenia wymaga, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nadto, dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Przechodząc od powyższych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że niewątpliwie Starosta Drawski należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej wymienionej w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niesporne pomiędzy stronami jest również to, że informacja żądana przez stronę dotycząca Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu Drawskiego na lata 2026-2042 stanowi informację publiczną. Nie jest także kwestionowana przez organ treść wniosku ani data jego wpływu, tj. 16 stycznia 2026 r. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że ustawowy termin do udzielenia żądanej informacji publicznej upłynął 30 stycznia 2026 r. Odpowiedź organu nie została jednak udzielona skarżącemu w nakazanym przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie. Jak była już o tym mowa powyżej - udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia 16 stycznia 2026 r. pismem z dnia 2 lutego 2026 r., a zatem po upływie terminu wynikającego z cytowanych powyżej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Co więcej, dopiero pismem z dnia 25 lutego 2025 r. organ ten udzielił skarżącemu odpowiedzi w oczekiwanej przez niego treści. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 16 stycznia 2026 r. o udzielenie informacji publicznej. Przechodząc do oceny charakteru stwierdzonej bezczynności - jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a.- stwierdzić należy, że nie miała ona jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie prawa uznaje się naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19, CBOSA). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie zaistniała. Bezczynność organu nie wynikała ze złej woli organu, ani nie miała cech celowego ignorowania lub lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami u.d.i.p. Z tych względów, Sąd uznał, że skarga w tej części podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Okoliczność załatwienia wniosku po wniesieniu skargi, lecz przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, czyni w oczywisty sposób zbędnym zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na które składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł, rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. - pkt V sentencji wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.