I SAB/Sz 1/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w postępowaniu podatkowym za 2015 rok p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej kwotę [...]([...]) złotych z tytułu uiszczonego wpisu od skargi.

A. D. (dalej: "skarżąca"), pismem z dnia 14 stycznia 2023 r. złożyła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy (dalej: "Burmistrz") "w sprawie braku stosowania prawa, nieprawidłowego załatwienia petenta (ów), działania na moją szkodę poprzez brak jakiegokolwiek działania w zw ze złożeniem korekt deklaracji dot. roku 2015.". W treści skargi, skarżąca wniosła o nakazanie pisemnego uznania nieznajomości przepisów i niedopełnienia obowiązków urzędniczych, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zaniechań, omijania prawa i że działania te miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła o ustalenie, że działania Burmistrza, a w zasadzie ich brak, skutkują na jej niekorzyść. Wniosła nadto o stwierdzenie niedopełnienia szeregu obowiązków, a także o stwierdzenie nadpłaty i nakazanie jej zwrotu lub przeksięgowania na przyszłe zobowiązania. Skarżąca wskazała, że złożyła niezakwestionowane przez organ korekty deklaracji m.in. 20 stycznia 2015 r., 28 lutego 2016 r., 10 marca 2015 r. które pozostawiono do dnia złożenia skargi bez biegu; jest to niezgodne z prawem i wywołuje dla niej negatywne skutki. Burmistrz wniósł o oddalenie skargi w odpowiedzi na skargę wskazując, że nie pozostawał w bezczynności w stosunku do strony ani nie działał na jej niekorzyść. Wskazał na podjęte przez organ czynności w związku ze złożoną korektą deklaracji w zakresie badania zasadności wykazanego w korekcie zwolnienia z podatku z tytułu prowadzenia działalności pożytku publicznego przez Stowarzyszenie [...] na nieruchomości stanowiącej własność strony. Burmistrz wyjaśnił, że w związku z korektą wezwał skarżącą pismem z dnia 10 marca 2015 r. nr [...] do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do ustalenia czy istnieją przesłanki do zastosowania zwolnienia z tytułu prowadzenia działalności pożytku publicznego. Następnie, pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. Burmistrz wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień o sposobie wykorzystania wynajmowanej nieruchomości przez Stowarzyszenie "[...]". Wskazał, że wydłużenie się postępowania w sprawie podatków spowodowały braki kadrowe urzędu w 2016 r., pandemia oraz wielość prowadzonych postępowań podatkowych wobec skarżącej. Dalej Burmistrz wskazał na wydane w stosunku do skarżącej decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok. Wyjaśnił, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2015 rok została wydana przez Burmistrza w dniu [...] stycznia 2014 r., następnie wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku za rok 2015 zakończone decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] kwietnia 2022 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. SKO w S. uchyliło decyzję z dnia [...] kwietnia 2022 r. i umorzyło postępowanie z uwagi na przedawnienie prawa do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2015. Dalej Burmistrz wskazał w odpowiedzi na skargę na podjęte czynności w związku ze złożeniem przez skarżącą w dniu 17 listopada 2021 r. pisma w sprawie stwierdzenia nadpłaty za lata 2014, 2015, 2016 i przeksięgowania jej na ewentualne obecne zaległości wobec Gminy L.. Wyjaśnił dalej Burmistrz, że postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty i postanowienie to zostało uchylone przez SKO w S. postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Burmistrz odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2015, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2015. Odpowiedź na skargę została doręczona skarżącej w dniu 11 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarówno przewlekłe prowadzenie postępowania, jak i bezczynność organu. Zasadnicze znaczenie ma przy tym fakt, że skarga została wniesiona już po dacie wydania ostatecznej decyzji w postępowaniu podatkowym, w toku którego organ miał dopuścić się bezczynności i prowadzić je w sposób przewlekły. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę m. in. wówczas, gdy jest ona niedopuszczalna. Niedopuszczalność zachodzi wówczas, gdy skarga nie może być skutecznie wniesiona, to znaczy nie może zostać merytorycznie rozpoznana przez sąd. Możliwość wniesienia skargi na bezczynność przewiduje art. 3 § 1 pkt 9 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia takiej skargi sąd, w zależności od realiów konkretnej sprawy, może orzec w ten sposób, że: 1) zobowiąże organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiąże organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdzi, że organ dopuścił się bezczynności. Jest rzeczą oczywistą, że w wypadku, gdy organ nie pozostaje już w bezczynności, tj. wydał akt administracyjny, interpretację albo dokonał czynności, a w tych ramach wypowiedział się już w zakresie uprawnień lub obowiązków strony, nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2020 r., II OSK 2423/19; z dnia 19 kwietnia 2017 r., II OSK 238/16). Z istoty rzeczy sąd nie może bowiem zobowiązać organu do podjęcia działania, które już zostało podjęte ani do rozstrzygnięcia o prawach czy obowiązkach strony, jeżeli już w ich przedmiocie orzekł. Z kolei co do możliwości wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., czyli stwierdzenia bezczynności organu, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19. Stosownie do niej, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W kolejnej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (uchwała z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21). Zapatrywania wynikające z powyższych uchwał są co do zasady wiążące dla sądów administracyjnych (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Skoro w odniesieniu do skargi tak na bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesionej już po zakończeniu postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej nie jest możliwe podjęcie przez sąd administracyjny żadnego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 149 § 1 p.p.s.a., to taka skarga jest niedopuszczalna. Skarga w niniejszej sprawie dotyczyła bezczynności i przewlekłości w postępowaniu, które w dacie jej wniesienia było już zakończone decyzją ostateczną, podlegała zatem odrzuceniu. Skarżąca w skardze z 14 stycznia 2023 r., wskazała, że żąda od organu podatkowego, stwierdzenia istnienia nadpłaty i nakazanie jej zwrotu lub przeksięgowanie na przyszłe zobowiązania. Zarzuciła, że złożone przez nią niezakwestionowane korekty deklaracji m.in. 20.01.2015r., 10.03.2015r. 28.02.2016 r. zostały pozostawione bez biegu do dnia wniesienia skargi. Z analizy akt sprawy wynika, następujący przebieg postępowań podatkowych. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. ustalił skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. Decyzje te nie zostały zaskarżone odwołaniem. W związku ze złożoną korektą informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. (w dniu 10 marca 2015 r.), organ podatkowy podjął czynności sprawdzające, w wyniku których zostały zgormadzone dokumenty dotyczące umowy dzierżawy spornych nieruchomości. Burmistrz, ponownie rozpoznając sprawę podjął kolejne czynności i ostatecznie postanowieniami z dnia 10 grudnia 2020 r. wszczął postępowania podatkowe w sprawie zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2014 r.; w wyniku złożonego odwołania od ww. decyzji SKO decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. uchyliło decyzję Burmistrza z [...] kwietnia 2022 r. i umorzyło postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 r., orzekając o niepowstaniu zobowiązań podatkowych z uwagi na przedawnienie. Niezależnie od powyższego wobec skarżącej toczyły się postępowania o rozłożenie na raty zaległości podatkowych, rozstrzygnięte na korzyść skarżącej, skutkujące wnioskiem wierzyciela o umorzenie egzekucji w tej części. Ponadto, w dniu 17 listopada 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty za lata 2014, 2015, i 2016. Burmistrz w dniu 16 grudnia 2021 r., odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, a następnie, decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., odmówił stwierdzenia nadpłaty. Skarżąca pismem z dnia 15 lipca 2022 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji, żądając ponownie stwierdzenia nadpłaty. Wniosek ten ponowiła w dniu 22 sierpnia 2022 r. i uzupełniła w dniu 24 sierpnia 2022 r. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 27 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzje z dnia [...] lipca 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Burmistrz, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2015, a SKO w S. decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie o stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2015. Wobec opisanego wyżej przebiegu prowadzonych wobec skarżącej postępowań w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2015, należało uznać, zgodnie z wytycznymi NSA i zasygnalizowanym w przywołanych uchwałach postulatem nieróżnicowania trybów zaskarżania bezczynności i przewlekłości postępowania, skargę z 14 stycznia 2023 r. na bezczynność i przewlekłość postępowania – za niedopuszczalną. W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za rok 2015 r. zostało zakończone ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] stycznia 2014 r. Z kolei decyzją z dnia 15 listopada 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2015 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. uchyliło w całości decyzję z dnia [...] listopada 2022 r. i umorzyło postępowanie w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2015. Powyższe prowadzi do konstatacji, że postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok są zakończone. W wyżej wymienionych uchwałach NSA wyraził stanowisko, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. W związku z tym, mając na względzie pogląd NSA wyrażony w przedstawionej powyżej uchwałach, który Sąd orzekający w pełni podziela i którym, jest związany, należało orzec o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazać równocześnie należy, że decyzje organów podatkowych podlegają kontroli sądowadministracyjnej. Niezależnie od powyższego, z uwagi na treść sformułowanych w skardze wniosków odnoszących się do Burmistrza, sąd wskazuje, że na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), skarżącej przysługuje skarga na działanie organu do organy wyższego stopnia. Przepis ten stanowi bowiem, że przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W tym stanie rzeczy wojewódzki sąd administracyjny, z mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., był zobowiązany orzec jak w pkt. I sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono w pkt. II sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.