I SAB/Rz 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. spółka z o.o. z siedzibą w R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić R. spółka z o.o. z siedzibą w R. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

I SAB/Rz 3/22 Uzasadnienie R. spółka z o.o. z siedzibą w R. (dalej. Skarżąca, Spółka) skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS), w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. Spółka została wezwana do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej tj. nadesłanie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Powyższe wezwanie wraz z pouczeniem, że nieusunięcie wskazanego braku formalnego w terminie 7 dni od daty doręczenia spowoduje odrzucenie skargi, zostało doręczone 21 września 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania k. 18 akt sądowych). Mimo upływu wyznaczonego terminu Skarżąca nie nadesłała wymaganego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że Skarżąca przed wniesieniem skargi nie złożyła ponaglenia. Nadmienił, że Spółka równocześnie złożyła skargę do WSA na przewlekłe prowadzenie postępowania przez DIAS oraz ponaglenie na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie przez DIAS (które uznano za nieuzasadnione). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym art. 52 § 2 P.p.s.a. określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Stosownie do treści art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Warunkiem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest zatem uprzednie wniesienie ponaglenia. W myśl art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: O.p.), na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organów wymienionych w tym przepisie. W sytuacji, gdy sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej, ponaglenie służy do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (art. 141 § 1 pkt 3 O.p.). Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Skarżąca wniosła w tym samym dniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz ponaglenie na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że wniesienie ponaglenia i skargi w tym samym dniu lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 P.p.s.a. Wskazany przepis wyraźnie stanowi, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia" (por. np. postanowienia NSA z 18 czerwca 2015 r., I OSK 1579/15 i z 13 lipca 2016 r., I OSK 3044/15). Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środka w postaci ponaglenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji. Oczywiście sposób załatwienia ponaglenia przez właściwy organ nie ma żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu czy też przewlekłe prowadzenie postępowania (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2022 r., II OSK 2772/21). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że Spółka nie zastosowała się do doręczonego wezwania i nie usunęła ww. braku formalnego skargi, w postaci nie nadesłania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. W tym zakresie należy powołać art. 28 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Podmioty te mające umocowanie do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu strony, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Jeżeli stroną jak w niniejszej sprawie jest spółka z o.o., właściwą formą wykazania przez osobę zgłaszającą się w jej imieniu, jest niewątpliwie odpis z rejestru przedsiębiorców KRS. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony stanowi brak formalny, którego usunięcie następuje w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. i w odniesieniu do strony Skarżącej, polega na obowiązku przedstawienia aktualnego na dzień złożenia skargi odpisu z ww. rejestru. Nieprzedłożenie w terminie dokumentu w wymaganej formie powoduje, że brak formalny skargi nie został usunięty, co skutkuje odrzuceniem skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W związku z powyższym skarga, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a., a także art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.