I SAB/Po 210/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w K. na bezczynność i przewlekłość Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 30.04.2026 r. W. Sp. z o.o. w K. (dalej jako "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US"). Do skargi załączyła m.in. "wezwania i pisma organu dotyczące postępowania egzekucyjnego (w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej i Urzędu Skarbowego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując brak wyczerpania środków zaskarżenia. Jak wskazał, Skarżąca przesłała do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS") ponaglenie z 16.04.2026 r., jednak wobec nieusunięcia braków formalnych zostało ono pozostawione bez rozpatrzenia. Na wezwanie Sądu organ wyjaśnił, że ww. pismo (ponaglenie) wniesione za pośrednictwem Publicznej Usługi Rejestrowanego Doręczenia Elektronicznego nie zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym. Dyrektor IAS pismem z 21.04.2026 r. wezwał Skarżącą do złożenia prawidłowo podpisanego pisma. Pismem z 12.05.2026 r. Dyrektor IAS poinformował o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Ponadto Naczelnik US wyjaśnił, że treść "ponaglenia" z 19.03.2026 r. (adresowana formalnie do Naczelnika US) budziła wątpliwości, bowiem jego treść odnosiła się do bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], z powołaniem na (nieistniejący) art. 9a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trudności z ustaleniem rzeczywistej treści żądań Spółki występowały również we wcześniejszych etapach, zaś gdy organ podejmował czynności zmierzające do ustalenia rzeczywistej woli Spółki – kierowała ona kolejne pisma. Od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego (13.10.2025 r.) do organu wpłynęły 184 pisma Spółki, z czego 59 już po 19.03.2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak na przykład zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako k.p.a.), w przypadku bezczynności lub przewlekłości organu stronie przysługuje prawo wniesienia ponaglenia. W świetle art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); albo do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). W niniejszej sprawie nie można uznać, że przed wniesieniem skargi zostało skutecznie wniesione ponaglenie, skoro zawierało ono braki formalne i mimo wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a., braki formalne nie zostały uzupełnione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że nałożony na stronę w art. 53 § 2b p.p.s.a. ciężar procesowy w postaci obowiązku poprzedzenia skargi ponagleniem, jako ograniczający prawo do sądu, należy wykładać ściśle. Obowiązek ten jest przez stronę zatem zrealizowany już z chwilą złożenia –nieobarczonego brakami formalnymi [podkreślenie Sądu] – ponaglenia (zob. m.in. wyrok NSA z 14.01.2026 r., II OSK 206/25; wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: publ. CBOSA). Innymi słowy, ponaglenie powinno spełniać wszelkie wymogi formalne tego rodzaju pisma. W przeciwnym bowiem wypadku, jeżeli ewentualne braki formalne ponaglenia nie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie, istnieje podstawa do jego pozostawienia bez rozpatrzenia. Jeśli zaś do tego dojdzie, nie jest spełniona normatywna podstawa do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (por. postanowienie NSA z 15.06.2022 r., I FSK 206/22, postanowienie WSA w Gliwicach z 07.06.2023 r., I SAB/Gl 3/23). Ponaglenie z 19.03.2026 r., jak słusznie zauważył organ, wyraźnie zawiera zarzuty odnośnie "Naczelnika US [...]", stąd trudno uznać je za ponaglenie kierowane do Dyrektora IAS na bezczynność Naczelnika US. Z kolei ponaglenie z 16.04.2026 r. nie spełnia wymogów formalnych. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarga nie została poprzedzona wyczerpaniem przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia, w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 i w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a orzeczono jak w sentencji, na posiedzeniu niejawnym.