I SAB/Op 79/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA (del.) Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Wójta Gminy Tarnów Opolski do rozpatrzenia wniosku A. B. z dnia 23 września 2025 r., o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że Wójt Gminy Tarnów Opolski dopuścił się bezczynności w sprawie, 3) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) wymierza organowi grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 5) dalej idącą skargę oddala, 6) zasądza od Wójta Gminy Tarnów Opolski na rzecz strony skarżącej A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. B (dalej jako wnioskodawca, strona lub skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski (dalej jako organ lub Wójt) w sprawie udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 23 września 2025 r. skarżący - w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2002 r. poz. 902, ze zm.), dalej jako ustawa lub u.d.i.p. - złożył do organu, za pomocą dokumentu elektronicznego, dwa wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Pierwszy z nich (godz. złożenia wniosku 20:19:22), oznaczony przez organ jako [...], obejmował żądanie przedstawienia: kopii wszystkich umów użyczenia działek gminnych, w szczególności działek nr [...], [...], [...] obręb K., zawartych w latach 2023-2025; kopii dokumentów stanowiących podstawę odmowy dzierżawy (skarżącego oraz Fundacji im. [...]); informacji o dacie, trybie i kryteriach wyboru podmiotu, któremu użyczono działki; wskazania organu oraz podstawy prawnej podjęcia decyzji o użyczeniu; kopii analiz, opinii i notatek służbowych sporządzonych przy rozpatrywaniu wniosków skarżącego i decyzji o użyczeniu; informacji, czy sporządzono analizę finansową (dzierżawa vs. użyczenie) – wraz z jej kopią; danych podmiotu, któremu użyczono działki (nazwa, adres, osoby reprezentujące); informacji, czy osoby reprezentujące ten podmiot pełnią funkcje publiczne lub są powiązani rodzinnie, towarzysko bądź gospodarczo z Wójtem, pracownikami urzędu lub radnymi; informacji, czy przed zawarciem umowy użyczenia przeprowadzono jakiekolwiek postępowanie konkursowe, zapytania ofertowe lub ogłoszenie; kopii rejestru umów cywilnoprawnych Gminy Tarnów Opolski z lat 2023-2025 dotyczących ww. działek; kopii protokołów z posiedzeń komisji i sesji Rady Gminy, na których rozpatrywano wnioski skarżącego o dzierżawę oraz decyzję o użyczeniu; kopii wszelkiej korespondencji wewnętrznej (maile, notatki służbowe, pisma, dyspozycje) pomiędzy Wójtem, jego zastępcą, pracownikami urzędu i radnymi, dotyczących wniosków skarżącego o dzierżawę oraz późniejszego użyczenia działek; innych informacji i dokumentów w posiadaniu Urzędu, a dotyczących ww. sprawy. Drugi wniosek (godz. złożenia 21:05.51), oznaczony został przez organ jako [...], a dotyczył udostępnienia wszystkich dokumentów dotyczących osoby skarżącego oraz Fundacji im. [...] w latach 2023-2025, w tym: kopii zawiadomień, wniosków i pism przekazanych do organów ścigania lub innych instytucji wraz załącznikami; kopii całej korespondencji Urzędu Gminy i Rady Gminy z Komendą Policji w O., Prokuraturą Rejonową w O. oraz Prokuraturą Okręgową w O., gdzie pojawia się nazwisko skarżącego lub Fundacja; kopii wszystkich wewnętrznych dokumentów Urzędu Gminy i Rady (protokoły, notatki, maile, pisma, dyspozycje) zawierających nazwisko skarżącego lub Fundację; kopii pisma Komendy Miejskiej Policji w O. sygn. [...] oraz wszystkich dokumentów będących podstawą odmowy dzierżawy działek nr [...], [...], [...], [...] obręb K. (w tym decyzji, notatek, protokołów, maili); informacji, czy po otrzymaniu odpowiedzi Prokuratury Okręgowej w O. z dnia 23 stycznia 2025 r. (sygn. [...]) dokonano weryfikacji zasadności wcześniejszej odmowy wraz z kopią dokumentu potwierdzającego wynik tej weryfikacji; wykazu wszystkich postępowań i spraw, w których UG lub Rada Gminy powoływały się na nazwisko skarżącego lub Fundację wraz z kopiami dokumentów inicjujących i końcowych. Powyższe wnioski zostały zarejestrowane w Urzędzie Gminy Tarnów Opolski odpowiednio pod sygnaturą: [...] i [...]. Pismami z 6 października 2025 r. skarżący został poinformowany przez organ o niemożności udostępnienia informacji publicznej w terminie ustalonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ze względu na skomplikowany charakter sprawy i konieczność pozyskania danych przetworzonych. Na podstawie ust. 2 organ wskazał, że żądane we wnioskach informacje zostaną udzielone w terminie do 24 listopada 2025 r. Skarżący pismem z 8 października 2025 r. wystąpił do organu z ponagleniem oraz z żądaniem uzupełnienia uzasadnienia pism organu z 6 października 2025 r. Wniósł o wyjaśnienie na czym dokładnie polega "szczególnie skomplikowany charakter sprawy" oraz o wskazanie jakie konkretne dane przetworzone wymagają pozyskania przez organ. Zażądał również przedstawienia powodów, dlaczego sprawa w zakresie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie. W powyższych okolicznościach skarżący, jednym pismem z 31 października 2025 r. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Wójta w sprawie załatwienia wniosków z 23 września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Na skutek zarządzenia z 27 listopada 2025 r., wydanego pod sygn. akt I SAB/Op 109/25, na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a. oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości skargi te zostały rozdzielone do osobnego rozpoznania i w związku z tym wpisane zostały do repertorium sądowego pod osobnymi sygnaturami. Wniosek zarejestrowany pod nr [...] wpisano pod sygn. akt I SAB/Op 120/25. Po wniesieniu ww skargi, decyzją z dnia 21 listopada 2025 r., nr [...], organ odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej, żądanej we wniosku zarejestrowanym pod nr [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji publicznej, Wójt Gminy Tarnów Opolski stwierdził, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Tymczasem, w ocenie Wójta, żądane informacje bezpośrednio dotyczą wnioskodawcy oraz Fundacji, którą wnioskodawca jednoosobowo reprezentuje jako prezes zarządu. Jednocześnie Wójt wskazał, że na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej - informacjom nadaje się klauzulę "poufne", jeżeli ich ujawnienie mogłoby spowodować szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej, ,,w szczególności utrudniając wykonywanie zadań przez służby lub instytucje odpowiedzialne za ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwo obywateli, ściganie sprawców przestępstw i przestępstw skarbowych, a także organy wymiaru sprawiedliwości. Podał, że wniosek dotyczy ,,informacji objętych toczącym się postępowaniem karnym, w tym akt sygn. [...] oraz korespondencji z organami ścigania, które znajdują się w aktach tej sprawy", dlatego też - w ocenie organu pierwszej instancji - mogą być udostępnione jedynie za zgodą prowadzącego postępowanie przygotowawcze (prokuratora). Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, zwrócił ponadto uwagę, że wykładnia art. 156 Kodeksu postępowania karnego w połączeniu z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej - wskazuje na priorytet procedur karnych nad ogólnym dostępem do informacji, zwłaszcza gdy wniosek dotyczy akt postępowania przygotowawczego. Niezależnie od powyższego, w ocenie Wójta, żądane informacje wymagają przetworzenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co obejmuje analizę, selekcję danych z rożnych źródeł. Wyjaśnił, że prawo do informacji przetworzonej przysługuje jedynie w zakresie szczególnie istotnym dla interesu publicznego, którego wnioskodawca nie wykazał. Tym samym WSA w Opolu w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 120/25, wyrokiem z 5 marca 2026 r. w pkt 1) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Tarnów Opolski do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 23 września 2025 r., w pkt 2) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, w pkt 3) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 4) oddalił dalej idącą skargę, zaś w pkt 5) zasądził od Wójta Gminy Tarnów Opolski na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W wyroku tym, tj. z 5 marca 2026 r., sygn. akt I SAB/Op 120/25, WSA podkreślił, iż rozpoznanie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu ustanowionego w art. 13 ust. 1, lecz z wadliwym zastosowaniem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. To zaś oznacza, że na dzień wniesienia skargi Wójt pozostawał w bezczynności co do wniosku skarżącego, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji, która to bezczynność ustała na skutek wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącego, w dniu 21 listopada 2025 r., a więc po wniesieniu niniejszej skargi do sądu. Jednocześnie strona skarżąca nie zgadzając się z decyzją z dnia 21 listopada 2025 r., nr [...], pismem z 22 listopada 2025 r. wniosła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako SKO lub Kolegium). Decyzją z 9 lutego 2026 r., nr [...], Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, ze zm.), dalej jako K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało Wójtowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, iż organ z jednej strony odmówił udostępnienia informacji publicznej, argumentując, że wniosek zmierza do nadużycia prawa do informacji publicznej, gdyż odnosi się do sprawy własnej wnioskodawcy i służy realizacji jego prywatnych interesów, a nadto żądane informacje objęte są tajemnicą postępowania karnego oraz stanowią informację przetworzoną, a skarżący zaś nie wykazał, że udostępnienie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Kolegium podkreśliło tym samym, iż organ nie zbadał dogłębnie sprawy, a zawarte w motywach zaskarżonej decyzji wniosku oparte są na powierzchownej analizie omawianego zagadnienia. SKO wskazało, że w aktualnym stanie sprawy, przyjęcie, jakoby żądane informacje nie mieściły się w pojęciu informacji publicznej jest co najmniej przedwczesne. SKO wskazało również na stanowisko wyrażone w judykaturze, w którym zauważa się, że jeżeli konkretna informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu. SKO stwierdziło, że takie domniemanie organu nie może stanowić o przesłance ograniczającej dostęp do informacji publicznej, a tym samym spowodować utraty jej publicznego charakteru. Zdaniem Kolegium aprioryczne założenie Wójta, że skoro żądana informacja publiczna dotyczy samego wnioskodawcy, bądź związanej z nim Fundacji – automatycznie stanowi, że wniosek taki stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej nie można uznać za prawidłowe. W ocenie SKO powyższa kwestia wymaga dogłębnej analizy oraz wywiedzenia wniosków w oparciu o konkretne okoliczności stanu faktycznego. W dalszej kolejności Kolegium zaakcentowało, iż w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z uwagi na brak wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, niezwykle ważne jest sporządzenie przez organ prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Wątpliwości SKO budziło również twierdzenie Wójta, jakoby odmowa udzielenia informacji publicznej podyktowana była potrzebą ochrony prywatności oraz nieujawnienia danych osobowych. Lakoniczne wyjaśnienia organu w tym przedmiocie nie mogły stanowić podstaw do weryfikacji rozstrzygnięcia w tej kwestii. Mając na uwadze powyższe, SKO przyjęło, że zasadne jest stwierdzenie naruszenia przez Wójta Gminy Tarnów Opolski – art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., albowiem rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie znalazło potwierdzenia w motywach zaskarżonej decyzji. W końcowych motywach decyzji SKO podkreśliło, iż organ winien poprzeć stanowisko kwalifikujące żądaną informację jako ewentualne nadużycie prawa czy przypisanie jej przetworzonego charakteru konkretnymi ustaleniami, znajdującymi odzwierciedlenie w zaistniałym stanie prawnym i faktycznym sprawy. Wójt zakwestionował ww. decyzję organu odwoławczego z dnia 9 lutego 2026 r., nr [...], która została wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od jego decyzji z dnia 21 listopada 2025 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Pismem z 24 lutego 2026 r. reprezentowany przez niego profesjonalny pełnomocnik, wniósł bowiem sprzeciw od ww. decyzji SKO z dnia 9 lutego 2026 r., nr [...]. Sprawa ze sprzeciwu Wójta na ww. decyzję kasatoryjną SKO z 9 lutego 2026 r., nr [...], zarejestrowana została w tut. Sądzie pod sygn. akt I SA/Op 242/26. Postanowieniem z 17 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 242/26, tut. Sąd odrzucił sprzeciw. Sąd – co do meritum – stwierdził, że Wójt, działający w sprawie jako organ pierwszoinstancyjny, zobowiązany do załatwienia wniosku strony skarżącej, nie jest uprawniony do wniesienia skargi, a więc i sprzeciwu, od decyzji SKO z 9 lutego 2026 r., nr [...], wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania od jego decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, iż orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Wyjaśniono, iż jednostka samorządu terytorialnego nie ma więc w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych. Dopuszczenie możliwości złożenia skargi - sprzeciwu do sądu administracyjnego przez organ orzekający w pierwszej instancji, doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zaś służyć rozstrzyganiu sporów na tle odmiennych poglądów pomiędzy organami różnych szczebli. W tych okolicznościach pismem z 5 maja 2026 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie niezałatwienia jego wniosku kierowanego do niego o udostępnienie informacji publicznej, po ostatecznej decyzji Kolegium z dnia 9 lutego 2026 r., nr [...]. Skarżący podniósł, że Wójt będąc związany oceną prawną oraz wskazaniami wynikającymi z decyzji kasacyjnej SKO, wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., pomimo upływu ustawowych terminów przewidzianych w art. 35 K.p.a., pozostawał bierny. Zaakcentował nadto, iż organ do dnia wniesienia skargi nie wykonał decyzji organu odwoławczego, nie rozpoznał ponownie sprawy, nie wydał żadnego aktu kończącego postepowanie, nie zawiadomił o przyczynach zwłoki, nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy, nie uczynił zadość obowiązkom wypływającym z art. 35 oraz art. 36 K.p.a. Formułując argumentację za słusznością swojego stanowiska, autor skargi wniósł o: stwierdzenie, że Wójt dopuścił się bezczynności; stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wykonania decyzji SKO z dnia 9 lutego 2026 r., nr [...], oraz merytoryczne załatwienie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z orzeczeniem; wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), zwanej nadal: P.p.s.a.; przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.; zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych; zobowiązanie organu do przekazania Sądowi kompletnych, chronologicznie uporządkowanych akt administracyjnych sprawy, obejmującej całość dokumentacji papierowej i elektronicznej. Skarżący podkreślił, iż bezczynność organu nie miała charakteru incydentalnego, gdyż organ ten pozostawał w bezczynności również w sprawach zakończonych decyzjami SKO, odpowiednio z 9 lutego 2026 r., nr [...] oraz z 17 marca 2026 r., nr [...]. W ocenie skarżącego zachowanie organu nie stanowi jednostkowego uchybienia, lecz świadomy, utrwalony i powtarzalny model działania polegający na ignorowaniu ostatecznych rozstrzygnięć SKO. Nadto skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 35, art. 36 oraz art. 138 § 2 K.p.a., a także art. 61 Konstytucji RP. Kończąc przedstawianie argumentacji za zasadnością skargi, skarżący zaznaczył, iż czas pozostawiania w bezczynności, całkowity brak reakcji na formalne wezwania, wielokrotność analogicznych naruszeń oraz ignorowanie kilku ostatecznych decyzji organów administracji publicznej jednoznacznie przemawiają za zasadnością stwierdzenia, że organ Wójt dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym zastosowaniem środków przewidzianych a art. 149 § 1a i § 2 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości ewentualnie, w przypadku jej uwzględnienia o stwierdzenie, iż ewentualna bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei odnosząc się do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny i zasądzenie sumy pieniężnej, Wójt wniósł o odmowę zastosowania ww. środków. Organ wskazał przy tym, że kwestionując rozstrzygnięcie SKO z 9 lutego 2026 r., nr [...], wniósł sprzeciw do WSA w Opolu. Organ podniósł, iż toczące się postępowanie sądowoadministracyjnym dotyczące legalności decyzji SKO z 9 lutego 2026 r., nr [...], stanowi okoliczność, która – jak uznał – ma zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wyklucza jednocześnie możliwość przyjęcia, że organ pozostawał w stanie kwalifikowanej bezczynności. Organ podkreślił, że sam fakt niezałatwienia sprawy na skutek kasatoryjnego rozstrzygnięcia SKO, nie może przesądzać automatycznie o bezczynności organu, w szczególności, że legalność ww. rozstrzygnięcia stanowi przedmiot kontroli sądowej. Pismem z 22 czerwca 2026 r. skarżący odniósł się do stanowiska zajętego przez organ w odpowiedzi na skargę. Wskazał, że pomiędzy wydaniem decyzji z 21 listopada 2025 r., nr [...], a wystąpieniem z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w dniu 23 września 2025 r. minęło około 59 dni, w ciągu których organ nie wykazał, aby przed upływem podstawowego terminu skutecznie, terminowo i prawidłowo zawiadomił skarżącego o powodach opóźnieniach oraz wskazał nowy termin udostępnienia informacji. Skarżący podkreślił, że przekroczenie terminu było istotne, oczywiste i wynika z chronologii przywołanej przez sam organ. Jego zdaniem bezczynność Wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na to, że obowiązek organu był oczywisty, gdyż wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej, a ponadto organ dysponował ustawowym instrumentem pozwalającym na przedłużenie ustawowego terminu, z którego to nie skorzystał. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki do zastosowania wobec organu środków przewidzianych w art. 149 § 2 P.p.s.a. Okoliczności sprawy nie wykazały bowiem, aby opóźnienie organu było incydentalne, niezawinione, obiektywnie usprawiedliwione albo spowodowane przyczynami niezależnymi od organu. Skarżący podniósł, iż jeżeli przez 59 dni organ nie doprowadził do skutecznego rozpoznania wniosku, nie zdołał wykazać skutecznego przedłużenia ustawowego terminu, a następnie wydaje spóźnioną decyzję, to zastosowanie środków z art. 149 § 2 P.p.s.a. jest uzasadnione. Zaznaczył również, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której organ mógłby stwierdzić, iż nie miał świadomości obowiązku ponownego rozpoznania sprawy. Skarżący podkreślił, że wzywając wielokrotnie organ do wykonania decyzji SKO, wykazywał on aktywność, która świadczy o utrwalonym i kwalifikowanym niedopełnieniu ustawowego obowiązku. Podsumowując, skarżący powtórzył, że bezczynność Wójta Gminy Tarnów Opolski miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a okoliczności i charakter dopuszczonych się przez organ naruszeń uzasadnia zastosowanie środków z art. 149 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Rozważania natury prawnej należy poprzedzić wskazaniem, że na podstawie art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Poza tym należy wskazać, iż Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Konieczne jest zatem ustalenie, że na podstawie obowiązujących przepisów prawa na organie ciążył obowiązek wydania decyzji, dokonania określonej czynności lub podjęcia stosownych działań, a organ, pomimo istnienia obowiązku pozostaje bierny. Przy ocenie tej okoliczności należy uwzględnić właściwe przepisy prawa materialnego określające prawa i obowiązki organu. Skarga na bezczynność ma zapobiegać naruszeniu prawa, jakim jest nierozpoznanie przez organy administracji publicznej sprawy w terminach określonych przepisami prawa procesowego, stanowiąc tym samym środek dyscyplinujący organy do podejmowania działań w wymaganych terminach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, ze zm.), zwanej dalej: K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a. Ponadto na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy. Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła opisana na wstępie skarga strony skarżącej zarzucająca bezczynność Wójta w zakresie rozpoznania jej wniosku z dnia 23 września 2025 r., zarejestrowanego pod nr [...], złożonego w trybie przywoływanej wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej także w skrócie u.d.i.p. Skarga ta, co ważne, wywiedziona została: po pierwsze – po rozpatrzeniu przez tut. Sąd skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej decyzją z dnia 21 listopada 2025 r., nr [...]. WSA wyrokiem z 5 marca 2026 r., sygn. akt I SAB/Op 120/25, w pkt 1) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Tarnów Opolski do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 23 września 2025 r., w pkt 2) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, w pkt 3) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 4) oddalił dalej idącą skargę, zaś w pkt 5) zasądził od Wójta Gminy Tarnów Opolski na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W wyroku tym, tj. z 5 marca 2026 r., sygn. akt I SAB/Op 120/25, WSA podkreślił, iż rozpoznanie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu ustanowionego w art. 13 ust. 1, lecz z wadliwym zastosowaniem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. To zaś oznacza, że na dzień wniesienia skargi Wójt pozostawał w bezczynności co do wniosku skarżącego, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji, która to bezczynność ustała na skutek wydania decyzji w przedmiocie wniosku skarżącego, w dniu 21 listopada 2025 r., a więc po jej wniesieniu do Sądu; po drugie – po rozpatrzeniu przez Sąd sprzeciwu Wójta na decyzję kasatoryjną SKO z 9 lutego 2026 r., nr [...], WSA w Opolu postanowieniem z 17 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 242/26, odrzucił sprzeciw. Przypomnieć należy, że Wójt zakwestionował decyzję organu odwoławczego z dnia 9 lutego 2026 r., nr [...], która została wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od jego decyzji z dnia 21 listopada 2025 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zaznaczenia wymaga, że opisane wyżej postanowienie tut. Sądu z 17 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Op 242/26, odrzucające sprzeciw organu w czasie wniesienia przedmiotowej skargi i wyrokowania w sprawnie było nieprawomocne. Skarżący w tych okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotem skargi uczynił bezczynność Wójta w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia 23 września 2025 r., złożonego w trybie przywoływanej wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej także w skrócie u.d.i.p., zarejestrowanego pod nr [...]. Tym samym spór sprowadza się do oceny, czy organ pozostał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego o udostępnienie objętych nim informacji publicznych, w następstwie wydania decyzji kasatoryjnej przez SKO, jak twierdzi strona skarżąca, czy wprost przeciwnie jak uznaje organ. Zdaniem składu orzekającego w sprawie rację ma strona skarżąca, stąd Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Przedstawienie przyczyn, jakie legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że prawo do informacji publicznej realizowane jest na zasadach i w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej nadal w skrócie u.d.i.p. Ustawa ta reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Stanowi ona wyraz realizacji prawa do informacji publicznej, zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy. Zgodnie z treścią art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie informacji publicznej jest ujmowane szeroko i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie, ale na tym etapie nie mają jeszcze zastosowania przepisy K.p.a. Oznacza to, że tożsamość wnioskodawcy nie ma żadnego znaczenia dla sposobu załatwienia wniosku. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, przysługuje każdemu. Jednakże w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, co następuje w formie decyzji, zastosowanie mają przepisy K.p.a. Jeżeli więc w toku postępowania organ będący adresatem wniosku uzna, że w sprawie zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji i wydania decyzji administracyjnej, to postępowanie traci swój odformalizowany charakter, a konieczne staje się stosowanie przepisów K.p.a. Jeżeli więc w toku postępowania organ będący adresatem wniosku uzna, że w sprawie zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji i wydania decyzji administracyjnej, to postępowanie traci swój odformalizowany charakter. Wówczas, jak wyjaśniono wyżej, wymogiem ustawowym jest stosowanie przepisów K.p.a. Ustawa o dostępnie do informacji publicznej rozróżnia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego. Mianowicie organ, do którego złożono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy K.p.a. Oznacza to, że kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, czyli chodzi o przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem decyzji, jak i te, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może się toczyć w dwóch instancjach (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2019, sygn. akt I OSK 1343/17). Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej odznacza się wnioskowym charakterem, w świetle art. 10 ust. 1 u.d.i.p. udostępnieniu na wniosek podlega jedynie informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych. Wniosek wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Wyjaśnienia wymaga nadto, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa mieści się w zakresie podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi bowiem, że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle powyższego bezsporne jest, iż Wójt Gminy Tarnów Opolski jest podmiotem obowiązany na gruncie powołanej ustawy do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) W dalszej kolejności ustalenia przez Sąd wymagało, czy objęte żądaniem skarżącego informacje posiadają walor informacji publicznej, a więc, czy spełniony został warunek przedmiotowy. Przykładowy katalog informacji stanowiących informację publiczną został uregulowany przez ustawodawcę w art. 6 u.d.i.p. Nie jest to katalog zamknięty, gdyż wszelkie informacje spełniające cechy wskazanej wyżej definicji informacji publicznej winny być traktowane jako informacja publiczna. Istotne jest także, że informacja publiczna odnosi się do określonych faktów, obiektywnie istniejącym stanie rzeczy. Nie mieszczą się w tym pojęciu opinie czy oceny, wniosek o udzielenie informacji nie może też zmierzać do inicjowania działań. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest też możliwe domaganie się od organu wytłumaczenia podjętych działań czy zaniechań, a tym bardziej wyjaśnienie motywów działania innych organów. W pojęciu informacji publicznej nie będą się mieściły zamierzenia organu, jeśli nie zostały one utrwalone w jakiejkolwiek formie. Katalog informacji stanowiących informację publiczną wskazuje na najbardziej typowe kategorie informacji publicznej, stanowi swoistą konkretyzację postanowień art. 1 ust. 1 ustawy i doprecyzowuje jej zakres przedmiotowy. Niedopuszczalne jest przyjęcie, że informacja, która nie została wymieniona w art. 6 u.d.i.p. nie jest informacją publiczną. W razie wątpliwości, czy żądana informacja mieści się w przedmiocie uregulowanym, należy – respektując zasadę powszechnego dostępu – interpretować przepisy na korzyść, tzn. w sposób rozszerzający, wykonującego prawo do takiej informacji (por. wyrok NSA z 2 lipca 2003 r., sygn. akt SA 827/03). Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11). W ocenie Sądu dokumenty i informacje dotyczące zarządzania nieruchomościami komunalnymi, sposobu funkcjonowania organu władzy publicznej, treści dokumentów urzędowych i innych materiałów związanych z działalnością organu co do zasady podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Za "informację publiczną" uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Wskazany w art. 6 u.d.i.p. katalog informacji, które mogą stanowić informację publiczną nie ma charakteru zamkniętego, tj. stanowi jedynie przykładowe wyliczenie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych. Powyższe stanowisko znalazło znajduje odzwierciedlenie w prawomocnym wyroku WSA w Opolu z 5 marca 2026, sygn. akt I SAB/Op 120/25, w którym kontroli sądowej poddany został przedmiotowy wniosek z 23 września 2025 r., zarejestrowany pod nr [...]. W przywołanej sprawie Sąd uznał, iż zakres żądanej informacji stanowi informację publiczną w myśl u.d.i.p. WSA w Opolu jest związany, zgodnie z wykładnią art. 153 i art. 170 P.p.s.a. oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Art. 153 P.p.s.a. nie pozwala na powtórną ocenę wykładni lub niewłaściwego zastosowania danego przepisu. Moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Trzeba przy tym zauważyć, że przepis art. 153 P.p.s.a. posługuje się pojęciem "sprawy" w znaczeniu szerokim, a więc obowiązującym nie tylko konkretne, toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, ale wszelkie późniejsze postępowania toczące się przed organami administracyjnymi i sądami administracyjnymi wszystkich instancji, w przedmiocie stanowiącym przyczynek wydanego orzeczenia. Ponieważ – jak wskazano wyżej – istotna sporu sprowadza się do oceny czy organ pozostał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego o udostępnienie objętych nim informacji publicznych, w następstwie wydania decyzji kasatoryjnej przez SKO, jak twierdzi skarżący, czy też nie jak uznaje organ, to należy odwołać się do specyfiki postępowania w sprawach udostępnienia informacji publicznej a także mocy prawnej ostatecznych decyzji kasatoryjnych. W sprawach w tym przedmiocie art. 138 K.p.a. trzeba stosować odpowiednio do przedmiotu postępowania i jego charakteru. Norma zawarta w art. 138 § 2 K.p.a. oznacza, że przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania powinno mieć charakter wyjątkowy, a zasadą winno być merytoryczne rozpoznanie sprawy. Jednak przy dostępie do informacji publicznej załatwienie sprawy może przyjąć formę udostępnienia żądanej informacji, czego organ odwoławczy nie jest w stanie uczynić. Sąd w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA, iż organ odwoławczy musi np. zastosować art. 138 § 2 K.p.a. jeśli uzna np. że zastosowano bezzasadnie ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p., pomimo że zbędne jest prowadzenie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego (zob. wyroki NSA w sprawach z: 22 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1218/13; 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1250/14). Dlatego w tak ukształtowany stanie faktycznym nie ma jakichkolwiek przeszkód by w takim wypadku - w razie uwzględnienia odwołania - organ odwoławczy zastosował regulację przepisu art. 138 § 2 K.p.a., co powodowało będzie konieczność ponownego rozpoznania wniosku, w tym także stwarzało będzie możliwość zakończenia postępowania w drodze czynności materialno-technicznej udostępnienia żądanej informacji. W sytuacji, gdy organ odwoławczy oceni, iż decyzja o odmowie udzielenia informacji nie odpowiada prawu, wówczas winien zastosować regulację przepisu art. 138 § 2 K.p.a. Podmiot zobowiązany jest wówczas w dalszym ciągu zobowiązany do załatwienia wniosku i związany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przyjmuje się, że jest też związany oceną prawną organu drugiej instancji co do niezgodności z prawem decyzji wcześniej wydanej na podstawie art. 16 u.d.i.p. Obliguje to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji do takiego załatwienia sprawy, aby ponowna decyzja odmowna nie spotkała się nie tylko z uchyleniem, lecz także z działaniami podjętymi w trybie nadzorczym lub też prawnokarnym. Ograniczenia dla wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia wynikające z przepisu art. 138 § 2 K.p.a., to jest konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, nie stanowią, przeszkody w jego wydaniu w sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdza, że decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca udostępnienia informacji publicznej jest błędna, a sam nie jest jednocześnie władny rozstrzygnąć sprawy co do istoty. Jest to bowiem specyfika postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, które zostało tak a nie inaczej skonstruowane z woli ustawodawcy (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2019, sygn. akt I OSK 1344/17). Mając na uwadze powyższe rozważania, podkreślić przyjdzie, że okoliczność wniesienia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, nie tamuje obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy przez podmiot do tego zobowiązany. Na gruncie niniejszej sprawy jest to rozpatrzenie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 23 września 2025 r. Zważyć bowiem należy, że ostateczna decyzja Kolegium z 9 lutego 2026 r., nr [...], pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu. Nie ulega wątpliwości, że jej mocą decyzja Wójta z 21 listopada 2025 r. została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zatem aktualne jest stwierdzenie, że decyzja Wójta z 21 listopada 2025 r. utraciła moc prawną co do ukształtowanego nią stosunku prawnego. Co prawda z normy zawartej w art. 138 § 2 K.p.a. wynika, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji ma charakter wyjątkowy i wymaga aby decyzja pierwszej instancji wydana była z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to jednak przez ponowne rozpatrzenie sprawy należy rozumieć udzielenie wnioskowanej informacji publicznej, której organ odwoławczy nie może udzielić, gdyż taką informacją nie dysponuje. Wszystko to obliguje podmiot zobowiązany do takiego załatwienia sprawy, aby ponowna decyzja odmowna nie spotkała się nie tylko z jej uchyleniem, lecz także z działaniami podjętymi w trybie nadzorczym lub prawnokarnym. Organ pierwszej instancji powinien w tej sytuacji udostępnić żądaną informację, bowiem sprawa wróciła do poprzedniego etapu przystąpienia do rozpoznania wniosku, a adresat wniosku musi wziąć pod uwagę okoliczności wskazane przez organ odwoławczy. Podkreślić należy, że w wyniku kasatoryjnej decyzji organu odwoławczego sprawa wraca ze wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraca do poprzedniego etapu rozpoznania wniosku, co powoduje po stronie organu konieczność ponownego rozpoznania wniosku, w tym także będzie stwarzało możliwość zakończenia postępowania w drodze czynności materialno – technicznej udostępnienie żądanej informacji. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że złożony przez Wójta, pismem z 24 lutego 2026 r., sprzeciw od decyzji SKO z 9 lutego 2026 r., nr [...], został odrzucony postanowieniem WSA w Opolu z 17 kwietnia 2026 r., sygn. akt i SA/Op 242/26. W uzasadnieniu przywołanego orzeczenia podkreślono, iż Wójt Gminy Tarnów Opolski nie był uprawniony do wniesienia skargi, a więc i sprzeciwu, od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 lutego 2026 r., nr [...], gdyż był on organem niższej instancji. Brak był zatem w niniejszej sprawie legitymacji skargowej Wójta, w świetle art. 50 P.p.s.a. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie wniesienie sprzeciwu nie może stanowić samoistnej przeszkody chroniącej organ przed obowiązkiem prowadzenia postępowania i wydania decyzji w ustawowym terminie. Takie działanie, stanowiące próbę instrumentalnego wykorzystania instytucji procesowych, nie może znaleźć akceptacji w demokratycznym państwie prawa. W zaistniałym stanie prawnym Wójt pozostał w pozbawionym zasadności przekonaniu, iż wniesienie sprzeciwu do sądu administracyjnego wyłączy możliwość zarzucenia mu pozostawania w stanie bezczynności. Wskazać przy tym należy, iż co do zasady, na mocy art. 61 § 1 w zw. art. 64b § 1 P.p.s.a. wniesienie sprzeciwu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Uznać zatem należy, iż skorzystanie z wyżej opisanej instytucji procesowej nie uwolniło organ od konsekwencji płynących z decyzji SKO z 9 lutego 2026 r. nr [...]. Mając na uwadze dotychczas podniesione wskazać należy, że organ od momentu wydania decyzji kasatoryjnej nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego z 23 września 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, do czego był z mocy prawa zobowiązany. We wspomnianym przedziale czasowym organ ani nie wydał ponownej decyzji odmawiającej udzielenia żądanej informacji publicznej ani również nie załatwił ww. sprawy poprzez udostępnienie wnioskowanych informacji poprzez czynność materialno-techniczną. Podsumowując powyższe rozważania Sąd uwzględnił zatem wniesioną skargę uznając, że organ pozostaje w bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 23 września 2025 r o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązując w pkt 1 sentencji wyroku Wójta do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd stwierdził zaś w pkt 2, że Wójt dopuścił się bezczynności w kontrolowanej sprawie. Na gruncie niniejszej sprawy Sąd uznał ponadto, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku. W kwestii użytego w art. 149 § 1a P.p.s.a. pojęcia "rażącego naruszenia prawa" wskazać należy, iż przesłankę tę realizować będzie takie bezsporne i wyraźne działanie organu, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny. Naruszenie kwalifikowane jako "rażące" musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. W judykaturze trafnie wskazuje się, że dla uznania "rażącego naruszenia prawa" nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony skarżącej i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Nie budzi wątpliwości Sądu, że taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu zwłoka w rozpatrzeniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w obliczu tego, iż art. 13 u.d.i.p. zobowiązuje do udzielenia takiej informacji bez zbędnej zwłoki i jednocześnie ustanawia maksymalnie czternastodniowy termin na załatwienie sprawy, przybrała postać rażącego naruszenia prawa właśnie z uwagi m.in. na czas i działania w tej sprawie organu. W ocenie Sądu oczywistym naruszeniem prawa jest lekceważenie przez organ ciążących na nim obowiązków wynikających z treści wyroków podjętych w sprawie oraz brak działań organu nakierowanych na terminowe zakończenie postępowania. Ponadto organ nie podejmował skutecznych czynności, które służyłyby załatwieniu wniosku w terminie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że terminy załatwienia sprawy nie są terminami instrukcyjnymi i nie stanowią jedynie sugestii dla organu co do tego, w jakim terminie - w ocenie ustawodawcy - pożądane byłoby zakończenie postępowania administracyjnego. Niezastosowanie czy przekroczenie terminów określonych w u.d.i.p., zawsze stanowi naruszenie prawa, a zatem również może być oceniane w kategorii rażącego naruszenia prawa. Organ załatwiając sprawę każdej strony działa wespół z urzędem, jako zespołem wyspecjalizowanych podmiotów powołanych do pomocy mu w realizacji jego zadań i ustawowo nałożonych na niego obowiązków. Tym samym w ocenie Sadu rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 sentencji wyroku jest usprawiedliwione, gdyż organ na przestrzeni całego postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z 23 września 2025 r. przejawiał brak woli w rozpoznaniu wniosku, uznać również można, iż opisany stan bezczynności nosił znamiona uporczywości. Podkreślić należy, iż zwłoka jest efektem działań (zaniechań) organu, które można interpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Na powyższą ocenę Sądu nie wypływa fakt, iż organ wydał w toku postępowania decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Zważyć należy, iż już w wyroku z 5 marca 2026 r., sygn. akt I SAB/Op 120/25, stwierdzono, iż organ dopuścił się bezczynności, która ustała z chwilą wydania ww. decyzji z 21 listopada 2025 r. Kasatoryjne orzeczenie SKO z 9 lutego 2026 r., nr [...], skutecznie wyeliminowało wskazane wyżej rozstrzygnięcie Wójta, w efekcie czego, po jego stronie - czego wadliwie ten nie dostrzega – zaktualizował się na nowo obowiązek organu rozpatrzenia wniosku skarżącego z 23 września 2025 r. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, uwzględniają skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postepowania, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Nałożenie grzywny ma charakter fakultatywny. Tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny oraz kompensacyjny i powinno znajdować zastosowanie w szczególnie skrajnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17). Wobec stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w konsekwencji, w ocenie składu orzekającego należało wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, o czym orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku, która w ocenie Sądu jest adekwatna do stopnia zawinienia organu na tle zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Grzywna ta ma również zwrócić uwagę organu na to, aby takie sytuacje w przyszłości się nie zdarzały. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd wziął pod uwagę, w szczególności długość okresu zwłoki, przedmiot sprawy, której wyrok dotyczył (informacja publiczna). I tak, uwzględniając również wskazane przez organ okoliczności Sąd uznał, że grzywna w kwocie określonej w orzeczeniu będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. Podkreślić należy, że główną funkcją grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., jest niewątpliwie dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie obowiązków w zakresie rozpoznania sprawy. Grzywna służyć ma przede wszystkim dyscyplinowaniu organów w konkretnym postępowaniu, którego dotyczy skarga, lecz również ma działać na przyszłość, przeciwdziałając podobnym naruszeniom przez organ w przyszłości. Z kolei przyznanie sumy pieniężnej, która jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, powinno być stosowane przede wszystkim w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Chodzi więc o tego rodzaju sytuacje, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy. Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie, przyznanie stronie skarżącej od organu określonej sumy pieniężnej stanowi w istocie nie tyle sankcję za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Decyzja o przyznaniu sumy pieniężnej należy do sfery dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej, i co istotne z art. 149 § 2 P.p.s.a. w żadnym razie nie wynika, że suma pieniężna ma być przyznawana w celu zrekompensowania poniesionej przez stronę szkody, czy to majątkowej, czy niemajątkowej. Uwzględniając całokształt sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do zastosowania wyżej opisanego środka, orzekając w tym przedmiocie w pkt 5 wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., w pkt 6 wyroku Sąd orzekł natomiast o kosztach postępowania. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).