I SAB/Op 47/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 3 kwietnia 2024 r. C. G. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim i Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, która została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Op 47/24. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - zwanej dalej jako: "P.p.s.a." oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości, ze sprawy ze skargi C. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, zarejestrowanej w Sądzie pod sygn. akt I SAB/Op 47/24, wyłączono sprawę ze skargi tego skarżącego w tym samym przedmiocie na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim. Następnie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 47/24, wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Ponadto wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., że przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, skarżący wyczerpał tryb z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - zwanej dalej "K.p.a." i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu). Powyższe wezwania, skierowane w jednej przesyłce, zostały doręczone skarżącemu w dniu 13 maja 2024 r. (por. pocztowego potwierdzenie odbioru przesyłki, k-40 akt). Pismem z dnia 20 maja 2024 r., przesłanym listem poleconym z tego samego dnia, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia ponaglenia, które powinien był wnieść przed wniesieniem skargi. Jednocześnie poinformował, że w dniu 20 maja 2024 r. złożył do organu wyższego stopnia "ponaglenie". Uzasadniając wniosek o przywrócenie wskazał, że nie ma prawniczego wykształcenia, a Inspektoraty Nadzoru Budowlanego nie wykonały obowiązku poinformowania, że skarga na przewlekłość obwarowana jest obowiązkiem czysto technicznie formalnym wniesienia pisma o tytule "ponaglenie" przed wniesieniem skargi na przewlekłość, a OWINB w Opolu fakt tego obowiązku ukrył przed nim i zataił. Skarżący jednocześnie wskazał swój numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., jako pierwsze pismo wnoszone do sądu - powinna zawierać w szczególności PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi odnotować trzeba, że zawierała ona brak formalny w postaci niepodania numeru PESEL skarżącego, co jednak zostało przez niego uzupełnione w wyznaczonym terminie 7 dni. Wezwanie do uzupełnienia tego braku formalnego skargi, skarżący otrzymał bowiem w dniu 13 maja 2024 r., a w dniu 20 maja 2024 r. nadał przesyłką pocztową (data stempla na kopercie) pismo z dnia 20 maja 2024 r., w którym wskazał swój numer PESEL. W tym zakresie zatem skarżący spełnił wymóg formalny skargi. Zważyć jednak należy, że w przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, ustawodawca określił szczególny tryb niezbędny do skutecznego wniesienia takiej skargi. W świetle bowiem art. art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stronie, na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., służy natomiast prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a.). W przypadku zatem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wskazanym wyżej środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Z treści cytowanego art. 53 § 2b P.p.s.a. wynika także, że uprzednie złożenie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżący nie wykazał jednak, aby skorzystał z opisanego wyżej trybu i złożył ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 K.p.a. Nie wykonał też wezwania Sądu o nadesłanie wymaganego ponaglenia. Nie przesłał kopii ponaglenia wystosowanego do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi. Wręcz przeciwnie, w piśmie z dnia 20 maja 2024 r. wskazał, że nie składał ponaglenia zarzucając organowi, że ten przemilczał obowiązek uprzedniego złożenia takiego ponaglenia. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymóg wyczerpania środków zaskarżenia (złożenie ponaglenia) musi być spełniony już w dacie wniesienia skargi, co wynika jednoznacznie z przytoczonego wyżej art. 53 § 2b P.p.s.a. Nie można zatem uznać - co podniósł skarżący - że złożenie przez niego ponaglenia do organu w dniu 20 maja 2024 r. do organu, skutecznie wyczerpie tryb zaskarżenia w sprawie. Jeżeli bowiem rzeczywiście złożenie takiego ponaglenia nastąpiło w dniu 20 maja 2024 r., to zostało ono złożone już po dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie, a ta została złożona bezpośrednio w siedzibie Sądu w dniu 23 kwietnia 2024 r. (por. prezentatę Sądu na skardze, k-3 akt sądowych). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia ponaglenia, Sąd stwierdził, że wniosek ten jest niedopuszczalny. Co zostało już bowiem wyżej wskazane, w świetle art. art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Natomiast warunkiem przywrócenia terminu jest zaistnienie ujemnych skutków procesowych wskutek uchybienia terminu. Nie można zatem przywrócić terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, gdy skutki uchybienia terminu mogą być w inny sposób usunięte. Z kolei w przepisach ani P.p.s.a. ani K.p.a. nie określono żadnego terminu na wniesienie ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania do właściwego organu, ani też terminu do wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wniosek skarżącego jest niedopuszczalny, gdyż po pierwsze nie naruszył on terminu do wniesienia ponaglenia, gdyż taki termin nie został w przepisach sprecyzowany, a po drugie skutki niezłożenia tego ponaglenia, mogą być sanowane jedynie przez jego złożenie po czym może zostać wniesiona skarga na przewlekłe prowadzenia postępowania. Reasumując skarżący może wnieść ponaglenie w każdym czasie do organu, co winien wykazać a następnie złożyć skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Brak ponaglenia czyni skargę z dnia 3 kwietnia 2024 r. niedopuszczalną. Jak wynika z akt sprawy, skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał służących stronie środków zaskarżenia w zakresie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, gdyż przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, nie wniósł stosownego ponaglenia. Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.