I SAB/Op 2/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Wójta Gminy Skarbimierz w przedmiocie zaniechania wydania przez Wójta Gminy Skarbimierz wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 23 października 2023 r. A. Z. (dalej określany jako: "strona" , "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy Skarbimierz w przedmiocie zaniechania wydania przez Wójta Gminy Skarbimierz wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości. W treści skargi wskazał, że 12 lipca 2023 r. złożył wraz z pismem z 10 lipca 2023 r. do Wójta Gminy Skarbimierz korekty deklaracji IN-1 za lata 2018, 2019, 2020, 2021 oraz 2022 dotyczące informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. W dalszej części skargi przedstawił okoliczności, które w jego ocenie obligowały Wójta Gminy Skarbimierz do wydania decyzji podatkowych uwzględniających, iż skarżący będąc właścicielem działki nr a w S. nie ma możliwości wykorzystywania jej w sposób zgodny z przeznaczeniem, w tym w sposób gospodarczy. Podał, że na działce nr a, na powierzchni 10.000 m2 zalegają odpady, co uniemożliwia korzystanie z tej części nieruchomości, a Wójt nie egzekwuje wydanej 15 września 2020 r. decyzji nakazującej właścicielowi odpadów ich usunięcie. W dalszej części skargi strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., wywodząc, że w świetle tego wyroku brak jest podstaw do opodatkowania stawką najwyższą podatku od nieruchomości, tych nieruchomości, które są wprawdzie w posiadaniu przedsiębiorcy, ale nie są i nie mogą być przez niego wykorzystywane w działalności gospodarczej. W końcowej części skargi skarżący wskazał, że pomimo upływu ponad 3 miesięcy od dnia złożenia pismo i załączonych do niego korekt deklaracji, a także przedstawienia organowi okoliczności mających wpływ na wysokość podatku, Wójt Gminy Skarbimierz nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoczęcia postępowania w sprawie w związku ze złożonym pismem, co uzasadnia stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. W wykonaniu zarządzenia Sądu z 7 listopada 2023 r., wezwano skarżącego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, do podania numeru PESEL zgodnie z wymogami art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634 – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), oraz sprecyzowania, czy skarga z 23 października 2023 r. dotyczy bezczynności organu związanej z zaniechaniem wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości, czy też bezczynności organu związanej z zaniechaniem przez Wójta Gminy Skarbimierz wydania decyzji nakazujących usunięcie odpadów. Nadto Sąd wezwał skarżącego do wyjaśnienia, czy w sprawie na bezczynność Wójta Gminy Skarbimierz skarżący zwracał się z ponagleniem do właściwego organu (art. 52 § 1 w zw. z art. 53§ 2b p.p.s.a). Nadto skarżący pismem z 9 listopada 2023 r., będącym wykonaniem zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 7 listopada 2023 r., został wezwany do uiszczenia wpis od skargi. Skarżący w piśmie z 29 listopada 2023 r. uzupełnił w terminie brak formalny skargi, tj. wskazał swój numer PESEL oraz uiścił wymagany wpis sądowy. Nadto wyjaśnił, że skarga dotyczy bezczynności Wójta Gminy Skarbmierz w związku z wydaniem decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości - po korekcie. W zakresie ponaglenia wskazał, że nie jest w stanie udzielić odpowiedzi, czy było one wniesione, jednocześnie poinformował, że ustanowił w sprawie pełnomocnika. Z kolei Wójt Gminy Skarbimierz, w piśmie z 28 grudnia 2023 r., będącym odpowiedzią na wezwania Sądu, podał że w przedmiotowej sprawie skarżący nie wniósł ponaglenia. Natomiast pełnomocnik skarżącego w piśmie z 11 stycznia 2024r. wskazał, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność w przedmiocie wydania decyzji dotyczących podatku od nieruchomości zwracał się w tej sprawie z ponagleniem do Wójta Gminy pismami: z 28 grudnia 2021 r., 4 marca 2022 r., 25 lutego 2022 r. Jednocześnie przedłozył do akt sprawy kopię ww. pism. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy natomiast rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Stosownie z kolei do art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., zwanej dalej: "O.p."), na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że prawidłowe wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Wskazuje na to w szczególności użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu", który należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził skargi ponagleniem. W tym miejscu należy wskazać, że przedłożone przez pełnomocnika pisma nie mogą zostać uznane za ponaglenie w niniejszej sprawie. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż w treści pisma z 29 listopada 2023 r. skarżący wyraźnie wskazał, że skarga dotyczy bezczynności Wójta w wydaniu decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości po korekcie. Również w treści skargi z 23 października 2023 r. skarżący podał, że 12 lipca 2023 r. złożył wraz z pismem z 10 lipca 2023 r. do Wójta Gminy Skarbimierz korektę deklaracji IN-1 za lata 2018, 2019, 2020, 2021 oraz 2022 dotyczące informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz wskazał, że pomimo upływu ponad 3 miesięcy od dnia złożenia pisma i załączonych do niego korekt deklaracji, a także przedstawienia organowi okoliczności mających wpływ na wysokość podatku, Wójt Gminy Skarbimierz nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoczęcia postępowania w sprawie w związku ze złożonym pismem, co uzasadnia stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Zatem tak określony zakres sprawy wiąże Sąd. Zgodnie bowiem z art. 134 p.p.s.a sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę odrębną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada skargowości, co oznacza, że sądy administracyjne mogą poddać kontroli określoną aktywność, bądź zaniechanie organów administracyjnych, jedynie na skutek skargi uprawnionego podmiotu. Istotnym w tym kontekście jest przedmiot zaskarżenia wskazany w skardze, którym sąd administracyjny jest związany. (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4911/21) Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż skarżący domaga się wydania decyzji podatkowych w związku z złożonymi korektami deklaracji. Dokumenty te zostały złożone w lipcu 2023 r., zaś pisma przedłożone przez pełnomocnika skarżącego pochodzą z lat wcześniejszych. Tym samym nie mogą stanowić ponaglenia w sprawie zainicjowanej złożeniem korekt deklaracji 12 lipca 2023 r. Pisma te mogły zostały złożone w trakcie innych postępowań, w których to strona domagał się obniżenia podatku od nieruchomości - w treści pisma z 25 maja 2022 r. wynika, że odnosi się ono do wniosku z 4 marca 2022 r. o obniżenie zobowiązania podatkowego. Niewątpliwie jednak zostały złożone przed złożeniem przez skarżącego korekt deklaracji, z którymi to skarżący wiąże obecnie obowiązek wydania "nowej" decyzji podatkowej przez organ, a co wynika z treści złożonej przez niego skargi na bezczynności organu. Poprzedzenie skargi na bezczynności ponagleniem musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem, aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. Dla swej skuteczności ponaglenie musi zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość. Przedłożone przez pełnomocnika skarżącego pisma dotyczą okresów wcześniejszych. Wprawdzie związane są one z postępowaniem podatkowym, jednakże nie odnoszą się one do bezczynności objętej rozpoznawaną skargą. Nadto pisma przedłożone przez pełnomocnika skarżącego nie zostały skierowane do organu wyższego rzędu i nie spełniają wymogów z art. 141 O.p., tj. nie zawierają stosownego uzasadniania, które pozwoliłby na ich uznanie jako ponaglenia w rozumieniu art. 141 O.p. W ocenie Sądu pisma te stanowią swoistą korespondencję z organem, przedstawiająca stanowisko skarżącego w związku z zaistniałym sporem, nie stanowią natomiast ponaglenia w rozumieniu art. 141 O.p. W szczególności nie są skierowane do organu wyższego stopnia, nie zawierają w swej treści sformułowania ponaglenie, ani też nie wskazują podstaw prawnych odnoszących się do ponaglenia, nadto argumentacja w nich zawarta, nie odnosi się do zarzucania organowi bezczynności w zakresie wynikającym z treści skargi wniesionej na bezczynności organu – brak wydania decyzji podatkowych pomimo upływu ponad 3 miesięcy od dnia złożenia pisma z 12 lipca 2023 r. i załączonych do niego korekt deklaracji. Nadto Sąd zwraca uwagę, że takie też akta postępowania administracyjnego zostały przedłożone Sądowi wraz ze skargą na bezczynność – rozpoczynające się pismem skarżącego z 12 lipca 2023 r. wraz z korektami deklaracji podatkowych, zaś z oświadczenia organu złożonego w piśmie procesowym z 28 grudnia 2023 r. (k. 31 akt sądowych) wynika, że skarżący nie wniósł w tej sprawie ponaglenia. Natomiast dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego konieczne jest skuteczne wniesienie ponaglenia. Tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu przedłożone przez pełnomocnika pisma z lat wcześniejszych nie były skutecznym środkiem zaskarżenia bezczynności organu w postępowaniu dotyczącym braku wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości – po korekcie deklaracji, w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów, warunkującym dopuszczalność skargi na bezczynność Wójta Gminy Skarbimierz. Jak już wskazano powyżej, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wezwanie organu odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. m.in.: postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r. sygn. akt I FSK 495/20, postanowienie NSA z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2293/22 i postanowienie NSA z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Jak wynika z akt administracyjnych, strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia w zakresie skargi na bezczynność wydania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości – po korekcie, gdyż przed złożeniem skargi do Sądu nie wniosła do właściwego organu ponaglenia. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), a zatem skarżący, w przypadku gdy sprawa nie zostanie zakończona aktem administracyjnym, będzie mógł po uprzednim wniesieniu ponaglenia, wnieść skargę w tej sprawie, przy czym zakres ponaglenia i powinien obejmować skargi na bezczynności, tj. skarga może być wniesiona w sprawie objętej ponagleniem. O zwrocie wpisu Sąd orzekł, podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w punkcie II sentencji postanowienia.