I SAB/Ol 5/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie przez Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2019 r. postanawia odrzucić skargę.

Przedmiotem skargi W. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "skarżąca") jest przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej: "organ", "NUCS") w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2019 r. Wniesienie tej skargi poprzedziła następująca sekwencja zdarzeń: Decyzją z 14 września 2022 r. nr 378000-CKK6.4103.5.2021 NUCS określił Spółce za marzec 2019 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek podatnika w wysokości 188.741 zł oraz ustalił za marzec 2019 r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 1.703.393 zł. W dniu 11 października 2022 r. Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji (k. 38). Postanowieniem z 8 grudnia 2022 r. (k. 61) organ przedłużył termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym do 13 lutego 2023 r. W piśmie z 22 grudnia 2022 r. (k. 68) Spółka zawarła ponaglenie na nieterminowe rozpatrzenie odwołania przez NUCS, które zostało jednak uznane za bezzasadne postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 18 stycznia 2023 r. nr 2801-IOV.491.1.2023 (k. 147). Pismem z 16 stycznia 2023 r. (k. 141) NUCS zawiadomił Spółkę o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a następnie wydał decyzję z 13 lutego 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania Spółki (k. 183). Jak wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia (k. 187), decyzja ta została wysłana (utworzono poświadczenie) pełnomocnikowi Spółki 13 lutego 2023 r. o godz. 14:44. W tym samym dniu, co wynika z urzędowego poświadczenia przedłożenia (k. 195), o godz. 16:38 została doręczona organowi skarga na przewlekłe prowadzenie postepowania odwoławczego, w której Spółka zarzuciła NUCS rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Badanie to przebiega m.in. z uwzględnieniem przesłanek odrzucenia skargi, o których mowa w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). W przepisie tym, obok kazuistycznego wskazania okoliczności skutkujących odrzuceniem skargi (pkt 1-5a), przewidziano także odrzucenie tego środka prawnego, gdy z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Z taką zaś sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie wobec wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego po uprzednim jego zakończeniu przez wydanie decyzji. Z urzędowego poświadczenia doręczenia (k. 187) oraz urzędowego poświadczenia przedłożenia (k. 195) wynika bowiem, że decyzja NUCS z 13 lutego 2023 r. została nie tylko wydana ale także wysłana pełnomocnikowi Spółki przed wniesieniem skargi (poświadczenie utworzono 13 lutego 2023 r. o godz. 14:44, podczas gdy skarga została doręczona organowi w tym samym dniu dopiero o godz. 16:38). Co prawda z akt sprawy wynika, że wcześniej pełnomocnik Spółki sygnalizował zamiar wniesienia tej skargi (vide: pismo z 20 stycznia 2023 r. oraz z 6 lutego 2023 r.), jednak do żadnego z tych pism nie została załączona skarga. Taki załącznik zawierało dopiero pismo pełnomocnika Spółki z 13 lutego 2023 r. doręczone organowi w tym samym dniu o godz. 16:38, wobec czego, ta data została uznana za datę wniesienia skargi. W momencie wniesienia skargi, wobec uprzedniego wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym, brak było zatem przedmiotu zaskarżenia w postaci przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, a tym samym nie było już możliwe osiągnięcie celu tego rodzaju skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy. Jak wskazano bowiem w uchwale NSA z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, ONSAiWSA 2022, nr 3, poz. 34, "przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. (...) W konsekwencji powyższego, na etapie dokonywania przez sąd oceny istnienia przedmiotu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, nie ma żadnego znaczenia, czy przed jej wniesieniem zostało złożone ponaglenie, o którym mowa wart. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli bowiem sąd ustali brak przedmiotu zaskarżenia w postaci ustania przewlekłości postępowania administracyjnego wskutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, to sąd nie może już dokonywać oceny spełnienia kolejnych warunków dopuszczalności wniesienia skargi, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia". Sąd podziela ponadto pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 29 września 2022 r. sygn. akt I OSK 1175/22 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że powyższe stanowisko nie prowadzi do ograniczenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez właściwy sąd. Zauważyć bowiem należy, że w wyniku wydania przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym strona nabywa prawo do jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że w niniejszej sprawie brak możliwości rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wynika wyłącznie ze zwłoki pełnomocnika skarżącej w złożeniu skargi do sądu administracyjnego, co umożliwiło organowi wydanie rozstrzygnięcia. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia po skierowaniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącza bowiem jedynie możliwość zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie, ale nie powoduje, że stan bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania istniejący w dacie złożenia skargi nie może podlegać ocenie sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013, nr 1, poz. 7). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.