Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SAB/Bd 4/26

I SAB/Bd 4/26 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2026-04-21

Wynik

odrzucono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia
21 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2026r. sprawy ze skargi J. U. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

W skardze z dnia 23 stycznia 2025 r. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych J.U.(dalej też: Skarżący) podał, że pismem z dnia 13 września 2025 r. złożył wniosek o wznowienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Pismo to zostało dostarczone 18 września 2025 r. Skarżący zarzucił, że pismo to pozostało bez odpowiedzi. Dlatego też w dniu 29 grudnia 2025 r. wysłał ponaglenie w sprawie, które zostało dostarczone 5 stycznia 2026 r., ponownie nie otrzymał odpowiedzi. Zdaniem Skarżącego, Zakład pozostaje w stanie bezczynności, a brak jakiejkolwiek reakcji wskazuje na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa. W przekonaniu Skarżącego chodzi o okres przedawnienia sprawy. Za bezsporne Skarżący uważa, że poruszane kwestie nie zostały rozpatrzone w sposób merytoryczny, a takiego rozstrzygnięcia oczekuje. Następnie w piśmie z dnia 4 lutego 2026 r. Skarżący wniósł kolejną skargę na bezczynność organu, w uzasadnieniu której wyjaśnił, iż we wrześniu 2025 r. wniósł o ponowne i merytoryczne rozpatrzenie sprawy i dopiero po ponagleniu, dostarczonym w dniu 28 stycznia 2026 r., Zakład udzielił odpowiedzi. Jednak nie odniósł się do meritum sprawy. W ocenie Skarżącego, organ ma obowiązek wyjaśnić sprawę do końca, obywatel nie musi znać prawa, a źle podjęte decyzje nie powinny rzutować na wynik postępowania. Skarżący wskazał, że wyrok w sprawie bezczynności o sygn. akt SA/Bd 650/24 jest wyrokiem prawomocnym i obowiązującym. Skarżący uważa, że organ ma obowiązek odpowiadać na jego zapytania, a tymczasem Zakład cały czas podpiera się brakiem zaległości i brakiem doprecyzowania wniosku. Nie powinno to jednak przekreślać jego prawa do wszechstronnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W przeciwnym razie wyrok należy uchylić. Podkreślił, że ma do czynienia z ludźmi, którzy nie rozumieją języka pisanego i dlatego musi wnieść sprawę do sądu i wnioskować, aby to skład orzekający odpowiedział na proste pytania dotyczące obowiązującego prawa: 1) czy obywatel nie posiadający innych wpływów niż jdg, wykazujący straty między innymi z uwagi na COVID, strata potwierdzona PIT-em, ma bezwzględny obowiązek uregulować składki ZUS? Czy nie istnieje żaden mechanizm zwolnienia z płacenia; 2) czy składka jest powiązana z danym okresem; 3) czy ZUS mając wiedzę na temat trudnej sytuacji obywatela, potwierdzonej PIT-em, powinien w tak bezwzględny sposób egzekwować swoje prawa. Skarżący przypomniał, że w roku 2020 nie miał żadnych dochodów, czyli formalnie nie miał zapewnionego minimum socjalnego i musiał skorzystać z pomocy rodziny. Urząd nie powinien doprowadzać podatnika do krawędzi bankructwa, mimo że za trudności gospodarcze odpowiadają bezpośrednio decyzje przełożonych prezesa ZUS, czyli rządu, który swoimi działaniami paraliżował gospodarkę. Wyjaśnił, że nigdy wcześniej ani później nie zanotował straty. Przypomniał, że ZUS potwierdził jego trudną sytuację w roku 2020, udzielając mu trzymiesięcznego zwolnienia, czyli istniała wtedy, jak również istnieje nadal, taka możliwość, aby zwolnić płatnika ze składek częściowo lub całkowicie; 4) czy wyrok I SA/Bd 650/24 jest obowiązujący i czy organ na pewno się do niego zastosował w zakresie wcześniej opisanym? Skarżący wskazał, że oczekuje odpowiedzi na powyższe pytania, a także ostatecznego wyjaśnienia jego sprawy. Rozumie agresywną postawę Zakładu w zakresie windykacji, ponieważ organ ma braki w kasie, ale nie zwalnia to organu od przestrzegania prawa. Z uwagi na powyższe okoliczności, Skarżący wniósł o rozpatrzenie skargi poprzez zobowiązanie organu do odpowiedzi na pytania lub wydanie wyroku zawierającego te odpowiedzi po przeprowadzeniu rozprawy. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w postepowaniu uproszczonym. Organ wskazał, że wnioskiem z dnia 7 maja 2024 r. Skarżący wystąpił o umorzenie należności z tytułu składek za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. W uzasadnieniu tego wniosku zawarł także żądanie zwolnienia go z opłacania składek za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. W toku rozpatrzenia sprawy, Zakład ustalił, że na dzień wpływu wniosku o umorzenie, na koncie Skarżącego brak było zadłużenia z tytułu składek za wskazane okresy. W związku z tym decyzją z 29 maja 2024 r. znak: 560500/71/37436/2024 Zakład odmówił wszczęcia postępowania o umorzenie składek za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności za ww. okres, złożonego przez Skarżącego, decyzją z 15 lipca 2024 r. znak: 560500.71.55653.2024-UP Zakład utrzymał w mocy decyzję z 29 maja 2024 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 650/24 uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu z 15 lipca 2024 r., oraz poprzedzającą ją decyzję z 29 maja 2024 r. Sąd zobowiązał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu do ustalenia treści rzeczywistego żądania Skarżącego i skierowania wezwania do sprecyzowania wniosku. Organ wskazał, że po zwrocie akt z WSA w Bydgoszczy sprawa została zarejestrowana do obsługi pod nr: 560000/71/227364/2025, na który powołuje się obecnie strona w skardze na bezczynność organu. Dalej organ wyjaśnił, że wykonując ww. wyrok pismem z 11 kwietnia 2025 r. organ wezwał Skarżącego do doprecyzowania zakresu żądania, ponieważ we wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek (RSU), wskazał on na umorzenie należności, a także okres i fundusze o umorzenie których wnosi, tj. od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie w uzasadnieniu tego wniosku wystąpił o zwolnienie z opłacenia składek za ten sam okres. Organ wyznaczył termin na doprecyzowanie żądania, wynoszący 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem uznania, że wniosek z 7 maja 2024 r. dotyczy umorzenie należności. Jednocześnie organ wyjaśnił wnioskodawcy zasady wynikające z przepisów prawa, w oparciu o które może być rozpatrywany wniosek o umorzenie. Wskazano również na brak przepisów, które aktualnie mogłyby stanowić podstawę zwolnienia z opłacenia składek za okresy wskazane we wniosku. Pismo o sprecyzowanie żądania wysłane do Skarżącego w dniu 11 kwietnia 2025 r., zostało doręczone w dniu17 kwietnia 2025 r. Jednak w wyznaczonym terminie Skarżący nie sprecyzował swojego żądania. W związku z tym wniosek z 7 maja 2024 r. został zakwalifikowany jako wniosek o umorzenie należności na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. W dniu 28 kwietnia 2025 r. Zakład wydał decyzję znak sprawy: 560000/71/227364/2025 o umorzeniu postępowanie w sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. z powodu jego bezprzedmiotowości. Decyzja ta została doręczona stronie 6 maja 2025 r. Wniesiona od tej decyzji skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt I SA/Bd 310/2025. Organ podkreślił, że wcześniej jednak, bo pismem z 11 kwietnia 2025 r. Skarżący złożył również skargę na bezczynność organu w sprawie umorzenia należności za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. Skarga została przekazana do WSA w Bydgoszczy i została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Bd 3/2025. Wyrokiem z dnia 9 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 maja 2024 r. W dniu 18 września 2025 r. do organu wpłynął wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania, w którym domagał się zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Organ wyjaśnił, że ponieważ w sprawie została wydana decyzja oraz została złożona skarga, która wraz z aktami sprawy została przekazana do WSA w Bydgoszczy, pismo to zostało zakwalifikowane jako zapytanie w sprawie. W dniu 8 grudnia 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych otrzymał zwrot akt administracyjnych wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 9 września 2025 r. oddalającym skargę w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek oraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 9 września 2025 r. oddalającym skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 maja 2024 r. W dacie 5 stycznia 2026 r. (pismo z 29 grudnia 2025 r.) do Oddziału wpłynęło pismo Skarżącego zatytułowane "ponaglenie" dotyczące sprawy znak: 560000/71/227364/2025. W świetle powyższych okoliczności Zakład uznał, że postępowanie z wniosku o umorzenie należności oraz skargi na bezczynność organu zostało zakończone prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 9 września 2025 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez Zakład oznaczone znakiem sprawy: 560000/71/227364/2025, a wszczęte na wniosek Skarżącego z dnia 7 maja 2024 r. zostało prawomocnie zakończone. Dlatego też pismem z 27 stycznia 2026 r. Zakład udzielił odpowiedzi na zapytanie z 13 września 2025 r. oraz na ponaglenie z 29 grudnia 2025 r. W piśmie wskazano czynności podjęte przez Zakład, jak również wyjaśniono, że Zakład wydał decyzję w granicach jakie wyznacza obowiązujący w Polsce stan prawny. Decyzja Zakładu podlegała kontroli sądowej - Sąd utrzymał ją w mocy, oddalając skargę. W piśmie potwierdzono również, że sprawa z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek została zakończona prawomocnym wyrokiem Sądu. W tej sytuacji, zdaniem organu, nie pozostaje on w bezczynności w załatwieniu sprawy prowadzonej pod znakiem: 560000/71/227364/2025. Skoro w niniejszej sprawie organ zakończył postępowanie wydając decyzję, która została nawet poddana kontroli sądowoadministracyjnej i Sąd oddalił złożoną w sprawie skargę, to Zakład uznał sprawę za prawomocnie zakończoną. Odnosząc się do powołanego w skardze pisma z dnia 13 września 2025 r. organ wyjaśnił, że dotyczyło ono sprawy 560000/71/227364/2025 i zostało zatytułowane "Wniosek o wznowienie". Jednakże z treści tego pisma wynika, zdaniem organu, że chodzi o "postępowanie, które nie zostało do tej pory rozpatrzone merytorycznie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych". W piśmie tym Skarżący wskazał, że "jeszcze raz precyzuje" wniosek i domaga się "zwolnienia z obowiązku opłacania składek/uznania go za niezdolnego do opłacania składek za miesiące styczeń-luty, czerwiec-grudzień 2020 roku". W ocenie organu, w piśmie z 13 września 2025 r. Skarżący wskazał jednoznacznie, że nie chodzi mu o wzruszenie wydanej w sprawie decyzji ostatecznej, ale o rozpatrzenie sprawy, która nie została jeszcze rozstrzygnięta. Sprecyzował przy tym, że chodzi o zwolnienie go z obowiązku opłacania składek za sporny okres. Zdaniem organu, Skarżący w piśmie z 13 września 2025 r., które zostało wniesione już po wydaniu niekorzystnego dla Skarżącego wyroku, próbuje w istocie doprowadzić do zmiany przedmiotu postępowania "jeszcze raz precyzując wniosek" i domagając się tym razem zwolnienia z obowiązku opłacenia składek. Dlatego też organ mając na względzie treść wniosku z 13 września 2025 r., a nie jego tytuł, uznał, że jest to pismo w sprawie, a nie formalny wniosek o wznowienie postępowania. Na pismo to organ udzielił odpowiedzi pismem z 27 stycznia 2026 r., a zatem nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie art. 3 § 1 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). W skardze na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pojęcia bezczynności i przewlekłości postępowania zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W kontrolowanej sprawie zarzut skargi dotyczył bezczynności organu "w sprawie postępowania: 560000/71/227364/2025". Na podstawie akt Sąd ustalił, że wskazany znak postępowania w skardze został podany m.in. w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 kwietnia 2025 r. (k. 55-56 akt administracyjnych) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od stycznia 2020 r. do lutego 2020 r. oraz od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. Na skutek wniesionej skargi na tę decyzję, WSA prawomocnym wyrokiem z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt I SA/Bd 310/25 oddalił złożoną skargę w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. W wyroku tym również został podany ww. znak postępowania. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 650/24, na który obecnie także powołuje się Skarżący. Sąd w wyroku o sygn. akt I SA/Bd 310/25 zauważył, że organ pismem z 11 kwietnia 2025 r. zwrócił się do Skarżącego z wezwaniem o doprecyzowanie zakresu wniosku opatrzonego datą 7 maja 2024 r. wskazując, że w przypadku braku odpowiedzi Skarżącego – wniosek z 7 maja 2024 r. zostanie zakwalifikowany jako wniosek o umorzenie należności. Pismo organu z 11 kwietnia 2025 r. zostało doręczone Skarżącemu w dniu 17 kwietnia 2025 r. (k. 52 akt administracyjnych). Skarżący nie udzielił na to pismo odpowiedzi. WSA w podanym wyroku przesądził, że ZUS był zatem uprawniony do potraktowania wniosku Skarżącego z 7 maja 2024 r. jako wniosku o umorzenie należności. W konsekwencji powyższego ZUS wydał decyzję z 28 kwietnia 2025 r., którą - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. -umorzył postępowania z wniosku Skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za okres 1-2/2020 oraz 6-12/2020. Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z powyższego wynika, że wskazany w obecnej skardze znak postępowania 560000/71/227364/2025 dotyczy sprawy z wniosku z dnia 7 maja 2024 r., który został ostatecznie rozpoznany decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 r. W skardze na bezczynność Skarżący powołuje się na pismo z 13 września 2025 r., jednakże w nagłówku wyraźnie wskazuje, że dotyczy ono postępowania znak: 560000/71/227364/2025, co przesądza, którego postępowania pismo dotyczy. Wprawdzie użyto w tym piśmie zwrotu: "Wniosek o wznowienie", jednakże z treści tego pisma wynika, że chodzi o "postępowanie, które nie zostało do tej pory rozpatrzone merytorycznie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych". Ponadto w piśmie tym Skarżący wskazał, że "jeszcze raz precyzuje" wniosek i domaga się "zwolnienia z obowiązku opłacania składek/uznania go za niezdolnego do opłacania składek za miesiące styczeń-luty, czerwiec-grudzień 2020 roku". Zasadnie zatem organ nie potraktował wskazanego pisma z dnia 13 września 2025 r. jako wniosku podlegającego odrębnemu rozpoznaniu, lecz jednoznacznie nawiązującego do wniosku z dnia 7 maja 2024 r., a nawet go "precyzującego". Wobec tego należy stwierdzić, że skoro pismo z dnia 13 września 2025 r. wyraźnie podaje znak postępowania 560000/71/227364/2025 i sam Skarżący wskazuje na precyzowanie wcześniejszego żądania (wniosku w dnia 7 maja 2024 r.), to niewątpliwie sprawa z wniosku Skarżącego została już załatwiona decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 r. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, skarga na nią wniesiona została oddalona przez WSA w Bydgoszczy. Powyższe ustalenia dają podstawę do stwierdzenia, że wniosek Skarżącego z 13 września 2025 r. dotyczący postępowania 560000/71/227364/2025 i stanowiący doprecyzowanie wniosku z 7 maja 2024 r., nie wszczynał odrębnego postępowania, bowiem sprawa objęta postępowaniem o wskazanym znaku/numerze została już załatwiona przez organ administracyjny przed wniesieniem skargi na bezczynność tego organu, wobec czego w dacie wniesienia skargi organ nie był zobowiązany do jego załatwienia i nie pozostawał w bezczynności. W takiej sytuacji udzielenie pisemnej informacji z dnia 27 stycznia 2025 r. było uprawnione. Sąd zauważa, że mnożenie wniosków i jednocześnie nieprecyzowanie ich na wcześniejszym etapie (w wyznaczonym przez organ terminie), lecz dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu wyroku o sygn. akt I SA/Bd 310/25 przez WSA, nie może niejako "cofać" zakończonego już postępowania o wskazanym przez Skarżącego znaku/numerze. To Skarżący podał w piśmie z dnia 13 września 2025 r. znak postępowania, którego pismo dotyczy i wyraźnie w jego treści wskazał na doprecyzowanie wcześniejszego żądania. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność organu. Podać należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna w bazie orzeczeń CBOSA) stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślono, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. W kolejnej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 rozstrzygnięto, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej ostatniej uchwały NSA zwrócił uwagę na to, że obie skargi, tj. na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, nie zostały – co do zasady – zróżnicowane w zakresie warunków ich wniesienia, jak i rozpatrzenia przez sąd. Umieszczenie przez ustawodawcę obu tych skarg w tych samych jednostkach redakcyjnych i ich łączne unormowanie pozwala na uznanie tożsamego ich charakteru prawnego. Z tego powodu, przy rozpatrywaniu zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie, nie można pominąć rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19. NSA stwierdził, że przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z kolei jej wniesienie po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono zawiniony stan zwłoki w załatwieniu sprawy, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne (por. np. postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1575/22). Jeżeli bowiem w dniu wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość, przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci bezczynności lub przewlekłości miał charakter historyczny, a więc nieaktualny, gdyż ewentualny stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to uznać trzeba, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje w chwili jej wniesienia (zob. NSA w postanowieniach z 8 września 2023 r. sygn. akt I OZ 361/23 i 17 maja 2024 r. sygn. akt I OZ 241/24). Dlatego też wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie podziela powyższą wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego i przyjmuje ją jako własną. W konsekwencji, mając na względzie treść przywołanych uchwał, należy uznać, że w sprawie nie może być mowy o bezczynności organu, skoro sprawa została załatwiona przed wniesieniem skargi na bezczynność poprzez wydanie decyzji z dnia 28 kwietnia 2025 r., a skarga wniesiona na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Bydgoszczy o sygn. akt I SA/Bd 310/25. W związku z powyższym, rozpoznawaną skargę należało uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W tym stanie sprawy orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 marca 2026
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw 658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Ziołek Urszula Wiśniewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny