I SA/Wr 977/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2008 - 2012 postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2017 r. w ten sposób, że zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości.

Skarżąca wraz ze skarga złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podając, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dorosłym synem i że zamieszkuje w mieszkaniu stanowiącym własność syna. W rubryce dochody skarżąca podała, że otrzymuje świadczenie socjalne z Holandii w wysokości 295 euro i zagraniczną rentę socjalną w wysokości 132 euro, co potwierdzają dołączone dokumenty oraz otrzymuje rentę z ZUS w wysokości 1000 zł, przy czym z nadesłanych dokumentów źródłowych i z akt sprawy wynika, że krajowe świadczenie rentowe jest wypłacone skarżącej w wysokości 604 zł z powodu zajęcia tego świadczenia w trybie egzekucji administracyjnej. Brak jakiegokolwiek majątku strony skarżącej potwierdzają dane wynikające z akt administracyjnych sprawy oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzające skarżącej koszty egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując m.in., że skarżąca nie przedłożyła na żądanie referendarza zeznania PIT za 2016 r., zestawienia wydatków oraz oświadczenia o dochodach syna. W sprzeciwie skarżąca podtrzymała wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i przedłożyła brakujące dokumenty i oświadczenia. Ze sprzeciwy wynika, iż syn skarżącej jest niepełnosprawny, nie posiada dochodu i pozostaje na jej utrzymaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zwolnienie od kosztów sądowych jest w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Przy czym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W ocenie Sądu, skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą skarżąca wraz z synem dysponują miesięcznie na utrzymanie gospodarstwa domowego, a z drugiej, przedstawiona w sprzeciwie kwota wydatków związanych z utrzymaniem. Przedstawione przez skarżącą skromne wydatki bilansują się z deklarowanymi środkami mogącymi pozostawać do jej dyspozycji. W ocenie Sądu, przedstawione wydatki i dochody zostały także wystarczająco udokumentowane. Natomiast materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje, że skarżąca posiada inne niż deklarowane źródła utrzymania. Z tych powodów, w ocenie Sądu, należy przyjąć, że skarżąca nie będzie w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania uiścić kosztów sądowych, w tym wpisu w kwocie 500 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 § 1 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.