Sygnatura
I SA/Wr 969/22
Wyrok WSA we Wrocławiu z 6 czerwca 2023 r., I SA/Wr 969/22 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Wynik
*Oddalono skargę w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 6 czerwca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cichoń,, Sędzia WSA Marta Semiczek,, , po rozpoznaniu w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w dniu 6 czerwca 2023 r., sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 października 2022 r. nr 0201-IEE1.711.249.2022.AB w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym: oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami administracji publicznej. 1.1. Przedmiotem skargi B. K. (dalej: Strona, Dłużniczka, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z dnia 12 października 2022 r. nr 0201-IEE1.711.249.2022.AB utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Psie Pole (dalej: organ egzekucyjny) z dnia 12 listopada 2019 r. nr 0226-SEE.711.97044.2019.JB w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz niezasadności zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki (dalej: NUS, wierzyciel). Wobec zobowiązania w oparciu o przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) do zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, a nie powielania zawartości (treści) akt, wskazuje się, co następuje. 1.2. Jak wynika z akt administracyjnych, organ egzekucyjny – jako właściwy miejscowo – prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku Skarżącej na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych z dnia 24 czerwca 2019 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W dniu 6 sierpnia 2019 r. NUS doręczył je razem z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z dnia 17 lipca 2019 r. Na podstawie tych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. 1.3. Pismem z dnia 12 sierpnia 2019 r. Strona wniosła zarzuty na prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne. Jako podstawę wniesienia zarzutów wskazała nieistnienie egzekwowanego obowiązku oraz brak wymagalności egzekwowanego obowiązku. W uzasadnieniu pisma podniosła, że nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Z. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: Spółka), ponieważ wydane w dniu 21 marca 2019 r decyzje DIAS o numerach: - 0201-IEW1.4123.2.2019.MW, utrzymująca w mocy decyzję NUS z dnia 28 grudnia 2017 r. nr 0225-SEW.4123.23.2017, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony, jako byłego prezesa zarządu, za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za okresy: grudzień 2011 r., styczeń, marzec, kwiecień, maj, wrzesień, październik, grudzień 2012 r., luty, lipiec, sierpień, wrzesień 2013 r. oraz - 0201-IEW1.4121.2.2019.MW, utrzymująca w mocy decyzję NUS z dnia 28 grudnia 2017 r. nr 0225-SEW.4121.7.2017, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Strony, jako byłego prezesa zarządu, za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od dokonywanych wpłat ze stosunku pracy oraz należności z działalności określonej w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) za okres: czerwiec-grudzień 2012 r., styczeń-sierpień 2013 r., zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wskazała również, że decyzjom tym nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż jej zdaniem, decyzje wydane ponownie w sprawie zostały pozbawione przymiotu legalności, tytuły wykonawcze wystawione na ich podstawie są niezgodne z prawem, a prowadzone postępowanie egzekucyjne nie ma legalnej podstawy prawnej. Uznając, że opisany w ww. tytułach obowiązek podatkowy nie istnieje, podkreśliła, że ryzyko wykonywania decyzji nieprawomocnej spoczywa na organach podatkowych i nie może obciążać podatnika, tym samym nieprawomocna decyzja organu I instancji, która okazała się niezgodna z prawem i została uchylona przez sąd administracyjny nie może zmieniać sytuacji prawnej zobowiązanego. Natomiast organy egzekucyjne są zobowiązane do odstąpienia od czynności egzekucyjnych, jeżeli zobowiązany, wnosząc zarzuty, przedstawi równocześnie dowody, stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku. 1.4. Organ egzekucyjny w piśmie z dnia 19 sierpnia 2019 r. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie i postanowieniem z tego samego dnia zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. 1.5. NUS, postanowieniem z dnia 10 września 2019 r. nr 0225-SEW.070.60.2019 uznał zarzuty za niedopuszczalne. W uzasadnieniu, wskazano, że tytuły wykonawcze, na podstawie których podjęto czynności egzekucyjne, zostały wystawione w oparciu o dwie decyzje z dnia 21 marca 2019 r. o numerach: 0201-IEW1.4123.2.2019.MW oraz nr 0201-IEW1.4121.2.2019.MW, a nie w oparciu o decyzje, które zostały uchylone wyrokami tutejszego Sądu z dnia 26 września 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 554 i I SA/Wr 555/18 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; dalej: CBOSA). Podkreślono, że decyzje z dnia 21 marca 2019 r. pozostają w obrocie prawnym, niezależnie od wniesionych na nie skarg do sądu administracyjnego. 1.6. Strona w zażaleniu, wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIAS w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie postępowania dowodowego i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że nie dokonano właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, czym naruszono przepisy art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.). Jej zdaniem, wydając zaskarżone postanowienie, wierzyciel pominął fakt, że Strona nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, bowiem decyzje, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, nie uprawomocniły się, nie został im nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zostały zaskarżone i – ww. wyrokami – uchylono decyzje DIAS wydane w dniu 27 marca 2018 r. (nr 0201-IEW1.4123.5.2018.AD oraz nr 0201-IEW1.4121.5.2018.AD), rozstrzygające kwestie zasadności orzeczenia o odpowiedzialności Strony za zobowiązania podatkowe Spółki, wynikające z obu decyzji NUS z dnia 28 grudnia 2017 r. (nr 0225-SEW.4123.23.2017 i nr 0225-SEW.4121.7.2017). Wyroki te uprawomocniły się w dniu 14 stycznia 2019 r., a ich odpisy ze stwierdzeniem prawomocności, zostały doręczone wierzycielowi w dniu 22 stycznia 2019 r. W tych okolicznościach, jak wskazała Strona, zważywszy, że decyzje organów obu instancji wydane w ponownym postępowaniu raz już stały się prawomocne, pozbawione są przymiotu legalności, wydane na ich podstawie tytuły wykonawcze także nie są zgodne z prawem, a podejmowane na ich podstawie działania nie mają legalnej podstawy, bowiem tytuły te dotyczą nieistniejącego obowiązku. 1.7. Rozpoznając ww. zażalenie, DIAS – postanowieniem z dnia 5 listopada 2019 r. nr 0201-IEWl.711.11.2019.MW (ostatecznym w administracyjnym toku instancji), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania zarzutu nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny oraz uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej uznania za niedopuszczalny zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, a orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, stwierdził bezzasadność tego zarzutu. Rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone do tutejszego Sądu. 1.8. Następnie, organ egzekucyjny, posiadając już ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów, postanowieniem z dnia 12 listopada 2019 r. nr 0226-SEE.711.97044.2019.JB stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz niezasadność zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. 1.9. Strona w zażaleniu na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, zarzuciła, że sprawa nie została rozpoznana w istocie, a organ naruszył przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Zawnioskowała o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy. Powielając swoją argumentację zaprezentowaną na wcześniejszym etapie postępowania, wskazała, że nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, gdyż wyrokami z dnia 12 listopada 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 567/19 i I SA/Wr 568/19 (publ. CBOSA) tutejszy Sąd uchylił decyzje DIAS z dnia 21 marca 2019 r. o numerach: 0201-IEW1.4123.2.2019.MW oraz 0201-IEW1.4121.2.2019.MW, rozstrzygające kwestię zasadności orzeczenia o jej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, wynikające z decyzji NUS z dnia 28 grudnia 2017 r. (nr 0225-SEW.4123.23.2017 i nr 0225-SEW.4121.7.2017) dotyczących tego samego przedmiotu. 1.10. Organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 24 grudnia 2019 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu nieistnienia obowiązku i orzekł o uznaniu zarzutu nieistnienia obowiązku za niezasadny, a w pozostałej części utrzymał w mocy ww. postanowienie. Uchylenie zaskarżonego postanowienia w ww. części, nie nastąpiło z powodów wskazanych przez Stronę, lecz ze względu na naruszenie przez organ egzekucyjny przepisów proceduralnych. DIAS argumentował, że organ egzekucyjny, będąc związanym stanowiskiem wierzyciela w zakresie obu zgłoszonych przez zarzutów, uznał za niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku w ww. postępowaniu egzekucyjnym oraz stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, natomiast niedopuszczalność zarzutu stwierdzić może tylko wierzyciel. Tymczasem prawidłowym rozstrzygnięciem, w przypadku stwierdzenia przez wierzyciela niedopuszczalności zarzutu, jest uznanie tego zarzutu za niezasadny. Natomiast co do argumentów Strony podkreślono, że są one chybione. 1.11. Na ww. postanowienie zostało Strona wniosła do tutejszego Sądu skargę, w rezultacie której – wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2020 r. o sygn. akt I SA/Wr 146/20 (publ. CBOSA) – uchylono zaskarżone postanowienie, zarzucając organowi II instancji, że narusza ono prawo w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji ocenił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 141 i art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. 1.12. Na skutek skargi kasacyjnej DIAS, Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z dnia 9 marca 2021 r. o sygn. akt III FSK 2637/21 (publ. CBOSA) – uwzględnił ją, uchylając zaskarżony wyrok. Uznał, że organ egzekucyjny jest bezwzględnie związany stanowiskiem wierzyciela przy rozpoznawaniu zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Związanie to wynika wprost z art. 34 § 1 u.p.e.a. i żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje odstępstwa od tej reguły. 1.13. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, tutejszy Sąd – wyrokiem z dnia 17 lutego 2022 r. o sygn. akt I SA/Wr 678/21 (publ. CBOSA) – uchylił zaskarżone postanowienie DIAS w punkcie l, czyli w zakresie rozstrzygnięcia o uchyleniu postanowienia organu egzekucyjnego w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku i orzeczenia o uznaniu zarzutu za niezasadny, a w pozostałej części skargę oddalił. Rozstrzygając sprawę ponownie, Sąd I instancji kierował się wytycznymi i wskazówkami przedstawionymi przez NSA. Wobec niewniesienia skargi kasacyjnej przez którąkolwiek ze stron, wyrok ten stał się prawomocny. 1.14. DIAS, wykonując powyższy wyrok, postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. nr 0201-IEE1.711.249.2022.AB, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego co do uznania zarzutu nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny. 2. Postępowanie przed Sądem I instancji. 2.1. W skardze na powyższe postanowienie DIAS, Strona podniosła, że organ odwoławczy rozminął się z obowiązującymi przepisami prawa, zarzucając naruszenie przepisów art. 33 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej u.p.e.a.) poprzez błędne przyjęcie, że niedopuszczalny i niezasadny jest zarzut nieistnienia obowiązku, a także, że obowiązek jest wymagalny. Skarżąca argumentowała, że dochodzony obowiązek nie istnieje albowiem decyzje, na mocy których wystawiono tytuły wykonawcze, zostały uchylone następnie przez tutejszy Sąd, a chociaż organ odwoławczy wniósł od nich skargi kasacyjne, to na dzień złożenia skargi pozostawały one nierozpoznane. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zwrot kosztów postepowania według norm przepisanych. 2.2. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3.1. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023, poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie (odnosi bowiem się do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych). 3.2. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. 3.3. Ujmując rzecz najogólniej, sprawa dotyczy zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji w aspekcie wpływu na dalsze decyzje organów egzekucyjnych, jakie wywiera ostateczne postanowienie w przedmiocie rozpoznania przez wierzyciela zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, w którym rozstrzygnięto o jego niedopuszczalności. 3.4. Wskazując jej ramy prawne należy odnieść się do brzmienia przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a. w stanie obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., stosownie do dyspozycji normy intertemporalnej (międzyczasowej) z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070; dalej: nowelizacja u.p.e.a.), która stanowi, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji u.p.e.a. Zważywszy na treść zarzutów Strony, głównym przedmiotem rozpoznania była przesłanka dotycząca nieistnienia obowiązku, określona w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Postępowanie organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu zarzutów uregulowano w art. 34 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego dyspozycją, na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 33 § 1 pkt. 1-7, 9, 10 u.p.e.a. Ponadto, we wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. przypadkach, stanowisko to jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W ten sposób ustawodawca dokonał rozróżnienia kompetencji (uprawnień) organu egzekucyjnego i wierzyciela, na rzecz którego postępowanie jest prowadzone i w którego rękach faktycznie pozostaje jego los egzekucji. Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Konsekwentnie – w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. – gdy wierzyciel stwierdzi niedopuszczalność zarzutu organ egzekucyjny jest tym rozstrzygnięciem związany i musi je uwzględnić. Jak wyżej wskazano, kompetencja do wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu przysługuje wierzycielowi. Rola organu egzekucyjnego jest natomiast ograniczona do stosowania przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Jednak w niektórych przypadkach, wymienionych wart. 34 § 1a u.p.e.a., wydanie przez wierzyciela rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, jeśli kwestie te mają zostać rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu, toczącym się równocześnie z postępowaniem egzekucyjnym. Zobowiązany ma nadal możliwości ochrony swoich interesów w ramach środków oddziaływania prawnego na treść rozstrzygnięcia, odnoszącego się do zakresu jego obowiązków przy towarzyszącej temu równoległej ochronie interesu ogólnego, który z kolei dopuszczenie możliwości prowadzenia egzekucji orzeczenia, od którego przysługują środki zaskarżenia, uzasadnia. Wierzyciel jest zobligowany do odniesienia się do wszystkich zarzutów wniesionych przez zobowiązanego albo poprzez stwierdzenie niedopuszczalności danego zarzutu, albo poprzez ocenę zasadności zarzutu. Organ egzekucyjny, posiadając stanowisko wierzyciela, winien ustosunkować się do wniesionych zarzutów na podstawie przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. 3.5. W rozpatrywanej sprawie, po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz niezasadność zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. W zarzutach oraz zażaleniu Strona argumentowała, że nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, bowiem decyzje orzekające o jej odpowiedzialności w tym zakresie zostały – ww. wyrokami z dnia 26 września 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 554 i 555/18 – uchylone przez tutejszy Sąd, a – po ich uprawomocnieniu się z dniem 14 stycznia 2019 r. – odpisy tych orzeczeń doręczono wierzycielowi w dniu 22 stycznia 2019 r. W skardze natomiast zarzuca, że – ww. wyrokami z dnia 12 listopada 2019 r. o sygn. akt I SA/Wr 567/19 i 568/19 – tutejszy Sąd uchylił decyzje DIAS wydane w dniu 21 marca 2019 r. (nr 0201-IEW1.4123.2.2019.MW oraz nr 0201-IEW1.4121.2.2019.MW), rozstrzygające kwestię zasadności orzeczenia o odpowiedzialności Strony za zobowiązania podatkowe Spółki wynikające z dwóch ww. decyzji NUS z dnia 28 grudnia 2017 r. dotyczących tego samego przedmiotu. W tych okolicznościach - zdaniem Skarżącej - zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi na podstawie ww. decyzji nie istnieją lub są co najmniej niewymagalne. 3.6. Odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku, jak już wyżej zaznaczono, należy uwzględnić wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA z dnia 17 lutego 2022 r. o sygn. akt I SA/Wr 678/21. Związanie stanowiskiem wierzyciela wynika wprost z art. 34 § 1 u.p.e.a. i żaden przepis ustawy egzekucyjnej nie przewiduje odstępstwa od tej reguły. Oznacza to, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje stanowisko wierzyciela, dopóty organ egzekucyjny jest nim związany. Okoliczności, mające wpływ na postępowanie egzekucyjne, które wystąpiły po wniesieniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i po upływie terminu do ich wniesienia, mogą być uwzględnione przy zastosowaniu innych instytucji prawnych, przewidzianych w u.p.e.a. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów zobowiązany może żądać umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Taka przesłanka nie wystąpiła w sprawie. NSA przesądził również, że w stanie faktycznym sprawy brak wymagalności obowiązku występuje – w świetle art. 33 § 1, art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – tylko w razie definitywnego jego ustania i tylko w takim przypadku egzekucja byłaby bezprzedmiotowa. Ten przymiot nie występuje jednak w razie czasowego wstrzymania wykonania aktu, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, będącego podstawą wszczęcia egzekucji. To bowiem – w myśl art. 56 § 1 pkt 1) u.p.e.a. – stanowi tylko podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zarzut nieistnienia obowiązku został już negatywnie oceniony przez NSA w ww. wyroku z dnia 9 marca 2021 r., którego zalecenia zrealizował najpierw tutejszy Sąd w swoim prawomocnym wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., a następnie DIAS, wydając postanowienie, które objęte jest skargą rozpatrywaną przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Słusznie zatem organ odwoławczy zarzuca, że Skarżąca pomija istnienie ww. wyroku NSA z dnia 9 marca 2021 r. i dokonaną w nim wykładnią prawa, którą tutejszy Sąd – wydając wyrok z dnia 17 lutego 2022 r. w ramach ponownego rozpoznania sprawy – był związany stosownie do dyspozycji przepisu art. 190 p.p.s.a. Podobnie też – jak DIAS – w myśl dyspozycji przepisu art. 153 w związku z art. 170 i art. 171 p.p.s.a., związany był oceną prawną i wskazaniami tutejszego Sądu co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., gdy ten – na skutek braku skargi kasacyjnej którejkolwiek ze stron – stał się już prawomocny. 3.7. Przyznając rację stanowisku DIAS, w podsumowaniu pozostaje powtórzyć pogląd wyrażony w końcowym fragmencie uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia. Zatem, skoro wierzyciel stwierdził niedopuszczalność zarzutu, ponieważ zarzut był rozpatrzony w innym postępowaniu (w decyzji nakładającej obowiązek), słusznie postąpił organ egzekucyjny, oddalając zarzut. Związanie stanowiskiem wierzyciela rozciąga się na konieczność wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, jeżeli niedopuszczalność stwierdził wierzyciel. Gdy stan faktyczny sprawy wypełnia hipotezę unormowania zawartego w art. 34 § 1a u.p.e.a., wówczas ani wierzyciel, ani organ egzekucyjny, ani też organ odwoławczy, nie rozstrzygają o zasadności zarzutu. Charakter prawny postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu, wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była, jest albo będzie przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu, dotyczącym tego samego obowiązku. Co istotne, stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia nie o nieuwzględnieniu zarzutu, lecz o stwierdzeniu jego niedopuszczalności (por. powoływane już przez DIAS wyroki NSA z dnia 22 maja 2014 r., II FSK 1473/12; 18 lipca 2018 r. II FSK 1775/16 oraz 19 lipca 2019 r., II FSK 2450/17 – publ. w CBOSA). Słusznie zatem DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego co do uznania za niedopuszczalny zgłoszonego przez Stronę w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzutu nieistnienia obowiązku. 3.8. Zważywszy na ww. okoliczności, zarzuty Skarżącej uznano za nietrafione, wobec czego – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalono skargę, jako niezasadną. 3.9. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 grudnia 2022
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Andrzej Cichoń Jarosław Horobiowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marta Semiczek
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
art. 33 par. 1 pkt 1 i 2, 34 par. 1a i par. 4, 56 par. 1 pkt 1, 59 par. 1 pkt 2 · Dz.U. 2019 poz. 1438
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III FZ 258/23 · 6 czerwca 2023
Postanowienie NSA z 6 czerwca 2023 r., III FZ 258/23 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III FSK 2646/21 · 6 czerwca 2023
Wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., III FSK 2646/21 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III FSK 3128/21 · 6 czerwca 2023
Wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., III FSK 3128/21 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny