I SA/Wr 956/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżący, zastępowany przez radcę prawnego, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie ma majątku ani oszczędności. Posiada jedynie zobowiązania wobec urzędów skarbowych i celnych oraz zobowiązania kredytowe. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci (ur. w [...] i [...] r.). Nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych poza wierzytelnością w kwocie 50.000 zł, której dochodzi w sądzie. Żona prowadzi firmę [...], która dopiero się rozwija, nie ma majątku, natomiast ma zaciągnięty kredyt. Rachunki bankowe skarżącego zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Rubryka dotycząca dochodów została zakreślona. jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: kredyt bankowy w wysokości 1.000.000 zł, pożyczki od rodziny oraz zobowiązania wobec urzędu skarbowego i urzędów celnych. Z akt sprawy wynika nadto, że wnioskodawca ma z żoną ustanowioną rozdzielność majątkową oraz że zaciągnął u rodziny pożyczkę na 5.000 zł na opłaty sądowe. Bez odpowiedzi pozostało wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wnioskodawca uiścił na rachunek Sądu tytułem wpisów sądowych w sprawach I SA/Wr 953-955/17 oraz I SA/Wr 1120/17 kwotę 4.561 zł, która została odpowiednio została rozdysponowana do ww. spraw. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną rozpoznania wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z przytoczonej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W takich też okolicznościach w niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Zaznaczyć przy tym wypada, iż wprawdzie z art. 255 p.p.s.a. wynika, że wezwanie to należy skierować dopiero, gdy dane udostępnione na urzędowym formularzu budzą wątpliwości, jednakże wnioskodawca udzielił już częściowych informacji na niekompletnej kopii oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, stosowanego w procedurze cywilnej. Kierując się zatem ekonomiką procesową referendarz wzywając do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie go na formularzu stosowanym w procedurze sądowoadministracyjnej wezwał jednocześnie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Powtórzenia wymaga, iż to skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i to na nim ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Tymczasem na urzędowym formularzu podane zostały tylko wybiórcze dane i nie podjęto nawet próby odniesienia się choćby w części do skierowanego wezwania. Nie podano źródła ani wysokości dochodów (wnioskodawca zdawkowo tylko wspomniał, że żona rozpoczęła prowadzenie firmy [...]) czy kwot stałych miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego mimo, że wnioskodawca nie tylko był do tego wezwany na podstawie art. 255 p.p.s.a., ale wymagają już tego pouczenia na urzędowym formularzu przedmiotowego wniosku. Co istotne, w sprawie skarżącego zastępuje radca prawny, który powinien mieć świadomość wymogów stawianych w procedurze przyznania prawa pomocy. Poza tym pełnomocnik nie sfomułował wniosku o przedłużenie terminu do zastosowania się do drugiej części wezwania, dotyczącej złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W takich okolicznościach, zdaniem referendarza, brak jest jakiekolwiek chęci współpracy ze strony wnioskodawcy, który – co wymaga zaakcentowania – ubiega się o wsparcie ze strony Skarbu Państwa. W tym stanie rzeczy nie było jakichkolwiek podstaw do dokonania oceny zasadności przedmiotowego wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.