Sygnatura
I SA/Wr 874/25
Wyrok WSA we Wrocławiu z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Wr 874/25 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Wynik
*Oddalono skargę w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 11 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz- Rajchman, Sędzia WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant: starszy sekretarz sądowy Paweł Poźniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 11 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi R. K na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 października 2025 r . nr 0201-IEW2.4123.18.2025 w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za m-ce: X i XI/2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej DIAS, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bystrzycy Kłodzkiej (dalej NUS, organ I instancji) z dnia 17 października 2025 r. nr 0201-SEW.4123.18.2025, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności R. K. (Strona, Skarżący), jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe S. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) z tytułu podatku od towarów i usług za X i XI 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, w części dotyczące kosztów upomnienia DIAS uchylił zaskarżona decyzje i umorzył postępowanie. Z akt sprawy wynika, że Spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym w Bystrzycy Kłodzkiej miesięczne deklaracje podatkowe VAT-7 za: • październik 2022 r. - deklaracja złożona 25 listopada 2022 r. - wykazany podatek do zapłaty w kwocie 2.473,00 zł, • listopad 2022 r. - deklaracja złożona 27 grudnia 2022 r. - wykazany podatek do zapłaty w kwocie 2.629,00 zł. W związku z nieuregulowaniem zobowiązania za październik 2022 r., organ I instancji po uprzednim skierowaniu upomnienia wszczął wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] r. z 27 grudnia 2022 r, na poczet zaległości 6 marca 2023 r. Spółka wpłaciła 1.000 zł, którą zaliczono na poczet należności głównej w kwocie 941,04 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 42,96 zł oraz koszty upomnienia w wysokości 16,00 zł. Kwota pozostająca do zapłaty wynikająca z deklaracji VAT-7 za październik 2022 r. na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiła 1.531,96 zł, odsetki 611,00 zł. W związku z nieuregulowaniem zobowiązania za listopad 2022 r. organ I instancji po uprzednim skierowaniu upomnienia wszczął wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 11 stycznia 2023 r. 25 stycznia 2023 r. wpłynęła korekta deklaracji zwiększająca kwotę podatku do zapłaty do kwoty 2.637,00 zł i w związku z tym został zmieniony tytuł wykonawczy. Brak wpłat na poczet zaległości. Kwota zaległości wynikająca z deklaracji VAT-7 za listopad 2022 r. na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiła 2.637,00 zł, odsetki 1.013,00 zł. NUS postanowieniem z 21 marca 2025 r. wszczął z urzędu wobec Skarżącego postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej, jako osoby trzeciej - członka zarządu Spółki, za ww. zaległości podatkowe i koszty upomnienia. Decyzją z 21 lipca 2025 r. nr 0203-SER.4123.1.2025.12 Naczelnik Urzędu orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej R. K., jako członka zarządu S. Spółka z o.o., za zaległości podatkowe Spółki z tytułu niezapłaconego podatku od towarów i usług za: październik i listopad 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwotach wskazanych na wstępie niniejszej odpowiedzi na skargę. Decyzję doręczono Stronie 22 lipca 2025 r. Ustalając czas właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości organ pierwszej instancji wskazał, że upływał on w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję w zarządzie Spółki. Wniosek taki nie został w ogóle złożony. Uznano również, że nie Skarżący nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki oraz nie wskazał majątku, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości objętych postępowaniem Decyzją z 17 października 2025 r. nr 0201-IEW2.4120.8.2025 DIAS utrzymał w mocy decyzję NUS orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego (Strona, Skarżący), jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe S. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) z tytułu podatku od towarów i usług za X i XI 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia, w części dotyczące kosztów upomnienia DIAS uchylił zaskarżona decyzje i umorzył postępowanie, wskazując, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują orzekania odpowiedzialności za koszty upomnienia. Zdaniem DIAS organ I instancji wykazał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wyłączałyby odpowiedzialność, odniósł się zarówno do istnienia zaległości podatkowych, jak i pełnienia funkcji członka zarządu w czasie, gdy upływały terminy płatności orzeczonych zobowiązań podatkowych. Przywołał także zdarzenia, które jednoznacznie potwierdziły bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. DIAS wskazał, że mimo, że termin złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości upływał w okresie zagrożenia epidemiologicznego, nie miało ono wpływu ma sprawę ponieważ z akt wynika, że dochodu spółki w tym czasie stale rósł, a Spółka przestała wykazywać stratę. DIAS wskazał, że Skarżący jako członek zarządu spółki był zobowiązany do posiadania wiedzy na temat Spółki, i żadne okoliczności tego nie wyłączają. Od powyższej decyzji Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił: 1. Naruszenie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej O.p.) - poprzez błędne przyjęcie niewypłacalności i przypisanie winy w niezgłoszeniu upadłości, w sytuacji udowodnionej niemożności działania i należytej staranności; 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. - poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez bezkrytyczne oparcie ustaleń na fałszywych oświadczeniach drugiego wspólnika oraz pominięcie dowodów celowego ukrycia majątku i paraliżu zarządu; 3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 155zzra ust 1 z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 764 ze zm., dalej ustawa COVID-19) poprzez zaniechanie zastosowania ustawowego domniemania, że niewypłacalność powstała z powodu epidemii, co z mocy prawa wyłącza jego winę i zawiesza bieg terminu do złożenia wniosku o upadłość; 4. naruszenie art. 208 i 293 z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 18 ze zm., dalej k.s.h.) oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego i niezbadanie faktycznego paraliżu zarządu i odcięcia go od Spółki przez drugiego wspólnika, Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł: 1. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, 2. o umorzenie postępowania w całości, z uwagi na brak wypełnienia przesłanek odpowiedzialności z art. 116 O.p., 3. zasądzenie kosztów postępowania od organu podatkowego na jego rzecz. W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W dalszych pismach procesowych Skarżący podtrzymał swoją argumentację, wskazująca na brak wykazania bezskuteczności egzekucji, brak możliwości kontaktu z Prezesem Zarządu, wady postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.; dalej: u.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Główna kwestia sporna w sprawie dotyczyła oceny wystąpienia przesłanek z art. 116 O.p., które uprawniałyby organy podatkowe do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową Spółki. W tym punkcie rozważań wskazać należy, że granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej określają przepisy rozdziału 15 działu III O.p. W myśl art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.). Stosownie do art. 108 § 2 pkt 2) lit. a) i lit. b) O.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz przed dniem odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta. W niniejszej sprawie żadna z tych przeszkód w chwili wszczęcia przedmiotowego postępowania jednak nie wystąpiła. Zgodnie z przepisem art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2020 r. poz. 814 ze zm. dalej ustawa Pr.) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie Pr., albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje, między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Z treści powołanego przepisu wynika, że przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które – jeśli zaistnieją – wyłączają możliwość orzekania o tej odpowiedzialności. Podkreślić należy, że rzeczą organów podatkowych jest wykazanie: istnienia zaległości podatkowej spółki, faktu pełnienia przez osobę obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i w którym zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową (art. 116 § 2 O.p.) oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki (art. 116 § 1 O.p.). Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość spółki, albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1), albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). Za prawidłowe należy uznać ustalenia organu II instancji w zakresie momentu właściwego do ogłoszenia upadłości Spółki. Pojęcie "właściwego czasu" nie zostało zdefiniowane w przepisach O.p. W kontekście art. 116 § 1 pkt 1 O.p. właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość należy oceniać poprzez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności, użytego w ustawie u.p.u. i wskazanych w tej ustawie terminów, oznaczonych dla upadłego (jego organów) do zgłoszenia wniosku o upadłość. Zgodnie z art. 10 u.p.u., upadłość ogłasza się wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.u. dłużnik jest niewypłacalny, jeśli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Natomiast, jak stanowi art. 11 ust 1a u.p.u., "Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące." Z kolei z art. 11 ust. 2 u.p.u. wynika, że dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2 u.p.u.). Wniosek o upadłość musi być bowiem złożony w terminie, który nie niweczy celu postępowania upadłościowego, jakim jest ochrona interesów wierzycieli. "Czas właściwy" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, należy interpretować także z uwzględnieniem funkcji oraz celu, jakiemu ma służyć art. 116 O.p. Z tego punktu widzenia istotnym jest zapobieżenie dowolnemu i wybiórczemu zaspokajaniu przez dłużnika jednych wierzycieli kosztem innych. Zatem "czas właściwy" to czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2017 r., I SA/Po 286/17, publ. CBOSA). W ocenie Sądu, organ drugiej instancji prawidłowo wskazał, ustalając termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, na dzień najpóźniej do 16 października 2022 r. Jako moment niewypłacalności należy zatem ustalić 16 września 2022 r. czyli dzień, w którym opóźnienie w wykonaniu wyżej opisanych nieuregulowanych zobowiązań pieniężnych Spółki wobec ZUS za maj 2022 r. z terminem płatności 15 czerwca 2022 r. przekroczyło trzymiesięczny okres. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony do sytuacji wyjątkowych, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań." (wyrok NSA z 21.09.2022 r., III FSK 1063/21, LEX nr 3426838). Należy wskazać, że zgodnie z art. 201 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej KSH), członek zarządu jest jedyną osobą zarówno uprawnioną, jak i zobowiązaną do prowadzenia spraw Spółki. Z jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów Spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów (por. wyroki SN z dnia: 2 października 2008 r., I UK 39/08, LEX nr 575194; 24 września 2008 r., II CSK 142/08, LEX nr 470009; 11 marca 2008 r., II CSK 545/07, LEX nr 385597; 16 stycznia 2008 r., IV CSK 430/07, LEX nr 487532). Członek zarządu, jako osoba odpowiedzialna za prowadzenie spraw Spółki, powinien orientować się w bieżącym stanie jej finansów, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego Spółki i ciążących na niej zobowiązań tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym do sytuacji zadłużenia Spółki oraz stanu jej niewypłacalności. Strona powinna zatem, z racji pełnienia funkcji członka zarządu Spółki, mieć także świadomość powstających zobowiązań podatkowych i dopilnować ich realizacji. Błędne jest też stanowisko strony, że tylko przez Prezes Zarzadu mógł złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, z przepisów prawa upadłościowego tj. art. 20 ust.2 pkt 2 u.p.u. wynika, że może to zrobić każdy członek zarządu bez względu na to czy ma uprawnienia do samodzielnej reprezentacji. Sąd zauważa tez ze wyniki przedstawionych badań lekarskich nie potwierdzają braku możliwości działania za spółkę. Niezależnie od tego należy wskazać, że w przeciwieństwie do przepisów KSH, przepisy o odpowiedzialności członka zarządu w Ordynacji podatkowej oparte są na tak zwanej zasadzie ryzyka, a nie na zasadzie winy. Osoba, która godzi się pełnić funkcję członka zarządu, przyjmuje na siebie ryzyko, że będzie odpowiadała za zobowiązania podatkowe. Od tego ryzyka może się uwolnić tylko w jeden sposób - zgłaszając w terminie wniosek o ogłoszenie upadłości, czyli nadzorując sprawy Spółki i prawidłowo je prowadząc. Jeżeli taki wniosek nie został zgłoszony, członek zarządu odpowiada za zobowiązania Spółki, chyba że wykaże, że obiektywnie nie ponosi winy, ale nie w powstaniu zaległości, tylko w tym, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości. "Wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak świadomości, ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, a rozważając kryterium winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Niezgłoszenie upadłości na skutek subiektywnej oceny, że właściwym czasem do zgłoszenia takiego wniosku był czas poza kadencją danego członka, nie może być zaaprobowane jako zachowanie osoby starannej w dbaniu o swoje interesy." (Wyrok WSA w Poznaniu z 21.03.2024 r., I SA/Po 977/22, LEX nr 3700732.) "Przy ocenie zaistnienia przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu, stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., wskazuje się, iż brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych." (Wyrok NSA z 14.12.2023 r., III FSK 3389/21, LEX nr 3695589.) "Przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa. Dla wykazania ww. przesłanki egzoneracyjnej nie wystarczy bowiem subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych. Członek zarządu powinien bowiem orientować się w sprawach podmiotu, którym zarządza, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązań tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych i do sytuacji zadłużenia spółki oraz stanu jej niewypłacalności. Taka jest bowiem rola osób, którym powierzono prowadzenie spraw spółki." (Wyrok WSA w Gdańsku z 3.10.2023 r., I SA/Gd 497/23, LEX nr 3620031.). Celem normy z art. 116 O.p. jest ustanowienie odpowiedzialności o charakterze posiłkowym członka zarządu w spółce wskazanej w tym przepisie, której podstawą jest sam fakt pełnienia tej funkcji. Dlatego też przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria, to jest spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lipca 2008 r., I SA/Kr 1249/07, publ. CBOSA). Jeżeli członek zarządu funkcję tę przyjął, to ponosi odpowiedzialność za prowadzenie spraw Spółki i winę za niedopełnienie ciążących na nim obowiązków. Jeżeli Skarżący nie podejmował działań związanych z zarządzaniem Spółką, to zrezygnował nie tylko z wypełniania swoich uprawnień, ale przede wszystkim zrezygnował z wypełniania swoich obowiązków, czego konsekwencje ponosi. Bez znaczenia dla odpowiedzialności Skarżącego jest przy tym to, czy z pełnienia funkcji członka zarządu czerpał jakiekolwiek korzyści majątkowe. W niniejszej sprawie Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że zachodziły jakiekolwiek przeszkody do tego, żeby mógł taki wniosek złożyć w terminie. Przedstawione przez Skarżącego dowody braku możliwości kontaktu z Prezesem Zarządu dotyczą późniejszego okresu, niż wskazany przez organ termin złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie istniały żadne formalne ani faktyczne przeszkody, aby, po pierwsze, domagał się wglądu w sprawy Spółki, po drugie, żeby zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości. Słusznie zatem przyjęły organy podatkowe, że Skarżący, pełniąc funkcję członka zarządu, nie dołożył należytej staranności i dbałości o interesy zarządzanej przez niego Spółki, nie złożył bowiem w terminie wymaganym prawem wniosku o jej upadłość, a na etapie badania przesłanek związanych z orzeczeniem o jego odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości Spółki, nie przedstawił żadnych argumentów, które świadczyłyby o braku jego winy w tym zakresie. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia okoliczności wyłączających winę Skarżącego. Z treści złożonej przez Skarżącego rezygnacji wynika również, że jej powodem był brak czasu dla działań na rzecz Spółki i konieczność szukania pracy zarobkowej, a nie brak kontaktu z Prezesem zarządu. W niniejszej sprawie nie zachodzi również druga z wymienionych przesłanek egzoneracyjnych, tj. wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Pomimo zawiadomienia (już w samym postanowieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie) przez organy podatkowe o ustawowej możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za dług podatkowy Spółki, Skarżący nie podjął skutecznej inicjatywy dowodowej, która mogłaby wskazywać na zaistnienie przesłanki wymienionej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Strona nie wskazała zresztą istnienia innych składników majątku Spółki niż te, o których wiedzę organy uzyskały z innych ww. źródeł. Samo powołanie się na uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] października 2022 r., gdzie opisano majątek Spółki, bez wskazania położenia tego majątku w trakcie egzekucji, nie można uznać za skuteczne. Podsumowując, Sąd stwierdza, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność Skarżącego jako członka zarządu Spółki. Terminy płatności zobowiązań podatkowych, które - wobec ich nieuregulowania - przekształciły się w zaległości podatkowe, przypadały na okres, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Prowadzona wobec Spółki egzekucja nie przyniosła skutku w postaci wyegzekwowania należności. W ocenie Sądu, domniemanie, że przesłanki do ogłoszenia upadłości wystąpiła z uwagi na epidemie COVID zostało obalone przez organy. Z akt sprawy wynika bowiem ze w tym czasie dochody Spółki systematycznie rosły, a spadać zaczęły dopiero po wystąpieniu podstawy do ogłoszenia upadłości. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie odpowiedzialności. Ocena ta, przy braku stwierdzenia uchybień procesowych, związanych z samą procedurą orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, przesądziła o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w której starannie rozpatrzono zgromadzony materiał dowodowy i omówiono wszystkie istotne dla sprawy aspekty prawne. W ocenie Sądu, organy podatkowe zgromadziły kompletny materiał dowodowy przy zapewnieniu Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Materiał dowodowy oceniły w sposób swobodny, lecz nie dowolny, dokonując na jego podstawie właściwych ustaleń, których Skarżącemu nie udało się skutecznie podważyć. Sąd nie stwierdził po stronie organów obu instancji uchybień w zakresie przepisów prawa procesowego, zwłaszcza takich, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo zastosowano także normy prawa materialnego. Organ nie naruszył również zasad prowadzenia postępowania dowodowego, albowiem zebrany materiał dowodowy był wystarczający i zupełny do stwierdzenia okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Z uwagi na brak zasadności zgłoszonych zarzutów oraz wobec niedopatrzenia się jakichkolwiek mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego lub procesowego, a tym bardziej o charakterze istotnym, skargę – jako nieuzasadnioną – na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
- Hasła tematyczne
- Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Skarbowej
- Sędziowie
- Dagmara Stankiewicz-Rajchman Iwona Solatycka /sprawozdawca/ Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
art. 116 · Dz.U. 2025 poz. 111
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Bd 356/26 · 11 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Bd 356/26 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygnatura: I SA/Wr 123/26 · 11 sierpnia 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Wr 123/26 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygnatura: I SA/Gd 388/26 · 11 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Gd 388/26 – odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny