I SA/Wr 866/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Skarżący K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu podał, że ma [...] lata, jest osobą schorowaną, uzyskuje emeryturę w kwocie 1.935,10 zł, która starcza mu ledwo na przeżycie. Od 2008 r. jest pod opieką między innymi [...]. Nie jest w pełni samodzielny, nie porusza się samodzielnie i wymaga opieki. Środki, które posiada, przeznaczane są na zakup pampersów, leki urologiczne, krążeniowe i dentystę. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że jest właścicielem poniemieckiego domu "po powodzi" o powierzchni około 80 m² i wartości około 74.000 zł, i nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił: koszt zakupu gazu butlowego w kwocie 54 zł (raz na około 3 miesiące), opłata za wodę - 112,08 zł (za 5 miesięcy), opłata za energię - 276,11 zł (za 6 miesięcy), opłata za wywóz śmieci – 44,80 zł, opłata za telefon - średnio 90 zł, opłata za internet - 49,91 zł, podatek - 736 zł rocznie, koszt zakupu węgla - 735 zł rocznie i koksu - 1.553 zł rocznie oraz koszty leczenia - około 1.000 zł rocznie. Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych w sprawie wynika, ponad dane wskazane we wniosku, że razem ze skarżącym mieszka jego córka (ur. w [...] r.), która jest zarejestrowana jako bezrobotna od listopada 2010 r. W roku 2015 i 2016 wnioskodawca uzyskał z emerytury dochód w kwocie 24.704,64 zł oraz 24.826,24 zł. Nadto wnioskując strona udokumentowała ponoszenie kosztu zakupu leków i produktów medycznych. W dniu na rachunku bankowym, na który wpływa emerytura skarżącego znajdowała się kwota 5.348,66 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów postępowania sądowego można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania sądowego jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, którymi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Świadczą o tym z jednej strony wysokość jego dochodu, brak majątku podlegającego spieniężeniu, oraz z drugiej strony, udokumentowane przy okazji rozpoznawanego wniosku, wydatki jego dwuosobowego gospodarstwa domowego, zwiększone w związku z wiekiem i stanem zdrowia strony. Oceny tej nie zmienia wykazana przez skarżącego kwota oszczędności, którą uznać należy za konieczne zabezpieczenie wydatków na utrzymanie konieczne osoby fizycznej w wieku, stanie zdrowia i sytuacji materialnej oraz rodzinnej skarżącego, uzyskującego bieżący dochód w kwocie 1.935,10 zł. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.