Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wr 838/22

I SA/Wr 838/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-06-06

Wynik

*Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
6 czerwca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Horobiowski, sędzia WSA Andrzej Cichoń, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr SKO/41/CP-19/2022 w przedmiocie opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z 26 kwietnia 2022 nr PO.3137.4.130.2022.MW; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze na rzecz strony skarżącej kwotę 143 (słownie: sto czterdzieści trzy) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. (dalej Burmistrz, Organ I instancji) z 26 kwietnia 2022 r. nr PO.3137.4.130.2022.MW o nałożeniu na Spółdzielnię Mieszkaniową z siedzibą w B. ul. [...] (dalej Strona Skarżąca), opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. (dalej nieruchomość) za miesiąc marzec 2022 r. w wysokości 3.552,00 zł. Organ I instancji wskazał, że w dniach 14 października 2021 r. oraz 17 marca 2022 r. zgodnie z umową nr [...] zawartą w dniu 29 stycznia 2021 r., firma odbierająca odpady tj. G. Sp. z o.o. w B. (dalej G.) przeprowadziła kontrolę zgodności odbieranych odpadów komunalnych ze złożoną przez Spółdzielnię deklaracją o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uchwałą NR [...] Rady Miejskiej w B. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta i gminy B. Stwierdzono, iż na nieruchomości nie dopełniono obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na tę okoliczność firma odbierająca odpady sporządziła protokoły: Protokół nr [...] spisany w dniu 14 października 2021r. oraz Protokół nr [...] spisany w dniu 17 marca 2022r. Na potwierdzenie powyższego została wykonana dokumentacja zdjęciowa. O zaistniałym przypadku powiadomiony został Burmistrz oraz Strona W tej sytuacji Burmistrz uznał, iż zaistniały przesłanki faktyczne i prawne do wszczęcia, na podstawie art. 6ka ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888 t.j. — dalej jako u.p.c.g.), postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z § 1 pkt. 3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie wyboru metody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności oraz ustalenia stawki takiej opłaty, stawka opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosi 48,00 zł od każdej osoby zamieszkującej daną nieruchomość. Zatem opłatę określono w wysokości 3.552,00 zł, stanowiącej iloczyn liczby osób zamieszkujących nieruchomość (74 osób), stawki opłaty (48,00 zł) oraz liczby miesięcy (marzec 2022 r.). W odwołaniu od tej decyzji Strona zarzuciła 1. naruszenie art. 6ka ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 3 u.c.p.g. oraz w zw. z 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2020 roku w sprawie wyboru metody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opiaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Doi. z 2020 r., poz. [...]) — przez bezpodstawne ich zastosowanie; 2. naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 t.j. dalej: O.p.) w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przez niewskazanie podstaw faktycznych decyzji, w szczególności co do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; 3. naruszenie art. 282b § 1 i § 4 O.p. i art. 289 § 1 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 UŚ przez niezawiadomienie kontrolowanego przez organ kontroli podatkowej przed terminem kontroli; 4. naruszenie art. 285 § 1 O.p. przez dokonanie kontroli bez czynnego udziału kontrolowanego; 5. sporządzenie protokołów z czynności oględzin, o których mowa w art. 289 1 O.p. bez podpisów osób sporządzających te dokumenty; 6. naruszenie art. 290 § 1, 2, 4 i 6 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przez brak protokołów kontroli; ewentualnie, w przypadku uznania protokołów organu za protokoły kontroli sporządzenie ich w formie niezgodnej z wymogami określonymi w art. 290 § 2 O.p., oraz niedoręczenie kontrolowanemu pełnej dokumentacji z czynności kontrolnych tj. protokołu kontroli oraz załączników do protokołu z oględzin (brak zdjęć); 7. naruszenie art. 291 O.p. przez uniemożliwienie kontrolowanemu złożenia zastrzeżeń do protokołów kontroli; 8. naruszenie art. 281 O.p. i art. 283 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przez dokonanie kontroli przez podmiot niebędący organem kontroli podatkowej, jak również przez osoby nieposiadające upoważnienia do wykonania czynności kontrolnych; 9. naruszenie § 7 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2020 roku w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy B. (Dz. Urz. Woj. Doi. z 2020 r., poz. [...] dalej: Regulamin) przez niewykazanie przekroczenia 5% udziału masowego innych frakcji w stosunku do pobranej reprezentatywnej próby oraz nie wykazanie reprezentatywnej próby, w szczególności, co do jej masy; 10. naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 i art. 124 O.p. w zw. z art.6q ust. 1 u.c.p.g. tj. zasad postępowania podatkowego: a) zasady legalizmu, b) zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, c) zasady prawdy obiektywnej, d) zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, e) zasady przekonywania strony postępowania. Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz odwołującego się kosztów postępowania wg norm przepisanych. SKO utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że z akt niniejszej sprawy (w tym dokumentacji fotograficznej) wynika, że podczas odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości pracownicy G. ujawnili i udokumentowali w dniu 14 października 2021 r. w pojemniku na odpady zmieszane zawartość innych frakcji w ilości ponad 5% udziału masowego o pobranej reprezentacyjnej próby. O fakcie tym pismem z dnia 22 października 2022 został powiadomiony Prezes Spółdzielni Mieszkaniowej ul. [...] w B. W dniu 17 marca 2022 r. podmiot wywożący odpady ponownie ujawnił nieprawidłowości, tym razem w pojemnikach posegregacyjnych tzw. odpady zmieszane ujawniono odpady: papier, MiTSZ, szkło, bio (protokół [...]- w aktach sprawy). W odpowiedzi na pismo organu I instancji G. wskazało, że -jako wykonawca Umowy zgodnie z zapisami Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) - informuje właściciela nieruchomości o niedopełnieniu selektywnej zbiórki odpadów przez naklejenie na pojemniku, w którym znajdowały się niewłaściwe posortowane odpady naklejki w kolorze czerwonym o treści "Zła segregacja", oraz pisemne powiadomienie zarządcy danego budynku. Zgodnie z Zarządzeniem Nr 54/2019 Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 9 kwietnia 2019 r w sprawie procedury kontroli realizacji obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi na ternie Gminy B. nie posiada uprawnień do przeprowadzenia kontroli. Przekazywane informacje o niedopełnieniu selektywnej zbiórki odpadów na danej nieruchomości są podstawą do dokonania kontroli przez uprawnione osoby wymienione w ww. rozporządzeniu. Zgodnie z § 7 ust.2 Regulaminu Utrzymania Czystości i Porządku na terenie gminy B., podczas kontroli w zakresie zbierania odpadów komunalnych przyjęto sposób pozyskiwania 5% próby reprezentacyjnej w sposób objętościowy, przez każdorazowe sprawdzenie pojemnika na odpady komunalne oraz sporządzenie dokumentacji zdjęciowej. Jako jednostkę przyjęto objętość worka/pojemnika poszczególnych frakcjach udostępnianych do odebrania. Dokumenty dot. przeprowadzonych kontroli przekazywane są w na bieżąco. Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. Kolegium zwróciło się do organu I instancji z wezwaniem do uzupełnienia akt sprawy. W odpowiedzi, G. wskazało, że - kontrolowane wiaty śmietnikowe znajdujące się przy nieruchomościach budynków [...] i [...] oraz [...], nie określają lokalizacji oraz oznaczenia miejsca do gromadzenia odpadów przez właściciela nieruchomości, co stanowi jego obowiązek, dlatego też zostały przypisane do przedmiotowych nieruchomości. Ponadto w tym samym terminie przeprowadzono kontrole w wyniku, której w wiacie śmietnikowej zlokalizowanej przy ulicy [...] stwierdzono, również niewłaściwie posortowane odpady. W związku z powyższym niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów dotyczy wskazanych wiat śmietnikowych należących do zarządcy nieruchomości: [..., [...] oraz [...] oraz [...] i [...]. - wskazany w Protokole nr [...] z dnia 17 marca odpad MiTSZ jest skrótem od nazwy odpadu Metale i Tworzywa Sztuczne. - w odniesieniu protokołów z dnia 17 marca 2022 r. oraz 14 października 2021 r. iż przy odbiorze odpadów zachowane są procedury kontrolne polegające na każdorazowym sprawdzeniu zawartości pojemnika na zmieszane odpady komunalne (posegregacyjne) w których wykazano odpady podlegające obowiązkowi selektywnego zbierania tj.: papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło oraz bio. Udział tychże odpadów stanowił ponad 5 % udziału masowego w badanej próbie reprezentacyjnej przyjętej w sposób objętościowy przez sprawdzenie każdorazowo worków o pojemności 60l zgromadzonych w pojemniku w ilości od 3 do 4 szt. udostępnionych do odebrania. W ocenie SKO wobec otrzymania powiadomienia o niedopełnieniu przez skarżącą obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, prawidłowo organ I instancji, wszczął z urzędu postępowanie wobec skarżącej w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a po jego przeprowadzeniu wydał decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za marzec 2022 r. (kiedy to odpady zostały ujawnione), stosując stawkę podwyższoną. W ocenie SKO art. 6ka ust. 1-3 u.c.p.g. jasno wskazuje, iż postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wszczyna się na podstawie "powiadomienia" przez podmiot odbierający odpady komunalne. Takie powiadomienie, nazwane przez ten podmiot: protokołem, jest wewnętrznym dokumentem, co do którego nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej odnośnie sporządzania protokołów z czynności, gdyż podmiot dokonujący powiadomienia nie jest organem, lecz jedynie podmiotem odbierającym odpady. Za niezasadny uznało SKO także zarzut naruszenia § 7 ust. 2 uchwały nr [...], podobnie przytaczając w tym zakresie wyjaśnienia G. W ocenie kolegium fakt nieselektywnego zbierania odpadów komunalnych potwierdza dokumentacja zdjęciowa i powiadomienie podmiotu odbierającego odpady. Stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 5 u.c.p.g. selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmuje co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. Do odpadów zmieszanych należy wrzucać odpady, których nie można posegregować. W ocenie Kolegium, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że papieru, metali i tworzyw sztucznych, szkła, odpadów bio nie można wrzucać do pojemnika na odpady zmieszane, posegregacyjne, gdyż są to właśnie odpady podlegające segregacji. W ocenie Kolegium, organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania. Podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.), zaś jego spójna i logiczna ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu. W ocenie skarżącej SKO pominęło ocenę przepisów postępowania podatkowego, zwłaszcza w zakresie procedury kontrolnej dokonywanej przez właściwy organ I instancji Bez znaczenia, jak się wydaje, było dla organu II instancji kto tej kontroli dokonywał, czy we właściwym trybie, w jaki sposób, jak dokonywał ustaleń i według jakich kryteriów. Organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentacji zdjęciowej wykonanej w toku sprawdzenia stanu pojemników do gromadzenia odpadów wskazując, że w ten sposób G. udokumentowało ponad 5% udziału masowego innych frakcji w stosunku do reprezentatywnej próby. Bezsprzecznie masa to pewna wartość dająca się ocenić miernikiem masy np. kilogramami (ciężar), czy też m’ lub litrami (objętość). Z pewnością nie można udziału masowego stwierdzić na podstawie wykonanego zdjęcia. Kuriozalność takiej oceny dowodu jest oczywista. Ponadto SKO dało wiarę oświadczeniu G. zawartemu w piśmie z dnia 20 czerwca 2022 roku, iż "przy odbiorze odpadów zachowane są procedury kontrolne [...], udział tychże odpadów stanowi ponad 5% udziału masowego w badanej próbie reprezentacyjnej przyjętej w sposób objętościowy przez sprawdzenie każdorazowo worków o pojemności 60 litrów zgromadzonych w pojemniku w ilości od 3 do 4 szt. udostępnionych do odebrania". Pomijając już nawet fakt, iż jest to jednostronne oświadczenie nie mogące stanowić dowodu, należy zauważyć brak precyzji w określeniu przez G. sposobu ustalania udziału masowego pond 5%, które nie budziło wątpliwości organu II instancji Nie jest bowiem jasne w jaki sposób kontrolujący dokonuje sprawdzenia - czy chodzi o worki, w których są już zgromadzone odpady następnie wrzucone do pojemnika, czy może chodzi o odpady gromadzone w workach zamiast w pojemnikach. Skarżąca gromadzi odpady w pojemnikach o pojemności 1.100 litrów. Jeśli jednak w pojemnikach tych znajdują się jakieś odpady w workach, to nie jest pewne czy są to worki 60 l., 35 l, czy może 20 l. (dostępne powszechnie w sprzedaży). A może kontrolujący ma własne worki 60l, do których przesypuje zawartość pojemników, aby ustalić dopuszczalne 5%?. Ponadto wskazano wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia SKO, które uznało dokumenty sporządzone przez pracowników G. za dokumenty wewnętrzne nie stanowiące protokołu kontroli podatkowej a jednocześnie uznało je za dowód w sprawie. Jeśli jednak postępowanie kontrolującego i dokumentację powstałą w jego wyniku traktować jako materiał w sprawie, to SKO powinno materiał ten ocenić pod kątem rzetelności, prawdziwości oraz prawidłowości procedury jego pozyskania. Dodatkowo należało rozważyć w jakim charakterze działał kontrolujący i czy posiadał ku temu uprawnienie, a jeśli tak, to z czego on wynikało? W odpowiedzi na skargę SKO o wniosło o oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania (art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 p.p.s.a.). Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem legalności, tj. oceny działań administracji podatkowej pod kątem przestrzegania przepisów postępowania i prawidłowości stosowanej wykładni przepisów prawa. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 108/2012, CBOSA). Wartym też podkreślenia jest to, że po myśli art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu między stronami była kwestia określenia przez organy podatkowe podwyższonej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wyniku stwierdzenia niewłaściwej segregacji odpadów przez Skarżącą. Organ pierwszej instancji i SKO w swych decyzjach wskazują na zgodność z prawem takiego postępowania. Odmiennego zdania jest Skarżąca. W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać Skarżącej. Na mocy art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je, jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (art. 6ka ust. 3 u.c.p.g.). W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, [...] (art. 6q ust. 1 u.c.p.g.). Rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy odpowiednio na podstawie ust. 1 albo w art. 6j ust. 3b (art. 6k ust. 3 u.c.p.g.). Po myśli § 1 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej w B. nr [...] z [...] listopada 2020 r. ustala się stawkę opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w wysokości 48,00 zł miesięcznie. Należy zauważyć, że po myśli art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Na mocy art. 4 ust. 1 u.c.p.g. rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy [...]; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Taką jest właśnie uchwała Rady Miejskiej w B. nr [...] z której wynika sposób segregacji odpadów i wymagania co do sposobu ich gromadzenia i odbioru. Dodatkowo zgodnie z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: 1) wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi; 3) zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1. Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). Po myśli art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. pod pojęciem właścicieli nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Zaś zgodnie z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Powołane wyżej przepisy nie pozostawiają wątpliwości jakie obowiązki spoczywają zarówno po stronie gminy, jak i właściciela nieruchomości (tutaj wspólnoty mieszkaniowej) co się tyczy utrzymania czystości i porządku w gminach. Gmina jest zobowiązana do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei właściciel nieruchomości ma obowiązek selektywnego zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie. Do właściciela też należy obowiązek wyliczenia ile pojemników potrzebuje na daną nieruchomość jak też wystąpienie o takowe pojemniki (ew. worki) do Urzędu Miasta L. Istotnym jest również to, że po myśli art. 9u ust. 1 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawuje kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów ustawy. W stosunku do podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany prowadzić kontrolę, o której mowa w ust. 1, co najmniej raz na dwa lata (art. 9a ust. 2 u.c.p.g.). W art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po pierwsze podmiot odbierający odpady komunalne musi stwierdzić, że nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Po drugie, że obowiązku tego nie dopełnił właściciel nieruchomości. Po trzecie, ww. podmiot musi zawiadomić władze gminy oraz właściciela nieruchomości o wspomnianej nieprawidłowości. Ponadto mając na względzie art. 6q ust. 1 u.c.p.g. prowadząc postępowanie organy gminy zobowiązane są do stosowania przepisów O.p., a zwłaszcza art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. Przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. stanowią, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W postępowaniu w sprawie określenia opłaty podwyższonej organ gminny zobowiązany jest przestrzegać wszystkich zasad związanych z prowadzeniem postępowania podatkowego. W tym także w sposób prawidłowy i pełny zgromadzić materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia. Część tego materiału – nawet istotną- może stanowić informacja od podmiotu odbierającego odpady jak i sporządzona przezeń dokumentacja zdjęciowa. Musi jednak spełniać minimalne standardy wiarygodności i w tym zakresie podlega ocenie przez organ podatkowy. Tymczasem w sprawie przedłożone dowody takich standardów nie spełniają. Zgodzić się należy ze stanowiskiem SKO, że sporządzony przez pracowników G. dokument zatytułowany "protokół" nie stanowi protokołu w rozumieniu przepisów O.p. a dokument wewnętrzny. Nawet jednak taki dokument może być dowodem w sprawie jeśli wynika z niego kto i jakich czynności dokonał. Jednakże przedstawione prze G. dokumenty takim warunkom nie odpowiadają. Przede wszystkim osoby stwierdzające nieprawidłowości w segregacji odpadów nie potwierdziły tych ustaleń własnym podpisem. Zawierają także nieobjaśnione skróty (MiTSZ). Wobec tego załączone do zawiadomienia protokoły należy uznać za nie spełniające warunków wiarygodności. Na ich podstawie nie można w istocie nawet ustalać na czym polegały uchybienia w segregacji. W sprawie – wbrew stanowisku organów – brak jest dowodów z dokumentacji fotograficznej. Sądowi z urzędu wiadomo, że dokumentację taką – w formie dysku DVD dołączono do akt administracyjnych w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 839/22 dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. [...] Jednak także ta dokumentacja zdjęciowa nie spełnia warunków do uznania jej za dowód w sprawie. Ze zdjęć tych nie wynika, kiedy i w jakiej lokalizacji je wykonano. Wynika z nich jedynie, że sfotografowano jakieś pojemniki na odpady. Z akt sprawy nie wynika czy są to pojemniki zlokalizowane na nieruchomości zarządzanej przez skarżącą, czy odpowiadają uzgodniony miejscom w których odpady zgodnie z deklaracjami mają być odbierane, czy odbieranie odpadów przebiega zgodnie z umową i regulaminem zachowania czystości. W aktach brak też dokumentów, z których wynikałoby że przedmiotowe pojemniki należą do skarżącej. Jednocześnie przedłożona dokumentacja zdjęciowa jest sprzeczna z uzyskanymi wyjaśnieniami G. Nie wynika z niej bowiem w żaden sposób aby dokonywano sprawdzenia zawartości poszczególnych worków ze śmieciami bądź ustalano proporcje nieprawidłowo posegregowanych odpadów. Przeciwnie zdjęcia pokazują tylko wierzchnią warstwę zgromadzoną w pojemniku. W konkluzji należy uznać, iż organ pierwszej instancji w ogóle uchylił się od prowadzenia postępowania dowodowego. Częściowo brak ten próbował uzupełnić organ odwoławczy zwracając się do G. o dalsze wyjaśnienia. Jednakże wyjaśnienia te trudno uznać za precyzyjne. Pomijając wskazano wyżej sprzeczność z dokumentacją zdjęciową, sformułowania takie jak "wiata nie wskazuje lokalizacji" "Udział (...) stanowił ponad 5 % udziału masowego w badanej próbie reprezentacyjnej przyjętej w sposób objętościowy przez sprawdzenie każdorazowo worków o pojemności 60l zgromadzonych w pojemniku w ilości od 3 do 4 szt. udostępnionych do odebrania" nie tylko są dalece niejasne. Nie wynika z nich w dalszym ciągu, gdzie zlokalizowane są kontrolowane po pojemniki ani jak ustalono pięcioprocentowy udział nieprawidłowo posegregowanych odpadów. Czy dotyczy on objętości całego pojemnika czy skontrolowanych 3 do 4 worków i jak ustalono objętość worka. Co więcej w wyjaśnieniach tych G. wprost potwierdza, że nie jest w stanie ustalić, która wiata powiązana jest, z którą nieruchomością. Wobec tego nie sposób ustalić, na jakiej podstawie uznano że to skarżąca nieprawidłowo segreguje odpady. Wartym odnotowania jest to, że stosownie do treści art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181 O.p.). Ponadto, SKO oceniając stan faktyczny odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego braku ustalania, który z mieszkańców indywidualnie odpowiada za nieprawidłową segregację odpadów. Nie odniosło się natomiast do zarzutów Strony, o nieprawidłowym odbiorze odpadów. SKO przytacza wprawdzie regulacje z których wynika, że właściciel nieruchomości wskazuje gdzie i ile pojemników winno być podstawione, jednakże nie ustalił, czy do takiego wskazania doszło i czy działania Gminy są z nim zgodne. Nie odniesiono się do argumentu czy faktycznie wspomniane pojemniki były też pozostawione do dyspozycji innych wspólnot mieszkaniowych i jeżeli tak w istocie było to jaki był tego powód. Jest to o tyle istotne, że o ile właściciel nieruchomości (tutaj spółdzelnia) odpowiada za prawidłową segregację odpadów na nieruchomości, to nie może odpowiadać ani za inne wspólnoty ani za obszar powstawania odpadów, który nie należy do niego, czyli za nieruchomości nie będące jego własnością. Jako, że w sprawie nie przeprowadzono dowodu z oględzin Organy nie ustaliły w ogóle czy: Skarżąca prawidłowo zaopatrzyła nieruchomość w pojemniki, czy prawidłowo były one usytułowane i które z pojemników należy przypisać do poszczególnych nieruchomości. Powyższe mankamenty w stanie faktycznym stanowią ewidentną konsekwencję faktu, że organ I instancji w ogóle zrezygnował z przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania, zaś organ II instancji ograniczył się do uzyskania wyjaśnień z G., które nie usuwają wyżej wskazanych niejasności. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia art. 122 O.p., art. 123 § 1, art. 180 § 1 w zw. z art. 190 § 1 i 2, art. 187 § 1, art. 191 O.p., jak też art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy a w konsekwencji przeprowadzone w sposób wyżej wskazany postępowanie podatkowe naruszyło również zasadę zaufania Strony do organów podatkowych po myśli art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g.. Odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi wobec niewyjaśnionego stanu faktycznego Sąd uznał za przedwczesne. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.. O kosztach orzeczono w pkt II, w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 listopada 2022
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Andrzej Cichoń Jarosław Horobiowski Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny