I SA/Wr 806/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Strona skarżąca (ur. w 1961 r.) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości wskazując, że jest rencistką (otrzymuje rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy) i pracuje na podstawie umowy o pracę z najniższym wynagrodzeniem. Od lat choruje na [...]. Jest osobą samotną, sama prowadzi gospodarstwo domowe i żyje bardzo skromnie. Obecnie jest po operacji [...] i czeka na rehabilitację. Posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2. Dochody z renty i wynagrodzenia wynoszą łącznie 2.170 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: czynsz za mieszkanie 470 zł, fundusz remontowy 72 zł, prąd 57 zł, zaległość czynszowa 500 zł, kredyt gotówkowy 800 zł. Dokumenty przedłożone na wezwanie potwierdzają w większości złożone oświadczenia. Wynika z nich nadto, że strona opłaca raty kredytowe w łącznej kwocie 701,56 zł. Skarżąca nie przedłożyła zgodnie z wezwaniem kopii zeznania podatkowego za 2017 r., szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ze wskazaniem źródeł ich finansowania, wydruków historii posiadanych rachunków bankowych, lokat i kart kredytowych oraz oświadczenia o posiadanych środkach transportu. Do rozpoznania przedmiotowego wniosku referendarz przyjął też oświadczenie strony złożone w sprawie I SA/Wr 807/18. Zgodnie z nim, skarżąca ma orzeczoną niepełnosprawność po porażeniu prądem. Na [...] choruje od 19 lat. Wstaje dzięki przyjmowaniu bardzo drogich leków, m.in. sterydów i chemii. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że skarżąca jest w tutejszym Sądzie stroną w trzech sprawach o sygn. akt I SA/Wr 806-808/18, toczących się jednocześnie. Wpisy od skarg w tych sprawach zostały wyznaczone na łączną kwotę 300 zł (w każdej sprawie po 100 zł). Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowego wniosku nie można było uwzględnić. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.) Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczenia wymaga w pierwszej kolejności, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. W interesie wnioskodawcy jest jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. W celu ustalenia wszystkim okoliczności faktycznych kształtujących przede wszystkim stan finansowy skarżącej, zostało skierowane do strony wezwanie na podstawie art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżąca ustosunkowała się do powyższego wezwania w sposób wybiórczy, w związku z czym nie zostały wyjaśnione wątpliwości powstałe na gruncie złożonych przez nią oświadczeń. Mianowicie nie został potwierdzony brak jakichkolwiek oszczędności – strona nadesłała bowiem jedynie wydruki potwierdzeń wybranych przez siebie transakcji, dotyczących jej miesięcznych dochodów i stałych wydatków. Nie przedłożyła jednak historii rachunków bankowych czy kart kredytowych. Nie jest zatem wiadome, jakie jest saldo rachunku ani czy strona dysponuje kartami lub lokatami bankowymi. Nie została podjęta bowiem nawet próba złożenia stosownego oświadczenia w tej kwestii. Niejasna też jest kwestia bieżących wydatków i ich finansowania. Z przedłożonych potwierdzeń operacji bankowych wynika, że stałe miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania, spłaty zaległości na rzecz wspólnoty mieszkaniowej oraz raty kredytowe wynoszą łącznie 2.083,74 zł. Miesięczne dochody z tytułu renty i umowy o pracę – 2.153,93 zł. Powyższe wskazuje, że na wyżywienie, środki czystości i leczenie skarżącej pozostaje zaledwie 70 zł. Z tych też powodów skarżąca została zobligowana do przedstawienia szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków i wskazania źródeł ich finansowania. Wobec powyższych wątpliwości niemożliwe było dokonanie rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.