I SA/Wr 648/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym za 2014 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu wniosku, że od [...] lat (od śmierci [...]) jest [...] wdową, utrzymującą się z emerytury [...], która dopiero od [...] miesięcy wynosi 2.600 zł. Comiesięczne koszty utrzymania wraz z opłatami przekraczają tę kwotę. Posiadane oszczędności pozwalają uzupełniać budżet, tym samym co miesiąc są uszczuplane. Przez kilka ostatnich lat skarżąca wspomagała w chorobie swoją [...], która zmarła w [...] bieżącego roku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że strona prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada mieszkanie o powierzchni 69,5m2 i wartości 200.000 zł oraz trzy działki o łącznej powierzchni 37a i wartości około 200.000 zł. Ma również oszczędności w kwocie 50.000 zł oraz samochód, rocznik 2005, o wartości 7.000 zł. Jej zobowiązania i stałe wydatki miesięcznie wynoszą około 2.000 zł. Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych na wezwanie wynika, że za 2017 r. strona uzyskała przychód z emerytury w kwocie 37.062,48 zł. Jej emerytura netto wynosi 2.616,61 zł. zaś jej miesięczne wydatki łącznie 3.180 zł, w tym na ratę kredytu 470 zł, 200 zł na środki higieny, 200 zł na odzież. Wydatki te są pokrywane z emerytury, kredytów i reszty pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży działki podarowanej przez [...]. Referendarz sądowy przyjął do rozpoznania również dane wynikające z akt administracyjnych sprawy. Wynika z nich, że zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. powstała na skutek uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej od [...]. Odroczona do zapłaty do 1 października 2018 r. kwota zaległości wraz z odsetkami wynosi 35.440 zł. Wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek należało ocenić jako zasadny w części. Podstawą prawną jego rozpoznania są przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). Stosownie do ich treści, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi najwyższym kosztem sądowym jest zwykle wpis od skargi. Tym samym przy ocenie możliwości strony skarżącej w partycypowaniu w ich ponoszeniu to kwota tego wpisu winna stanowić punkt odniesienia. W niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi 500 zł. Pozostałe koszty sądowe ograniczają się zazwyczaj do opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku (jeżeli skarga zostanie oddalona, gdyż w przypadku jej uwzględnienia Sąd sporządza uzasadnienie wyroku z urzędu) oraz wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego połowę wartości wpisu od skargi (jeżeli strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia). Kierując się zatem wytycznymi wynikającymi z przytoczonych przepisów, zdaniem referendarza, skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe w swojej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że strona – zgodnie z oświadczeniem – dysponuje oszczędnościami w wysokości 50.000 zł. Referendarz uwzględnił przy tym okoliczności, które wynikają z akt administracyjnych sprawy – to jest że znaczna część tych pieniędzy ma być przeznaczona na spłatę ww. zaległości podatkowej. Niemniej jednak nadal strona będzie dysponować środkami, z których niewielką część może przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi i zabezpieczyć na pokrycie ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, których łączna kwota (razem z wpisem od skargi) będzie wynosić 850 zł. Co do pozostałego zakresu wniosku – ustanowienia adwokata z urzędu – referendarz uwzględnił oświadczenia strony, że oszczędności, które posiada, przeznacza także na bieżące utrzymanie, gdyż emerytura jest niewystarczająca na comiesięczne opłaty, utrzymanie i spłatę rat kredytu. Wyjaśnienia wymaga, że koszt wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru mogłaby znacznie przewyższać wartość kosztów sądowych (czyli przede wszystkim ww. opłat sądowych wynoszących łącznie 850 zł). Mając zatem na uwadze powyższe, przedmiotowy wniosek należało uwzględnić. W związku z tym postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej ustawy procesowej.