I SA/Wr 642/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 21 września 2016 r. w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: I. uchylić z urzędu postanowienie z dnia 20 stycznia 2017 r. (sygn. akt I SA/Wr 642/16); II. przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Jak wynika z akt sądowych, w sprawie wnoszący skargę pełnomocnik (doradca podatkowy) nie przedłożył stosownego pełnomocnictwa, a co za tym idzie, nie wstąpił do postępowania w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 21 września 2016 r. skarżący wniósł o zmianę zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi i jednocześnie o przyznanie mu adwokata. Pismo zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu skarżący podał jako adres do korespondencji Kancelarię doradcy podatkowego, który sporządził skargę. W związku z tym wniosek został uwzględniony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 13 marca 2017 r., w zarządzeniu wstępnym z 20 czerwca 2016 r. wykreślono jako pełnomocnika strony skarżącej dor. pod. B. B. W zaistniałych okolicznościach – w ocenie referendarza sądowego – zastosowanie znalazł przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z uwagi, że doradca podatkowy, który pierwotnie sporządził i podpisał skargę, nie przedłożył pełnomocnictwa i w konsekwencji został wykreślony z zarządzenia z 20 czerwca 2016 r. jako pełnomocnik strony skarżącej, wniosek o przyznanie prawa pomocy, datowany na 21 września 2016 r., uzupełniony poprzez złożenie go na urzędowym formularzu 20 października 2016 r., podlegał rozpoznaniu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W związku z tym postanowienie wydane w wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku wyłącznie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli na podstawie art. 245 § 3 i at. 346 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało uchylić w całości, a wniosek rozpoznać ponownie uwzględniając żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w oparciu o przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, skarżący wskazał, że z powodów finansowych i zdrowotnych pomieszkuje u rodziców, a w okresie letnim na Mazurach, podejmując tam prace dorywcze. Od 2013 r. pogorszył się jego stan psychiczny. Ma olbrzymie długi wobec banków, których nie będzie mógł spłacić – kredyt w wysokości 120.000 zł wraz z odsetkami karnymi, karty kredytowe, debety i pożyczki na rachunku bieżącym na kwotę około 35.000 zł oraz odsetki. Zadłużony jest również u operatora sieci komórkowej na kwotę główną w wysokości 15.000 zł. Wszystkie rachunki bankowe są objęte zajęciem egzekucyjnym od 2009 r. Mieszkanie we Wrocławiu, pod adresem wskazanym przez wnioskodawcę jako miejsce zamieszkania, należy do Towarzystwa Budownictwa Społecznego. Wnioskodawcy nie stać na czynsz, ale nie wymeldował się z tego adresu. Wnioskodawca nie jest w stanie określić swoich wydatków. W ostateczności przebywa u rodziców, którzy go wtedy utrzymują. Próbuje pracować dorywczo zwłaszcza w okresie letnim, ale z powodu napadów lękowych zostaje z pracy wyrzucony, często bez zapłaty. Nie posiada żadnego ubezpieczenia zdrowotnego, zaś na prywatną opiekę go nie stać. Pozostaje w separacji z żoną, która wychowuje ich córkę. Wnioskodawca nie łoży na utrzymanie córki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w 2006 r.), posiada mieszkanie w TBS o powierzchni 50 m2, poza tym nie dysponuje żadnym majątkiem, w tym zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Posiadane wierzytelności zostały przejęte przez UKS. W rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca wpisał "Zajęcia komornicze". Rubryka dotycząca dochodów nie została wypełniona. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały kredyty w kwocie około 200.000 zł i odsetki. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący nie posiada orzeczenia o separacji, jednak nie mieszka z żoną i córką i ze względów finansowych nie łoży na rodzinę. Rodzice wnioskodawcy uzyskują dochody z zasiłku rentowego i emerytury w łącznej wysokości 2.429,37 zł i ponoszą wydatki na media, kredyty, żywność i lekarstwa w kwocie 2.342 zł. Następnie pełnomocnik przedstawił zestawienie miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy i jego żony w łącznej kwocie 3.530 zł, w tym na kredyt 1.600 zł. Wyjaśniono również, że ze spółki z o.o., w której wnioskodawca posiada udziały, nie były wypłacane jakiekolwiek świadczenia z tytułu dywidendy lub innych źródeł ze spółki – spółka bowiem nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, co potwierdzają zeznania roczne. Spółka nadal istnieje z powodu braku środków na przeprowadzenie likwidacji. Załączone zostały dokumenty potwierdzające wysokość dochodów rodziców skarżącego oraz wysokość wynagrodzenia jego żony. Żona jest zatrudniona na umowę o pracę z wynagrodzeniem netto 3.778,80 zł. Wnioskodawca – zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Skarbowego – nie składał zeznań podatkowych za lata 2013-2015. W 2011 r. jego przychody z działalności gospodarczej wyniosły 4.865.741,3 zł, a w 2012 r. 1.529.000,25 zł. Mając na uwadze powyższe, wniosek należało uwzględnić w całości, w oparciu o przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do ich treści, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego, powyższe zostało wykazane, a za uwzględnieniem żądania wniosku przemawiają te same ustalenia, które zostały poczynione w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2017 r. Powtórzyć zatem wypada, że jak wynika z udostępnionych danych, wnioskodawca, na skutek licznych egzekucji, został pozbawiony majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców otrzymujących świadczenia emerytalno-rentowe. Wszystkie rachunki bankowe zostały zablokowane, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na brak środków na rachunku bankowym i zbieg egzekucji. Co za tym idzie, fakt uzyskania znacznych przychodów w latach 2011 i 2012 pozostaje bez wpływu na ocenę aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Należało uznać również jako wiarygodne wyjaśnienia co do funkcjonowania A spółki z o.o., w której wnioskodawca jest jedynym udziałowcem i członkiem zarządu, zgodnie z ogólnodostępnymi informacjami Krajowego Rejestru Sądowego. Co do stanu rodzinnego, wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, przy czym następnie wyjaśnił, że jest z żoną w separacji faktycznej. Poza tym z dokumentów przedłożonych przez żonę, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jako uczestnik postępowania sądowego wynika, że nie byłaby w stanie udzielić pomocy finansowej. W tym stanie rzeczy wniosek należało ocenić jako uzasadniony. Mając wobec tego na uwadze powyższe, postanowiono jak punkcie I sentencji na podstawie art. 165 p.p.s.a., natomiast orzeczenie w punkcie II wydane zostało na podstawie art. 245 § 2, oraz 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.