I SA/Wr 626/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę za okres od stycznia do listopada 2005 r. na skutek wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanawia odmówić przywrócenia terminu.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, na którą strona skarżąca – mimo prawidłowego zawiadomienia – nie stawiła się, oddalił skargę A. O. na wyżej oznaczoną decyzję. Pismem z dnia 4 lutego 2009 r. strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyżej wskazanego wyroku, w którego treści sformułowała także żądanie doręczenia tego uzasadnienia. W uzasadnieniu wskazała, że złożyła łącznie 15 skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. dotyczące podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe lat 2004 i 2005 oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Podała, że z uwagi na analogiczny stan faktyczny treść skarg we wszystkich sprawach była ta sama. Argumentowała, że z uwagi na konieczność dojazdu do siedziby Sądu z K. nie była w stanie stawić się osobiście na rozprawy wyznaczone w swoich sprawach w dniach 2, 4 i 5 grudnia 2008 r. i o treści zapadłych wyroków dowiadywała się telefonicznie. W ten sposób – wedle relacji strony – dowiedziała się, że we wszystkich sprawach zaskarżone decyzje zostały uchylone. Wobec faktu nie otrzymania do końca stycznia 2009 r. wyroku z uzasadnieniem tylko w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 626/08 dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., telefonicznie skontaktowała się z Sądem, którego pracownik poinformował ją o oddaleniu skargi w tej sprawie. Wskazała skarżąca, że nie ma jej winy w uchybieniu ustawowego terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, które zostało spowodowane udzieleniem błędnej informacji telefonicznej oraz niezrozumiałym oddaleniem skargi w przedmiotowej sprawie wobec uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć w pozostałych sprawach. Z urzędu wskazać trzeba, że wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy stronie skarżącej doręczono pouczenie o terminie składania wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę oraz konsekwencjach jego uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przepisy art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Zarówno w literaturze prawniczej jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jego zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r., str. 136). Akcentuje się też, iż przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I, str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Należy zauważyć, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W rozpatrywanej sprawie przekonanie skarżącej, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie przesłany z urzędu, nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, ponieważ nieznajomość przepisów prawa nie może być przesłanką braku winy strony. Również powołanie się przez wnioskodawcę na podobieństwo spraw nie może odnieść zamierzonego skutku. Trzeba bowiem podkreślić, że sprawa zawisła pod sygnaturą akt I SA/Wr 626/08 wynikała ze skargi na decyzję w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Tymczasem pozostałe sprawy (sygn. akt od I SA/Wr 523/08 do I SA/Wr 536/08) dotyczyły podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe lat 2004 i 2005. Niezrozumiałe jest zatem oczekiwanie strony skarżącej jednakowego rozstrzygnięcia spraw jej zobowiązań podatkowych w dwóch różnych podatkach. Nie sposób również przyjąć za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności sądowej twierdzenia strony o udzieleniu przez pracownika Sądu nieprawidłowej informacji o treści wyroku. Strona nie wskazała bowiem we wniosku żadnych okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie tych wywodów. Okolicznościami tymi mogłyby być np. dane personalne pracownika Sądu oraz jego stanowisko służbowe. Dalej, nieobecność prawidłowo zawiadomionej strony na rozprawie jest równoznaczna z wnioskiem o rozpoznanie sprawy pod jej nieobecność. Przy tym skarżąca nie wykazała, że jej nieobecność na rozprawie była spowodowana okolicznościami niezależnymi od jej działania. Skoro zaś dobrowolnie nie skorzystała z prawa uczestnictwa w rozprawie, powinna liczyć się z konsekwencjami swojego działania, o których dowiedziała się z doręczonego jej pouczenia. W konsekwencji Sąd zobligowany był uznać, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie została zrealizowana przesłanka określona w art. 87 § 2 ustawy procesowej, od której zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 zd. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.