I SA/Wr 500/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Wydziału I - Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za czerwiec 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

W sprawie, dotyczącej skargi na oznaczoną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona powołała się na ilość skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc, że wysokość obciążenia w postaci kosztów sądowych powinna uwzględniać wielokrotność wpisów sądowych, wymaganych od wszystkich tych skarg. Dodała również, że toczy spory sądowe w analogicznych sprawach, jak będąca przedmiotem skargi, na terenie całego kraju, co również wiąże się z ponoszeniem opłat sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosiła według bilansu za ostatni rok – 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych – 300.155,92 zł, a wysokość zysku – 713.731,90 zł. Stan konta na posiadanym rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 180.334,29 zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, wchodzące w skład jej majątku automaty do gier o niskich wygranych nie przedstawiają aktualnie realnej wartości nabywczej z uwagi na stopniowe eliminowanie z rynku tego rodzaju działalności. Z dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) do spraw o sygn. akt I SA/Wr 496/14 - 505/14 wynika, że 2013 r. wartość środków trwałych spółki wynosiła 386.714,06 zł, a odnotowany zysk 175.267,71 zł. Przychody netto spółki ze sprzedaży z kolei wyniosły 38.744.878,95 zł. Wartość dokonanych przez spółkę w styczniu i lutym 2014 r. dostaw towarów oraz świadczenia usług wyniosła odpowiednio kwotę 502.816 zł i 507.389 zł. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy uznając, że sytuacja majątkowa spółki nie uzasadnia przyznania jej takiego prawa. W ustawowym terminie spółka wniosła sprzeciw od w/w postanowienia. Z urzędu należy wskazać, że obecnie na stronie ciąży obowiązek opłacenia skarg w 31 sprawach, w których łączna wysokość wpisu sądowego wynosi ponad 8.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dokonując na tej podstawie ponownej oceny złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd nie znalazł przesłanek do uwzględnienia wniosku. Zasadność wniosku skarżąca spółka wywodziła z dwóch przesłanek. Po pierwsze, ze skali sporów sądowych prowadzonych przez nią na terenie całego kraju, w tym, ilości samych skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz związanego z tym faktem obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od każdej skargi. Po drugie, z trudności w bieżącym zgromadzeniu środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawach zawisłych przed tym Sądem. Tymczasem, analiza dokumentów jakie skarżąca przedstawiła na poparcie swojego żądania prowadzi do wniosku, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a., stanowiącego podstawę do przyznania prawa pomocy osobom prawnym. Wymaga przy tym odnotowania, że przy tej ocenie Sąd nie brał pod uwagę skali procesów sądowych prowadzonych z udziałem skarżącej albowiem skarżąca nie podała choćby przybliżonych wydatków z tym faktem związanych, jak również, nie przedstawiła dowodów świadczących o tym, że takowe spory istotnie prowadzi. W nawiązaniu do argumentacji wniosku należy pokreślić, że sama tylko ilość skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jak również, akcentowane przez stronę trudności w sprzedaży automatów do gier o niskich wygranych nie mogą przesądzać o zasadności przyznania stronie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, albowiem zarówno ciążące na stronie łączne obciążenia w zakresie kosztów sądowych, jak i, deklarowane przez wnioskodawcę, trudności w bieżącym pozyskaniu środków pieniężnych należy odnieść do całościowej kondycji spółki, ta zaś uprawnia do oceny, że strona nie spełnia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. Jak stanowi powołany przepis, warunkiem przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (w tym przypadku dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych) jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie środki o którym mowa w przepisie art. 246 § 2 pkt 2) p.p.p.s.a należy rozumieć środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 101/12, LEX nr 1138222). Zgodnie z orzecznictwem, obowiązkiem ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie faktu podjęcia starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika zarówno fakt, by kondycja finansowa spółki uniemożliwiała stronie poniesienie wymaganych kosztów sądowych, jak i to, by spółka czyniła jakiekolwiek starania o pozyskanie środków pieniężnych na tego rodzaju wydatki. Same twierdzenia spółki co do braku realnej wartości automatów do gry nie mogą bowiem świadczyć o tym, że spółka podjęła ku temu stosowne wysiłki. Skarżąca spółka w oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, że kapitał zakładowy wynosi 1.000.000,00 zł, zaś wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 300.155,92 zł. Według bilansu, za ostatni rok obrotowy skarżąca osiągnęła zysk w wysokości 713.731,90 zł, zaś stan konta bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 180.334,29 zł. Oświadczenie to wymaga sprostowania, albowiem deklarowana przez stronę zarówno wartość środków trwałych, jak i wysokość zysku dotyczyły roku 2012 r., a nie 2013 r. Według stanu na 31 grudnia 2013 r. wartość środków trwałych spółki wyniosła 386.714,06, a wartość zysku 175.267,71 zł. Z przedłożonego przez stronę rachunku zysków i strat wynika ponadto, że w 2013 r. przychód spółki wyniósł 38.744.878,95 zł. Złożone przez spółkę deklaracje VAT-7 potwierdzają, że spółka w styczniu i lutym 2014 r. prowadziła działalność gospodarczą, dokonując dostaw towarów i usług na kwotę – odpowiednio 502.816 zł i 507.389 zł. Z akt sprawy nie wynika nadto, by w kolejnych miesiącach spółka zaniechała prowadzenia działalności gospodarczej. Tym bardziej, nie wynika z materiału dowodowego sprawy by skarżąca zmagała się z groźbą niewypłacalności. Nawiązując do argumentu skarżącej co do trudności w spieniężeniu automatów do gier o niskich wygranych należy podnieść, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną, osoba ta nie może powoływać się tylko na to, że aktualne nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także i wykazać, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. powołane wcześniej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OZ 191/11). Ponadto, jak wynika z akt sprawy, automaty te nie stanowią jedynego środka trwałego w majątku firmy. Należy przy tym dodać, że w miesiącu w którym została złożona w sprawie skarga do sądu administracyjnego strona posiadała środki na rachunku bankowym umożliwiające jej pokrycie kosztów sądowych. Planując wystąpienie na drogę sądową strona powinna zatem liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych, bądź to z bieżącej działalności, bądź to ze zgromadzonych zasobów pieniężnych. Podkreślenia wymaga, że koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak – należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GZ 219/12, LEX nr 1413460). Te wszystkie okoliczności dowodzą – zdaniem Sądu – że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.