I SA/Wr 401/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2011 r. do marca 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżąca spółka, zastępowana przez adwokata, wraz ze skargą kasacyjną wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w związku z decyzją organu podatkowego I instancji wszczęto postępowanie zabezpieczające, a dalej egzekucyjne, które skutkowało postawieniem w stan wymagalności m.in. kredytu udzielonego [...] w kwocie [...] zł. Ponadto dokonano zajęcia wszelkich środków finansowych, w tym rachunków bankowych. Tym samym spółka utraciła płynność finansową. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 500.000 zł, wartość środków trwałych wg stanu na rok 2017 – [...] zł, a zobowiązania wynosiły [...] zł. Rubryki dotyczące danych rachunków bankowych pozostawiono niewypełnione. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że za 2017 r. spółka zeznała przychody w wysokości [...] zł i stratę na poziomie [...] zł. Jej zobowiązania krótkoterminowe wynosiły [...] zł, a należności krótkoterminowe [...] zł. Nadto – w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia odpisów deklaracji podatkowych VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe, za które były złożone oraz bilansu i rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy, za który zostały te dokumenty sporządzone – nadesłano deklaracje VAT-7 za grudzień 2016 r. oraz za styczeń i luty 2017 r, dokumenty potwierdzające zajęcia egzekucyjne oraz wydruki rachunków bankowych z grudnia 2016 r. oraz ze stycznia 2017 r. z adnotacjami, iż na jednym koncie brak było wpływów w okresie od stycznia do marca 2017 r. z powodu zajęć egzekucyjnych, drugie konto zostało zamknięte w styczniu 2017 r. z powodu braku środków i zajęć komorniczych. Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że spółka zamknęła wszystkie rachunki bankowe w celu uniknięcia dalszych kosztów związanych z ich prowadzeniem. Zwrócił uwagę, że wobec spółki wydano sześć decyzji wymiarowych z zobowiązaniami o łącznej wartości 29.000.000 zł, które są wymagalne. Ponoszenie dalszych opłat sądowych jest bardzo kosztowne, co w konsekwencji przyczynia się do pogłębienia braku zdolności do regulowania swoich zobowiązań finansowych. Istnieje też prawdopodobieństwo, że należności te będą musiały zostać uregulowane. Pełnomocnik dodał, iż na skutek czynności egzekucyjnych jeszcze pod koniec 2016 r. zajęte zostały i zablokowane wszelkie środki pieniężne, które mogłyby być wydatkowane na poczet niezbędnych opłat sądowych w związku z niniejszą sprawą. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wyznaczony był na kwotę 29.286 zł i został uiszczony przez spółkę 7 lipca 2017 r. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem referendarza powyższe nie zostało przez stronę wykazane w sposób rzetelny. Co do zasady każdy ma obowiązek ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie, co wynika z treści art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od tej reguły, dlatego też winna być stosowana tylko w wyjątkowych sytuacjach. Przytoczona wyżej regulacja prawna z kolei wyraźnie wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na brak możliwości pokrycia przedmiotowych kosztów. Winien je wykazać w sposób wyczerpujący i wiarygodny, nie ograniczając się tylko do tych, które miałyby uzasadniać żądanie wniosku. Tymczasem zdaniem referendarza, powyższy obowiązek nie został dopełniony. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że spółka, wezwana do przedłożenia deklaracji VAT-7, za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, za które były składne, nadesłała kopie deklaracji za grudzień 2016 r. oraz za styczeń i luty 2017 r. Natomiast z urzędu znane jest referendarzowi, że spółka składała deklaracje VAT-7 za późniejsze miesiące 2017 r. (kwiecień, maj i czerwiec) – dokumenty te bowiem zostały złożone do akt sprawy o sygn. I SA/Wr 931/17. Poza tym, ograniczając się tylko do dokumentów, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to dane tych deklaracji nie przystają do danych wynikających z rachunku zysków i strat za 2017 r. Deklaracje ze stycznia i lutego 2017 r. wskazują na wartość dostaw towarów i usług na łączną kwotę około [...] zł. Z kolei w rachunków zysków i strat wykazano kwotę przychodów netto ze sprzedaży i zrównanych z nimi na kwotę ponad [...] zł. Powyższe ustalenia świadczą o nierzetelności w wywiązaniu się z nałożonego na wnioskującą spółkę obowiązku do złożenia stosownych dokumentów, co w dalszej kolejności rzutuje na jej wiarygodność i na ocenę zasadności wniosku. Należy też zwrócić uwagę na to, iż spółka, zeznając przychody za 2017 r. w wysokości ponad [...] zł, wskazuje jednocześnie, że nie posiada rachunków bankowych w bieżącym użyciu od początku tego roku (2017) i wszystkie środki pieniężne zostały zablokowane z końcem 2016 r. Mimo to jednak była w stanie uiścić wpis od skargi w niniejszej sprawie w wysokości prawie [...] zł. Wprawdzie stosunek wartości należności krótkoterminowych do zobowiązań krótkoterminowych w bilansie za 2017 r. wskazuje na trudną sytuację finansową spółki, jednak zauważyć należy, że przy wielomilionowych przychodach, ponoszonych kosztach, zobowiązaniach, kwota ponad [...] zł, którą spółka zobligowana jest zapłacić tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, nie ma najmniejszego wpływu na jej kondycję finansową. Poza tym, skoro obroty spółki w 2017 r. sięgały prawie [...] zł, trudno dać wiarę, iż nie miała możliwości zabezpieczenia tak niewielkich środków na obronę swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym zwłaszcza, że postępowanie to toczy się już od ponad roku (skarga była wniesiona [...]). Z powyższych względów przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym postanowiono jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.