I SA/Wr 398/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędzia WSA Marta Semiczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 6 kwietnia 2022 r. znak 0201-IOD1.4102.12.2022 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi M. M. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) z 6 kwietnia 2022 r. znak 0201-IOD1.4102.12.2022 utrzymujące w mocy własne postanowienie z 17 stycznia 2022 r. znak 0201-IOD3.4102.21.2021 w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji z 8 listopada 2021 r. znak 0201-1003.4102.21.2021, utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: NUS) z 29 lipca 2021 r. znak 0209-SPV.4102.45.2021.28 określającą stronie wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 60 454 zł. Postępowanie przed organem. DIAS postanowieniem z 17 stycznia 2022 r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji z 8 listopada 2021 r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 29 lipca 2021 r. określającą stronie wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 60 454 zł. Sprostowanie polegało na tym, że na stronie 1 decyzji w metryce pisma podano, że sprawa dotyczy "określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r." zamiast "określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.". Pismem z 1 lutego 2022 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie DIAS zarzucając, że zaistniałego błędu nie można uznać za oczywistą omyłkę, a istotną wadę postępowania, bowiem w jej ocenie organ podatkowy II instancji prowadził względem strony postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Postanowieniem z 6 kwietnia 2022 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 17 stycznia 2022 r. W ocenie DIAS oczywistość omyłki dotyczącej wskazania zakresu prowadzonego postępowania w metryce pisma nie budzi wątpliwości i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy oraz uprawnienia strony związane z możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ nie zgodził się ze stroną, że popełniony błąd jest istotną wadą postępowania. Postępowanie przed Sądem. Na powyższe postanowienie DIAS strona pismem z 17 maja 2022 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie: – art. 120 poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 215 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm., dalej: o.p.) w związku z przekroczeniem granicy oczywistej omyłki i dokonanie sprostowania wady istotnej , dla wyeliminowania której, tryb ten nie może być zastosowany. – art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego, pomimo, że każde działanie organów podatkowych musi być zgodne z zasadami ogólnymi postępowania. Strona wniosła o objęcie zakresem orzekania postanowienia organu pierwszej instancji i uchylenie w całości postanowień wydanych w obu instancjach jako naruszających prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę w trybie postępowania uproszczonego na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest to, czy niewłaściwie wskazany w metryce na 1 stronie decyzji z 8 listopada 2022 r. przedmiot postępowania jest podlegającą sprostowaniu oczywistą omyłką (jak uważa organ), czy też stanowi istotną wadę postępowania (jak twierdzi skarżący). W tak nakreślonym sporze rację należy przyznać organowi. Na wstępie odnotować należy, że sprostowana decyzja DIAS z 8 listopada 2021 r. znak 0201-1003.4102.21.2021 została uchylona w całości wyrokiem tutejszego Sądu z 6 grudnia 2022 r. I SA/Wr 622/22. Wskazując ramy prawne sprawy należy przywołać art. 215 § 1 o.p. stosownie do którego organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawarty w tym przepisie tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych, czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany (wyrok NSA z 23 marca 2012 r., II FSK 1830/10). Jak ponadto trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., I FSK 1653/16, oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską w decyzji (postanowieniu) zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ. Skoro zatem art. 215 § 1 o.p. odnosi się do takich wad aktu administracyjnego, które charakteryzują się cechą oczywistości, to owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie określonym w tym przepisie. Sprostowaniu podlega zatem jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Sprostowaniu podlega przy tym oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji), jak i w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Sprostowanie omyłki nie może jednak prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W rozpatrywanej sprawie błąd DIAS polegał na tym, że na 1 stronie pisma organ po słowie "sprawa" napisał "określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób p[prawnych za 2016 r.". Na uwagę zasługuje fakt, że "metryka" nie stanowi koniecznego elementu decyzji administracyjnej. Natomiast w obligatoryjnych częściach spornego aktu, tj. decyzji z 8 listopada 2021 r., organ wskazał w rozstrzygnięciu, że utrzymał decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. (wskazując znak i datę utrzymanej w mocy decyzji), a powołując podstawę prawną wskazał na stosowne przepisy ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, właściwie określając miejsce jej publikacji (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032). Następnie w uzasadnieniu decyzji wielokrotnie powoływał się na podatek dochodowy od osób fizycznych, odnosząc się przy tym do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przywołując ich brzmienie. Należy przy tym podkreślić, że przedmiot prowadzonego postępowania odwoławczego – w związku z wniesieniem przez stronę odwołania od decyzji NUS z 29 lipca 2021 r. znak 0209-SPV.4102.45.2021.28 określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. – był stronie skarżącej znany. W świetle powołanych wyżej faktów w wyniku sprostowania nie doszło do merytorycznej zmiany wydanej decyzji podatkowej, a oczywistość omyłki nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Dlatego w ocenie Sądu prostując ww. omyłkę, a następnie utrzymując zażalone postanowienie o sprostowaniu w mocy, organ nie naruszył wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.