I SA/Wr 396/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Tadeusz Haberka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 grudnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 06 kwietnia 2022 r. nr 0201-IOD1.4102.10.2022 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi M. M. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS) z 6 kwietnia 2022 r. znak 0201-IOD1.4102.10.2022 utrzymujące w mocy własne postanowienie z 18 stycznia 2022 r. znak 0201-IOD3.4102.22.2021 w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji z 8 listopada 2021 r. znak 0201-IOD3.4102.22.2021. DIAS postanowieniem z 18 stycznia 2022 r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji z 8 listopada 2021 r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kłodzku z 29 lipca 2021 r. określającą stronie wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. Sprostowanie polegało na tym, że na stronie 1 decyzji w metryce pisma podano, że sprawa dotyczy "określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r." zamiast "określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r.". Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie DIAS zarzucając, że zaistniałego błędu nie można uznać za oczywistą omyłkę, a istotną wadę postępowania, bowiem w jej ocenie organ podatkowy II instancji prowadził względem strony postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie DIAS oczywistość omyłki dotyczącej wskazania zakresu prowadzonego postępowania w metryce pisma nie budzi wątpliwości i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy oraz uprawnienia strony związane z możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ nie zgodził się ze stroną, że popełniony błąd jest istotną wadą postępowania. Zdaniem organu, oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, czy omyłkę pisarską w postanowieniu zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczny z myślą wyrażoną jednoznacznie przez organ podatkowy. Sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W trybie art. 215 §1 Ordynacji podatkowej można zatem naprawić jedynie taką omyłkę, która nie wpływa na treść i znaczenie prostowanej decyzji. DIAS wskazał, że w sentencji decyzji z 8.11.2021 r., nr 0201-IOD3.4102.22.2021 zakres prowadzonego postępowania podatkowego został podany prawidłowo, tj. "na podstawie przepisów art. 207 § 1, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), art. 45 ust. 6, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1, art. 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych z w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 z późn. zm.) w powiązaniu z umową między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od podatków w zakresie podatków od dochodu, sporządzoną w Warszawie dnia 13 września 2011 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 991 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z 23 sierpnia 2021 r. (wpływ do tut. organu 08.09.2021 r.) złożonego przez Pana Macieja Machelę, zam. ul. Jana Długosza 17 w Kłodzku, reprezentowanego przez Doradcę Podatkowego Panią Joannę Kraj - Plenkiewicz, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kłodzku nr 0209-SPV.4102.46.2021.22 z 29 lipca 2021 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok w kwocie 88.676,00 zł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymuje decyzję organu pierwszej instancji". Strona została zatem w sposób jasny, czytelny i zrozumiały poinformowana o rozstrzygnięciu sprawy w toku postępowania odwoławczego. Z analizy całokształtu okoliczności towarzyszących niniejszej sprawie wynika ponadto, że Podatnik niewątpliwie miał świadomość zakresu prowadzonego postępowania podatkowego. W dniu 24.02.2021 r. postanowieniem nr 0209-SPV.4102.46.2021 (doręczonym w dniu 26.02.2021 r.) wszczęto wobec Strony postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. Na powyższe postanowienie DIAS strona pismem z 17 maja 2022 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie: − art. 120 poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 215 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm., dalej: o.p.) w związku z przekroczeniem granicy oczywistej omyłki i dokonanie sprostowania wady istotnej , dla wyeliminowania której, tryb ten nie może być zastosowany. − art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego, pomimo, że każde działanie organów podatkowych musi być zgodne z zasadami ogólnymi postępowania. Strona wniosła o objęcie zakresem orzekania postanowienia organu pierwszej instancji i uchylenie w całości postanowień wydanych w obu instancjach jako naruszających prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę w trybie postępowania uproszczonego na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest to, czy niewłaściwie wskazany w metryce na 1 stronie decyzji z 8 listopada 2022 r. przedmiot postępowania jest podlegającą sprostowaniu oczywistą omyłką (jak uważa organ), czy też stanowi istotną wadę postępowania (jak twierdzi skarżący). W tak nakreślonym sporze rację należy przyznać organowi. Wskazując ramy prawne sprawy należy przywołać art. 215 § 1 o.p. stosownie do którego organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawarty w tym przepisie tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych, czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany (wyrok NSA z 23 marca 2012 r., II FSK 1830/10). Jak ponadto trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., I FSK 1653/16, oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską w decyzji (postanowieniu) zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ. Skoro zatem art. 215 § 1 o.p. odnosi się do takich wad aktu administracyjnego, które charakteryzują się cechą oczywistości, to owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie określonym w tym przepisie. Sprostowaniu podlega zatem jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Sprostowaniu podlega przy tym oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji), jak i w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Sprostowanie omyłki nie może jednak prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W rozpatrywanej sprawie błąd DIAS polegał na tym, że na 1 stronie pisma organ po słowie "sprawa" napisał "określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób p[prawnych za 2017 r.". Na uwagę zasługuje fakt, że "metryka" nie stanowi koniecznego elementu decyzji administracyjnej. Natomiast w obligatoryjnych częściach decyzji organ wskazał w rozstrzygnięciu, że utrzymał decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. (wskazując znak i datę utrzymanej w mocy decyzji), a powołując podstawę prawną wskazał na stosowne przepisy ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, właściwie określając miejsce jej publikacji (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032). Następnie w uzasadnieniu decyzji wielokrotnie powoływał się na podatek dochodowy od osób fizycznych, odnosząc się przy tym do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przywołując ich brzmienie. Należy przy tym podkreślić, że przedmiot prowadzonego postępowania odwoławczego – w związku z wniesieniem przez stronę odwołania od decyzji NUS określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. – był stronie skarżącej znany. W świetle powołanych wyżej faktów w wyniku sprostowania nie doszło do merytorycznej zmiany wydanej decyzji podatkowej, a oczywistość omyłki nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Dlatego w ocenie Sądu prostując ww. omyłkę, a następnie utrzymując zażalone postanowienie o sprostowaniu w mocy, organ nie naruszył wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.