I SA/Wr 276/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Strona skarżąca, zastępowana przez radcę prawnego, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 19.479 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od kilku lat toczy spór z organami podatkowymi, które domagają się zapłaty podatku od towarów i usług za lata 2009, 2010 i 2012. Prowadzone postępowania podatkowe doprowadziły niemalże do zaprzestania działalności gospodarczej i utraty kontraktów handlowych. W 2015 r. firma będąca jedynym źródłem utrzymania poniosła stratę w wysokości 3.169.298,61 zł, a w 2016 r. strata wyniosła 1.222.207,54 zł. Działalność gospodarcza nie przynosi przychodów, które pokryłyby koszty związane z zobowiązaniami z tytułu leasingów i kredytów, wynagrodzeń pracowników, należnych podatków i ZUS-ów. Rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu egzekucyjnym i wszelkie środki pieniężne, które wpływają do firmy są przekazywane organowi egzekucyjnemu. Skarżąca zwróciła uwagę, że poniosła już znaczne wydatki na obronę prawną i opłaty sądowe. Jednocześnie nie mogła przewidzieć i zabezpieczyć się finansowo na wypadek wydanych decyzji organów skarbowych. Strona zadeklarowała, że jest w stanie uiścić na poczet wpisu od skargi kasacyjnej 1.000 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryka dotycząca stanu rodzinnego nie została wypełniona. Skarżąca podała natomiast, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni 200 m2 i wartości 800.000 zł, objęty hipoteką i licznymi zajęciami komorniczymi. Posiada też objęte zajęciami środki transportu: samochód osobowy marki V[...], 3 naczepy cysterny i 2 ciągniki siodłowe V.. Źródłem dochodów skarżącej jest tylko działalność gospodarcza z zerowym dochodem. Jako zobowiązania i stałe wydatki miesięczne wymienione zostały: kredyt na dom 5.300 zł, rachunki za media około 2.000 zł, leasingi firmowe 234.051,17 zł oraz ubezpieczenia majątkowe firmowe około 105.000 zł rocznie. Strona oświadczyła, że źródłem ich pokrycia jest bieżąca działalność gospodarcza. Mieszka razem z mężem, z którym ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Mąż utrzymuje się z renty inwalidzkiej, wynoszącej niespełna 1.000 zł. Nieruchomość położona w Sz. jest własnością skarżącej, ustanowiona jest na niej hipoteka tytułem zabezpieczenia kredytu i objęta jest zajęciami egzekucyjnymi. Z kolei nieruchomość w Ż. jest aktualnie przewłaszczona przez wierzyciela w związku z udzieloną skarżącej pożyczką, której nie jest w stanie spłacić. Z przedłożonych dokumentów wynika, że w 2015 r. skarżąca uzyskała przychód z działalności gospodarczej w wysokości 3.658.167,67 zł, ponosząc stratę w kwocie 3.169.298,61 zł. W 2016 r. przychód wyniósł 5.194.040,23 zł, a strata 1.274.769,85 zł. Zgodnie z deklaracjami VT-7 za grudzień 2016 r. oraz za styczeń i luty 2017 r., strona dokonała dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 236.212 zł, 55.613 zł i 3.115.195 zł oraz nabyła towary i usługi związane z działalnością opodatkowaną o wartości 546.788 zł, 219.672 zł i 347.096 zł. Nadto strona oświadczyła, że od 2012 r., będąc właścicielką firmy A M. G., jest nękana przez instytucje państwowe, w tym poprzez liczne kontrole skarbowe. Pomimo prowadzenia działalności przestrzegając prawa, wydano wobec niej wiele decyzji określających wysokie zobowiązania podatkowe, co doprowadziło ją do bankructwa. Skarżąca podjęła już działania zmierzające do likwidacji działalności i zwalnia wszystkich 23 pracowników. Zwróciła uwagę na poniesione straty dwa lata z rzędu, to jest w roku 2015 i 2016. Wszystkie posiadane środki (prawie 3.000.000 zł,) zostały przejęte w postępowaniu egzekucyjnym. Działania komornika uniemożliwiły dalsze prowadzenie działalności, gdyż – jak wyjaśniała – "wysłał zajęcia komornicze do kontrahentów kupujących towar – kosmetyki". Na potwierdzenie przedłożone zostały kopie zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności pieniężnej należącej do strony od dwóch kontrahentów datowane na [...] czerwca 2016 r. i [...] września 2016 r., a także wydruk rachunku bankowego z grudnia 2016 r. wskazujący na zajecie egzekucyjne 2.988.671,59 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższego strona nie wykazała. Po pierwsze wskazać trzeba, że w niemal takich samych okolicznościach faktycznych, po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 27 czerwca 2016 r. i utrzymaniu w mocy tego orzeczenia przez tutejszy Sąd, skarżąca opłaciła wpis od skargi w kwocie 38.958 zł z rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Już z tego faktu wynika, że strona była w stanie zgromadzić środki również na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej, którego kwota jest o połowę niższa. Po drugie, wbrew złożonemu oświadczeniu, strona nadal prowadzi działalność gospodarczą na dużą skalę. Pochodzące z niej przychody w 2016 r. wyniosły ponad 5.000.000 zł i w porównaniu z rokiem poprzednim wzrosły o około 2.000.000 zł przy znacznie niższej stracie. Miesięcznie obroty skarżącej w bieżącym roku sięgały nawet 3.000.000 zł (deklaracja VAT-7 za luty 2017 r.). Bez znaczenia jest to, że strona jednocześnie odnotowuje straty. Dochód i strata są wynikiem ponoszenia mniejszych lub większych kosztów uzyskania przychodu, co oznacza, że przedsiębiorca ma środki na ich opłacenie lub zdolność do zaciągania tak znacznych zobowiązań. Zaznaczyć też trzeba, że wszystkie te trzy wartości: dochód, strata, koszty podatkowe, są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Dlatego też to wartość przychodu jest najbardziej wymiernym punktem odniesienia dla oceny możliwości płatniczych ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. O powyższym świadczy okoliczność, na którą strona sama się powołuje – iż koszty bieżącego utrzymania (w tym opłacenie raty kredytowej w kwocie 5.300 zł i wydatków związanych z domem w wysokości około 2.000 zł) pokrywa z bieżącej działalności gospodarczej. Zatem powtórzyć należy, że zerowy dochód, oświadczony we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie może mieć wpływu na ocenę możliwości płatniczych skarżącej. Jakkolwiek strona nie przedłożyła dokumentacji finansowej za rok bieżący (poza deklaracjami VAT-7), to udostępnione dane i przedstawione uwagi, zdaniem referendarza, nie pozostawiają wątpliwości, iż była w stanie zgromadzić środki na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie ponad 19.000 zł. Tym bardziej, że kosztów swego udziału w sprawie należy się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi. W niniejszej sprawie zaś postępowanie toczy się od ponad roku. Mając na uwadze powyższe, wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.