I SA/Wr 2197/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od sierpnia 2008 r. do października 2009 r. oraz od stycznia do kwietnia i od września do grudnia 2010 r. postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W rozpatrywanej sprawie T. Ł. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną, nie ma żadnego majątku, w tym jakichkolwiek nieruchomości, oszczędności, ani papierów wartościowych powyżej 5.000 zł. Jego jedynym dochodem jest renta w wysokości 728 zł, gdyż żona wnioskodawcy obecnie ma zawieszoną działalność gospodarczą. Skarżący ponosi stałe wydatki na leki 200 zł, wyżywienie 400 zł i inne wydatki 120 zł. Mieszka w domu będącym współwłasnością żony i syna, w związku z czym nie jest zobowiązany do ponoszenia wydatków związanych z jego utrzymaniem. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego strony, pełnomocnik strony wniosła o przedłużenie terminu do wykonania ww. czynności, podnosząc że skarżący przebywa obecnie w szpitalu psychiatrycznym. Po ponownym wyznaczeniu terminu na dzień 21 stycznia 2015 r. Wraz z pismem procesowym z dnia 21 stycznia 2015 r. wnioskodawca przesłał dokumenty, z których wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i - poza domem, w którym zamieszkuje, a którego jest współwłaścicielem (wraz z żoną i synem) - nie dysponuje żadnym majątkiem, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł, a także kart kredytowych, ani lokat bankowych. Jedynym dochodem skarżącego jest obecnie renta w wysokości 728 zł. Małżonka skarżącego zawiesiła działalność gospodarczą (nie osiąga z tego tytułu od trzech lat żadnych dochodów), "dorabia" za granicą na umowach zlecenie opiekując się chorymi i starszymi, osiągając wynagrodzenie w wysokości 600 zł brutto; posiada w leasingu samochód osobowy Citroen C3 (rok produkcji 2010 r.) o wartości ok. 20.000 zł oraz konto bankowe (od 13 października 2014 r.), na które wpływa wynagrodzenie z umów zlecenie. Miesięcznie skarżący i jego małżonka wydatkują: ok. 120 zł na leki, ok. 700 zł na opłaty, 1000 zł na spłatę zaciągniętego przez skarżącego kredytu gotówkowego na cele konsumpcyjne. Pozostałe środki, jakie zaoszczędzą przeznaczają na wyżywienie i środki higieny (korzystając przy tym z pomocy rodziny). W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zaznaczyć także wypada, że prawo pomocy jest odstępstwem od generalnej reguły ponoszenia przez strony kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odstępstwo to może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań, nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów. Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy uznał, że z taką właśnie wyjątkową sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie i dlatego też wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W istocie bowiem wyżej opisana sytuacja majątkowa skarżącego, w szczególności uzyskiwany przez niego niewielki dochód z tytułu renty (728 zł), a także jego szczególna sytuacja życiowa, tj. fakt długoletniej choroby psychicznej oraz długotrwałej, wielokrotnej hospitalizacji (deklarowane przez stronę wydatki na leczenie to koszt 120 zł miesięcznie), oraz okoliczność braku stałego źródła dochodu małżonki skarżącego (pozostającej z wnioskującym we wspólnym gospodarstwie domowym) skłania referendarza sądowego do przyjęcia tezy, że skarżącego nie stać na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.