I SA/Wr 215/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. umorzyć postępowanie w sprawie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Skarżący działający przez doradcę podatkowego, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 34.161 zł, wniósł o zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z powodów finansowych i zdrowotnych pomieszkuje u rodziców, a w okresie letnim na M., podejmując tam prace dorywcze. Od 2013 r. pogorszył się jego stan psychiczny. Ma olbrzymie długi wobec banków, których nie będzie mógł spłacić – kredyt w wysokości 120.000 zł wraz z odsetkami karnymi, karty kredytowe, debety i pożyczki na rachunku bieżącym na kwotę około 35.000 zł oraz odsetki. Zadłużony jest również u operatora sieci komórkowej na kwotę główną w wysokości 15.000 zł. Wszystkie rachunki bankowe są objęte zajęciem egzekucyjnym od 2009 r. Mieszkanie we W., pod adresem wskazanym przez wnioskodawcę jako miejsce zamieszkania, należy do [...]. Wnioskodawcy nie stać na czynsz, ale nie wymeldował się z tego adresu. Wnioskodawca nie jest w stanie określić swoich wydatków. W ostateczności przebywa u rodziców, którzy go wtedy utrzymują. Próbuje pracować dorywczo zwłaszcza w okresie letnim, ale z powodu napadów lękowych zostaje z pracy wyrzucony, często bez zapłaty. Nie posiada żadnego ubezpieczenia zdrowotnego, zaś na prywatną opiekę go nie stać. Pozostaje w separacji z żoną, która wychowuje ich córkę. Wnioskodawca nie łoży na utrzymanie córki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w [...] r.), posiada mieszkanie w [...] o powierzchni 50 m2, poza tym nie dysponuje żadnym majątkiem, w tym zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Posiadane wierzytelności zostały przejęte przez UKS. W rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca wpisał "Zajęcia komornicze". Rubryka dotycząca dochodów nie została wypełniona. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały kredyty w kwocie około 200.000 zł i odsetki. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych pełnomocnik skarżącego wskazał, że ze względu na brak dochodu przekraczającego 3.000 zł skarżący nie składał zeznania podatkowego za 2016 r., Nie posiada orzeczenia o separacji, jednak nie mieszka z żoną i córką i ze względów finansowych nie łoży na rodzinę. Rodzice wnioskodawcy uzyskują dochody z zasiłku rentowego i emerytury w łącznej wysokości 2.429,37 zł i ponoszą wydatki na media, kredyty, żywność i lekarstwa w kwocie 2.342 zł. Następnie pełnomocnik przedstawił zestawienie miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy i jego żony w łącznej kwocie 3.530 zł, w tym na kredyt 1.600 zł. Wyjaśniono również, że ze spółki z o.o., w której wnioskodawca posiada udziały, nie były wypłacane jakiekolwiek świadczenia z tytułu dywidendy lub innych źródeł ze spółki – spółka bowiem nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, co potwierdzają zeznania roczne. Spółka nadal istnieje z powodu braku środków na przeprowadzenie likwidacji. Pełnomocnik oświadczył, że prowadzi postępowania podatkowe i sądowe swojemu mocodawcy w ramach kontynuacji wcześniejszej umowy na prowadzenie dokumentacji księgowej. Natomiast w z tytułu wnoszonych skarg nie obciąża wnioskodawcy żadnymi dodatkowymi należnościami. Załączone zostały dokumenty potwierdzające wysokość dochodów rodziców skarżącego wg stanu na 2015 r., zaświadczenie o nieskładaniu zeznań podatkowych za lata 2013-2015, postanowienie z 23 czerwca 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec wnioskodawcy ze względu na brak składników majątkowych oraz kopie pisma z 2010 r., w którym wnioskodawca złożył rezygnację z funkcji prezesa zarządu A Sp. z o.o. Mając na uwadze powyższe, wniosek należało uwzględnić w części. Podstawą prawną jego rozpoznania są przepisy art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości) oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z udostępnionych danych, wnioskodawca, na skutek licznych egzekucji, został pozbawiony majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców otrzymujących świadczenia emerytalno-rentowe. Wszystkie rachunki bankowe zostały zablokowane, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na brak środków na rachunku bankowym i zbieg egzekucji. Jak wynika z postanowienie organu egzekucyjnego z 2016 r., wnioskodawca w istocie nie posiada jakiegokolwiek majątku, który mógłby stanowić przedmiot egzekucji. Należało uznać również jako wiarygodne wyjaśnienia co do funkcjonowania A spółki z o.o., w której wnioskodawca jest jedynym udziałowcem i członkiem zarządu, zgodnie z ogólnodostępnymi informacjami Krajowego Rejestru Sądowego. Co do stanu rodzinnego, wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, przy czym następnie wyjaśnił, że jest z żoną w separacji faktycznej, czemu należało dać wiarę. Jakkolwiek zatem wykazane zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jednak należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W niniejszej sprawie wnioskodawca jest zastępowany przez doradcę podatkowego ustanowionego z wyboru, a zakres pełnomocnictwa – zgodnie z dokumentem złożonym do akt sprawy – "obejmuje wszystkie toki instancji i jest ważne aż do odwołania". Z powyższych przyczyn referendarz uznał rozpoznanie wniosku w tym zakresie za zbędne, co stało się podstawą zastosowania art. 249a p.p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.