I SA/Wr 215/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: I. odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odrzucić skargę.

Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. skarżący wniósł - za pośrednictwem organu podatkowego - skargę na opisaną w sentencji postanowienia decyzję. Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2013 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 2.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 9 września 2013 r. tut. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Następnie skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując na zmianę okoliczności faktycznych. W dniu 10 marca 2014 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, nie doszło do takiej zmiany w sytuacji finansowej oraz majątkowej skarżącego, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po uprawomocnieniu się ww. postanowienia Sądu skarżący został ponownie wezwany, w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 lutego 2013 r., do uiszczenia wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzaniem odbioru, odpis ww. zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 kwietnia 2014 r. Pismem z dnia 6 maja 2014 r. skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, nie uiszczając żądanej opłaty. W treści swojego pisma powtórzył argumentację z poprzednich wniosków o zwolnienie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponieważ jednak prawomocnym postanowieniem z 10 marca 2014 r. tutejszy Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, rozstrzygnięcie kolejnego wniosku w tym samym przedmiocie wymagało rozważenia, czy sytuacja majątkowa skarżącego uległa zmianie (pogorszeniu) w stosunku do ustalonej przez Sąd przy rozpoznaniu poprzedniego wniosku (art. 165 u.p.p.s.a.). Oceny takiej dokonano poprzez porównanie treści wniosku o przyznanie prawa pomocy z uzasadnieniem postanowienia oddalającego poprzedni wniosek. W jej efekcie, Sąd nie dopatrzył się jakiekolwiek różnicy w sytuacji majątkowej skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia z 10 marca 2014 r. Sąd wskazał, że wnioskodawca w żaden sposób nie udowodnił swojej trudnej sytuacji finansowej i majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wskazanym zakresie. W treści swojego kolejnego wniosku skarżący podniósł te same okoliczności, co ostatnio. Przy czym ponownie nie dołączył żadnych dokumentów, które w jakikolwiek sposób dowodziłyby, że doszło do faktycznej zmiany jego sytuacji majątkowej i finansowej. Jak wyjaśnił skarżący, ze względu na zaniedbania nie posiada stosownej dokumentacji. Po raz kolejny należy więc przypomnieć skarżącemu, że postępowanie w sprawie prawa pomocy opiera się na zasadzie skargowości. W konsekwencji, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia on przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe należało więc uznać, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa pogorszeniu w stosunku do ustalonej przez sąd w postanowieniu z dnia 10 marca 2014 r. Oznacza to, że w dalszym ciągu nie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie (art. 246 § 1 u.p.p.s.a.). Dlatego orzeczono o odmowie zmiany postanowienia tut. Sądu (art. 165 u.p.p.s.a.). Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga P. F. podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 219 § 1 u.p.p.s.a. opłatę sądową (wpis) należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W oparciu o art. 230 § 1 i 2 u.p.p.s.a. pismem podlegającym opłacie jest także skarga. W myśl art. 220 § 1 zdanie pierwsze u.p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W przypadku, gdy nie został uiszczony odpowiedni wpis, przewodniczący - w oparciu o art. 220 § 1 zdanie drugie w zw. z § 3 u.p.p.s.a. - wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem jej odrzucenia, "uiścił od tej skargi wpis, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania". Bezskuteczny upływ tego terminu skutkuje, na podstawie art. 220 § 3 u.p.p.s.a., odrzuceniem skargi przez sąd. Wymaga przy tym podkreślenia, iż nie przerywa biegu siedmiodniowego terminu do uregulowania wpisu sądowego ponowne wniesienie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem stanowisko, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 u.p.p.s.a. (zob. post. NSA z dnia 29 września 2005 r., II FZ 608/05 oraz post. SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC z 1999 r., z. 11, poz. 96). W konsekwencji, strona składająca ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy winna w pierwszej kolejności uiścić należny wpis sądowy. Jak wynika natomiast z akt sprawy, odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi został ponownie doręczony skarżącemu w dniu 30 kwietnia 2014 r. Zaś wyznaczony termin upłynął w dniu 7 maja 2014 r. (środa). Pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia, skarga nie została przez skarżącego opłacona. W tym stanie rzeczy, Sąd był obowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 u.p.p.s.a.