Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wr 195/22

Wyrok WSA we Wrocławiu z 4 stycznia 2023 r., I SA/Wr 195/22

Wynik

*Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
4 stycznia 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Tadeusz Haberka, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 04 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2022 r. nr 0201-IOA.4002.1.2021.2 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przywrócenia podatnika do rejestru czynnych podatników VAT oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej DIAS) utrzymał w mocy własne postanowienie z 03.11.2021 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przywrócenia K. S. (dalej Podatnik, Strona, Skarżący) do rejestru czynnych podatników VAT. Organ wskazał, że przesłanki zawieszenia postępowania wymienione są w art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. dalej O.p.). Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe; 2) ·gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 1) w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4; 2) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia należy, ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Z kolei organ podatkowy zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Użyte w przepisie określenie "inny organ" należy rozumieć jako każdy organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie. Chodzi tu tylko o to, aby nie był to organ, który rozstrzyga sprawę w tym postępowaniu, w którym wystąpiło zagadnienie prejudycjalne. Dalej DIAS wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 547/20 z 09.06.2021 r.) wydał wyrok w sprawie ze skargi Podatnika na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT, stwierdzając bezskuteczność. Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem Naczelnik Urzędu Skarbowego, 29.10.2021 r. złożył skargę kasacyjną. Postanowieniem nr 0201-IOV-21.4002.13.2021.5 z 03.11.2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. 02.11.2021 r. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Na powyższe postanowienie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. 29.11.2021 r. wpłynęło zażalenie z 25.11.2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. uznał, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia przez organ II instancji, z uwagi na fakt, iż kwestia określenia prawidłowości czynności wykreślenia ma kluczowe znaczenie w sprawie dotyczącej przywrócenia do rejestru. W sytuacji bowiem oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej organu, co w konsekwencji usankcjonuje bezskuteczność wykreślenia, procedowanie postępowania w sprawie o przywrócenie stanie się bezprzedmiotowe. Powyższe (brak prawomocnego wyroku w przedmiotowej sprawie) w opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W., spełnia przesłankę z cyt. wyżej art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto DIAS wyjaśnił, że po otrzymaniu w wykonaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 03 listopada 2020 sygn. akt I SA/Wr 189/22 decyzją nr (...) z 12.04.2021 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-F. z dnia 23.10.2019 r. nr (...) o odmowie przywrócenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT oraz VAT-EU i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonych akt Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- F. decyzją nr (...) z 30.07.2021 r. odmówił przywrócenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego. Obecnie prowadzone postępowanie dotyczy odwołania od tej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów prawa materialnego i formalnego poprzez naruszenie:: a) przepisu art. 201 § 1 – O.p. przez jego błędną wykładnię oraz przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, uznania że wystąpiły bezwzględne przesłanki do zawieszenia postępowania, w sytuacji kiedy postępowanie zostało rozstrzygnięte przez tutejszy sąd, a organ podatkowy nie wniósł w tym zakresie środka zaskarżenia, b) przepisu art. 187 w zw. z art. 122 oraz w zw. z art. 96 ust. 9ha ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, dalej u.p.t.u.), przez brak ponownego rozpatrzenia sprawy uwzględniającego okoliczności towarzyszące działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego przez to niedopełnienie wymogu dążenia do tzw. prawdy obiektywnej, a tym samym nie przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego z uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu, z dnia 3 listopada 2020 roku w sprawie o sygn. akt. I SA/Wr 189/20, uchylającej decyzję organu podatkowego o odmowie przywrócenia do rejestru VAT, c) art. 122 O.p., przez złamanie naczelnej zasady postępowania, tj. zasady prawdy obiektywnej, przez niepełne, niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawa, braku ustalenia pełnego obrazu sprawy, przed podjęciem merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie; d) art. 120, 121 § 1 i w art. 122 O.p., przez przyjęcie błędnych reguł wykładni, poprzez rozstrzygnięcie przez organ podatkowy wątpliwości w zakresie obowiązujących przepisów prawnych, na korzyść organu podatkowego w sytuacji kiedy zastosowanie prawidłowych reguł doprowadziłoby do rozstrzygnięcia na korzyść skarżącego; e) art. 7 k.p.a. przez złamanie zasady postępowania, tj. zasady prawdy obiektywnej, przez niepełne, niewyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawa, braku ustalenia pełnego obrazu sprawy, przed podjęciem merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniesiona skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji/postanowienia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zarzuty skargi są chybione. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wystąpiła tu przesłanka, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., skutkująca koniecznością zawieszenia postępowania. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyróżnia się zatem cztery elementy zagadnienia wstępnego, unormowanego w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.: 1) wyłania się w toku postępowania; 2) rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do właściwości innego organu lub sądu; 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem musi ono poprzedzać rozpatrzenie sprawy; 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego problemu prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego należy - ze względu na jego przedmiot - do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Zagadnienie wstępne dotyczy zatem sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (por. wyrok WSA w Łodzi z 5 maja 2021 r., I SA/Łd 82/21, LEX nr 3188281, por. wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2018 r., III SA/Wa 270/17, LEX nr 2590391). Sąd podkreśla, że instytucja zawieszenie postępowania podatkowego jest wyjątkiem od określonej w art. 125 § 1 O.p. zasady szybkości i prostoty postępowania podatkowego. Zgodnie tym przepisem organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Argument ten wyklucza wszelkie próby stosowania wykładni rozszerzającej wymienionego w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. katalogu przesłanek zawieszenia postępowanie podatkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy łącznie ziszczą się cztery przesłanki, a mianowicie wyłoni się ono w toku postępowania, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i związek ten musi mieć charakter bezpośredni (por. wyroki NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1891/11 i z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 627/10, z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 571/11). Związek pomiędzy sprawą rozpatrywaną w postępowaniu podatkowym a kwestią będącą przedmiotem postępowania, powinien polegać na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania podatkowego, tj. załatwienia sprawy oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mogą się z nim wiązać określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09). (Wyrok WSA w Gdańsku z 23.11.2022 r., I SA/Gd 608/22, LEX nr 3447568.) Taka sytuacja ma niewątpliwie miejsce w sprawie. Skarżący, wobec wykreślenia go z rejestru podatników VAT złożył dwa odrębne środki. Po pierwsze zaskarżył czynność wykreślenia go z rejestru VAT. Po drugie wniósł o przywrócenie do rejestru podatników VAT. W skutek pierwszego środka wojewódzki sąd administracyjny wyrokiem z 9 czerwca 2021 r. sygnatura akt I SA/Wr 54/20 stwierdził bezskuteczność czynności wykreślenia. Wyrok ten eliminuje czynność wykreślenia skarżącego z rejestru podatników VAT. Od wyroku tego wniesiona została skarga kasacyjna. Będące w toku postępowanie w sprawie przywrócenia do rejestru podatników VAT zależy od wyników postępowania kasacyjnego. W wypadku, bowiem utrzymania w mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czynność wykreślenia podatnika z rejestru VAT zostanie uznana za bezskuteczną, a więc nie byłą. W takiej sytuacji niemożliwe jest orzekanie o przywróceniu do rejestru. Nie można, bowiem przywrócić do rejestru podmiotu, który nie został z niego skutecznie wykreślony. W takim wypadku postępowanie w zakresie przywrócenia do rejestru, jako bezprzedmiotowe podlegać będzie umorzeniu. Natomiast w wypadku uchylenia wyroku czynność wykreślenia będzie nadal wywierała skutki. Wobec tego zasadne będzie rozpatrywanie wniosku o przywrócenie do rejestru, z uwzględnieniem wytycznych wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 189/22. Tak, więc rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia do rejestru podatników VAT zależy od wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia bezskuteczności czynności wykreślenia z rejestru. Zachodziły więc przesłanki do zawieszenia pierwszego z tych postępowań. Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało z naruszeniem podatkowego prawa materialnego, względnie z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 marca 2022
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Kieres Tadeusz Haberka

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny