I SA/Wr 1831/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca.), sędzia WSA Jadwiga Danuta (2-im.) Mróz, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi T.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o odroczenie zapłaty zaległości podatkowych I. oddala skargę; II. zasądza na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej adwokat J.W. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatek od towarów i usług.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku T.K. o odroczenie zapłaty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, sierpień i grudzień 2012 r. T.K. wnioskami z dnia 21 marca 2013 r. wniosła o odroczenie do dnia 1 czerwca 2013 r. zapłaty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za luty, kwiecień, maj, sierpień i grudzień 2012 r., dołączając do każdego te same załączniki, nawiązując do otrzymanych przez nią upomnień wystosowanych przez organ podatkowy. W uzasadnieniu strona wskazała na trudną sytuacje materialną, złożone w ZUS wnioski mające na celu restrukturyzację jej zadłużenia. Strona wyjaśniła, iż wnioski o zastosowanie ulgi złożyła w ramach pomocy de minimis. Wezwana strona, w toku postępowania, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, do uzupełnienia braków formalnych przez złożenie podpisu na wniosku odnoszącym się do zaległości za luty 2012 r. oraz do złożenia odnośnie wszystkich wniosków oświadczeń niezbędnych w ramach wnioskowanego tytułu pomocy, a nadto złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, w którym to wezwaniu organ szczegółowo poinformował stronę o mających zastosowanie w sprawie przepisach Ordynacji podatkowej oraz regulacjach z zakresu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, jednocześnie informując o sposobach uzyskania pomocy w zakresie uzupełnienia wniosków. Strona na wezwanie to zareagowała przedkładając pierwszą stronę tego wezwania z załączonymi kopiami druków ZUS o niezdolności do pracy w okresie od 6.03. do 8.04.2013 r. oraz od 18.04. do 17.05.2013 r., zawierających informację, że "może chodzić". Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej pozostawił wnioski strony bez rozpatrzenia ze względu na nieuzupełnienie przez stronę braków formalnych, wskazując na regulacje prawne mające zastosowanie w sprawach wniosków o ulgi w spłacie zobowiązań przez przedsiębiorców, których to wymagań strona nie spełniła, jak również nie podpisała wniosku o ulgę za luty 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując zaskarżonym postanowieniem postanowienie organu I instancji w mocy wskazał na przepisy art. 121 i art. 169 § 1 i § 4, art. 67a § 1 pkt 2, art., 67a Ordynacji podatkowej oraz przedstawił wymagania zawarte w art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U.. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.), powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. Stwierdził, że ponieważ podatnik nie wskazał w zakreślonym terminie przeznaczenia pomocy publicznej, nie przedłożył stosownego formularza informacji przedstawianych organowi przy ubieganiu się o ten rodzaj pomocy, mimo, iż organ wskazał źródło wzoru, ani też nie udzielił informacji w inny sposób, organ I instancji słusznie uznał, iż wniosek jest niekompletny. W skardze od powyższego postanowienia skarżąca zarzuciła pomięcie jej jako strony, nieuwzględnienie od 2009 r. jej choroby i wniosła o jego uchylenie zaskarżonego. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po dokonaniu kontroli zaskarżonych postanowień, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organów podatkowych wyrażonego w tych rozstrzygnięciach. Podstawą prawną utrzymanego przez organ II instancji w mocy postanowienia organu I instancji był przepis art. 169 § 4 i art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przepis art. 169 § 1 Ordynacji przewiduje, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie wypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia, przy czym zgodnie z § 4 tego przepisu, organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Wymogami, o których mowa w art. 169 § 1 Ordynacji są w szczególności wymagania formalne określone w art. 168 § 2 Ordynacji, wg którego: podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adresu (miejsca zamieszkania, pobytu, siedziby, miejsca prowadzenia działalności), a także czynić innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych, natomiast w § 3 tego przepisu ustanowiono wymóg podpisania pisma przez nie wnoszącego. Niespornym jest, że wniosek dotyczący ulgi za luty 2012 r., mimo wezwania, nie został podpisany przez wnosząca go osobę. Strona skarżąca, poza określeniem, że wnosi o odroczenie zapłaty zaległości podatkowych oraz, że domaga się udzielenia jej pomocy w ramach pomocy de minimis, nie wykonała wezwania organu I instancji, który, wzywając do uzupełnienia braków formalnych – czyniąc zadość wymogom ustalonym w przepisach szczególnych – art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007, Nr 59, poz. 404 ze zm.) wskazał na obowiązek przedstawienia przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona ta pomoc. Wskazał organ w wezwaniu, że wzór informacji zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 311), a nadto można z nim się zapoznać na stronie internetowej organu, której adres organ podał, wyjaśnił, że uzupełnienia tych braków można dokonać w organie (wskazał piętro, nr pokoju, godziny urzędowania, oraz adres w przypadku wysłania danych pocztą). Przyznał organ I instancji, że dysponuje oświadczeniem majątkowym strony złożonym w innej sprawie - sytuacja majątkowa wnoszącego o pomoc jest ważnym elementem - zaznaczając, że strona nie musi składać ponownego oświadczenia, jeżeli jest ono w jej ocenie nadal aktualne, lecz w odpowiedzi na wezwanie organu dotyczące usunięcia braków winna pisemnie wskazać, że oświadczenie to jest aktualne i winno stanowić element materiału dowodowego w nin. sprawie. Organ I instancji pouczył stronę o skutkach nieuzupełnienia wniosku z art. 169 Ordynacji podatkowej, jak i art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Strona skarżąca reagując na wezwanie, odwrotną pocztą, przesłała pierwszą stronę wezwania i druki potwierdzające jej niezdolność do pracy w okresie do 6.03. do 8.04.2013 r. oraz od 18.04. do 17.05.2013 r., ze wskazaniem, że może chodzić. W żaden sposób nie odniosła się skarżąca do wezwania organu zarówno dotyczącego podpisu wniosku za luty 2012 r., jak też wymogów z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W ocenie Sądu postanowienie organu I instancji, jak również zaskarżone postanowienie nie naruszają przepisów obowiązującego prawa. W sytuacji, gdy wniosek strony wykazuje braki formalne, które nie zostały uzupełnione w terminie, właściwy sposób postępowania wyznacza zatem przepis art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Dopiero, gdy podanie strony spełnia wymogi określone przepisami prawa, możliwe jest rozpoznanie sprawy, z zastosowaniem odpowiedniego trybu i wydanie rozstrzygnięcia proceduralnego lub merytorycznego odnoszącego się do prawidłowego - pod względem formalnym - wniosku. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że stwierdzone przez organ administracyjny uchybienia formalne wniosków o udzielenie pomocy de minimis wystąpiły i mimo wezwania do ich usunięcia, strona skarżąca nie zareagowała, lekceważąc podjęte przez organ czynności w celu załatwienia wniosków skarżącej. Skarżąca, mimo posiadanego zwolnienia lekarskiego, z którego zaleceń wynika, że mogła chodzić i podjąć kroki w celu załatwienia sprawy, a następnie po upływie zwolnienia lekarskiego, nie wykazała dobrej woli w celu uczynienia zadość wezwaniu organu. Strona otrzymała wezwanie w dniu 6 maja 2013 r., pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie organu, nie zawierające uzupełnienia braków, strona wysłała w dniu 13 maja 2013 r. drogą pocztową. Nic nie stało na przeszkodzie, aby w tym terminie skarżąca uzupełniła braki wymagane przez organ, tym bardziej, że zwolnienie lekarskie nie zakazywało skarżącej poruszania się. Zarzut skarżącej, iż organ pominął ją jako stronę postępowania nie znajduje uzasadnienia w świetle akt postępowania administracyjnego, z których wynika, że strona była zawiadamiana o podejmowanych przez organ czynnościach, doręczano jej różnego rodzaju pisma (np. o przesunięciu terminu załatwienia sprawy, wezwania do usunięcia braków...), jedynie jej postawa niepodporządkowania się wezwaniom organu skutkowała negatywnym załatwieniem sprawy. W tym stanie rzeczy prawidłowym sposobem załatwienia sprawy było wydanie postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania w trybie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Oczywistym jest, że - konsekwentnie - także do postępowania odwoławczego zastosowanie znajdzie reżim określony w przepisie art. 169 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo więc organ II instancji powołał art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej jako podstawę prawną podjętego w sprawie rozstrzygnięcia oraz wskazał prawidłowy tryb odwoławczy wynikający z tego przepisu. Zarówno brak podpisu na jednym z wniosków, jak i przede wszystkim nieuzupełnienie braków wymaganych przepisem art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r., który w ust. 7 stanowi, że do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi, stanowiły braki stojące na przeszkodzie rozpoznaniu wniosków skarżącej. Powyższe skutkowało uznaniem, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu uzasadnia przepis art. 250 powyższej ustawy w zw. z § 19 rozporz. Min. Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).