I SA/Wr 1575/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od listopada 2013 r. do lutego 2014r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżąca, zastępowana przez doradcę podatkowego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu wniosku, że obecnie nie posiada żadnego źródła przychodów, stałej pracy ani żadnego majątku, który mógłby stanowić podstawę do zaspokojenia wpisu w wysokości 100.000 zł. Nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej, zajmuje się dziadkami, którzy są w podeszłym wieku i wymagają stałej opieki. Działalność jednoosobowa i spółka, w której skarżąca była jedynym udziałowcem, nie przynoszą dochodów od 1 września 2014 r. Od 1 grudnia 2014 r. działalność spółki została zawieszona, a od 8 lutego 2016 r. zawieszona jest działalność jednoosobowa. Wszystkie rachunki bankowe skarżącej są zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Strona nie ma zatem możliwości zarobkowania ani pozyskania środków na opłacenie wpisu w tak znacznej kwocie. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, spełnia ona przesłankę wynikającą z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wszystkie rubryki zostały zakreślone. Bez odpowiedzi pozostało wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącej, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 100.000 zł. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z przytoczonej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W takich też okolicznościach w niniejszej sprawie strona została wezwana do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Pozostawiając wezwanie bez odpowiedzi w rezultacie nie usunęła braków i wątpliwości co do jej możliwości płatniczych. Nie zostało zatem wyjaśnione między innymi, czy strona mieszka sama, z czego się utrzymuje, a także z jakich źródeł finansowany jest profesjonalny pełnomocnik zastępujący ją w niniejszej sprawie. Nie można było też zweryfikować oświadczeń złożonych na urzędowym formularzu. Tymczasem powołane wyżej przepisy nakazują wnioskodawcy wykazanie, a nie tylko uprawdopodobnienie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Oznacza to, że wnioskodawca winien udowodnić dane, na które się powołuje, przede wszystkim poprzez przedłożenie stosownej dokumentacji oraz wspierającej ją ewentualnych dodatkowych wyjaśnień. Jakkolwiek w niniejszej sprawie wpis od skargi został wyznaczony w kwocie maksymalnej, to jednak tym bardziej obliguje to referendarza sądowego do wnikliwego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Jest to podyktowane faktem, że koszty sądowe, w tym wpis od skargi, są formą danin publicznych, a te z kolei – zgodnie z konstytucyjną zasadą wyrażoną w art. 84 Konstytucji – każdy jest obowiązany ponosić. W istocie, jak sama strona wskazuje, każdy ma konstytucyjnie zapewnione prawo do ochrony praw przed sądem. W konsekwencji zatem, rozpoznając prawo pomocy, konieczne jest wyważenie pomiędzy tymi dwiema konstytucyjnymi regułami. Niemniej jednak, na skutek braku odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie było możliwe zweryfikowanie oświadczeń złożonych przez stronę na urzędowym formularzu, a w konsekwencji dokonanie oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych i ewentualnej możliwości w partycypowaniu w ponoszeniu przedmiotowych kosztów choćby w części. Mając zatem na uwadze powyższe, wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.